Badenia-Wirtembergia jest krajem związkowym w Niemczech. Ma powierzchnię 35 752 km² i prawie 11 milionów mieszkańców. Stolicą jest Stuttgart. Ministrem-prezydentem jest Winfried Kretschmann z (Bündnis 90/Die Grünen).
Jest to trzeci co do wielkości kraj związkowy w Niemczech. Tylko Bawaria i Nadrenia Północna-Westfalia mają więcej mieszkańców.
Położenie i geografia
Kraj związkowy znajduje się w południowo-zachodniej części Niemiec. Od wschodu graniczy z Bawarią, od północy z krajami związkowymi Hesja i Nadrenia-Palatynat, od zachodu z Francją (wzdłuż Renu), a od południa z krajami związkowymi Szwajcaria i Austria. Na południu leży także część brzegu Jeziora Bodeńskiego (Bodensee).
Region obejmuje zróżnicowane krajobrazy: część Niemieckiego Pasa Przedalpejskiego, pasma górskie Schwarzwald (Czarny Las) i Jura Szwabska (Schwäbische Alb), żyzne doliny rzeczne (m.in. dolina Neckaru) oraz nizinne tereny nad Renem. Z regionu wypływa też jeden z dopływów źródeł Dunaju — obszary źródliskowe rzeki Donau znajdują się w południowo-wschodniej części kraju związkowego.
Ludność i miasta
Badenia-Wirtembergia ma niemal 11 milionów mieszkańców. Największym miastem i stolicą jest Stuttgart, ważne ośrodki to również Mannheim, Karlsruhe, Freiburg, Heidelberg i Ulm. Region cechuje wysoki poziom urbanizacji w dolinach rzecznych oraz mniejsze, tradycyjne społeczności w obszarach górskich.
Administracja
Administracyjnie kraj związkowy dzieli się na cztery rejony administracyjne (Regierungsbezirke): Stuttgart, Karlsruhe, Freiburg i Tübingen. W obrębie tych jednostek znajdują się powiaty (Landkreise) oraz miasta wydzielone na prawach powiatu (Stadtkreise).
Gospodarka
Badenia-Wirtembergia jest jednym z najbogatszych i najbardziej uprzemysłowionych regionów Niemiec. Charakteryzuje się silnym sektorem przemysłowym, zwłaszcza motoryzacyjnym — siedziby i zakłady takich firm jak Mercedes‑Benz i Porsche znajdują się w regionie. Ważne branże to także inżynieria mechaniczna, technologie precyzyjne, elektronika, przemysł chemiczny oraz rozwinięty sektor usług. Region słynie z licznych średnich przedsiębiorstw (Mittelstand), które stanowią trzon jego innowacyjności i eksportu.
Nauka, kultura i dziedzictwo
Badenia-Wirtembergia ma bogate zaplecze naukowe: działają tu jedne z najstarszych i najbardziej renomowanych niemieckich uczelni, m.in. Uniwersytet w Heidelbergu, Uniwersytet w Tübingen, Uniwersytet Fryburski oraz uniwersytety techniczne w Stuttgarcie i Karlsruhe. Region posiada liczne zabytki i miejsca o znaczeniu historycznym, w tym klasztor Maulbronn wpisany na listę UNESCO, zamki (np. Hohenzollern) oraz malownicze miasta uniwersyteckie.
Turystyka i przyroda
Region przyciąga turystów krajobrazami Schwarzwaldu, trasami turystycznymi Jury Szwabskiej oraz winoroślami w regionach Baden i Württemberg. Popularne są uzdrowiska i kąpieliska, np. Baden-Baden, a także aktywności na świeżym powietrzu: piesze i rowerowe szlaki, sporty wodne przy Jeziorze Bodeńskim oraz zimowe ośrodki narciarskie. Wiele obszarów objętych jest ochroną przyrody i parkami krajobrazowymi.
Transport i infrastruktura
Badenia-Wirtembergia ma dobrze rozwiniętą sieć drogową i kolejową, w tym połączenia o dużej prędkości (ICE) łączące region z innymi częściami Niemiec i Europy. W Stuttgarcie znajduje się duże lotnisko międzynarodowe, a porty rzeczne na Renie wspierają handel towarowy.
Podsumowanie: Badenia-Wirtembergia to gospodarczo silny, zróżnicowany kulturowo i przyrodniczo region Niemiec — ważny zarówno dla przemysłu i badań naukowych, jak i turystyki oraz produkcji rolnej i winiarskiej.
