Wirtembergia-Hohenzollern: historia, stolica Tybinga i zjednoczenie (1952)

Wirtembergia-Hohenzollern: historia i stolica Tybinga, francuska strefa okupacyjna oraz zjednoczenie z Badenem w 1952 tworzące Badenię-Wirtembergię.

Tytuł tego artykułu zawiera znak ü. Tam, gdzie jest on niedostępny lub niepożądany, nazwa może być zapisana jako Wuerttemberg-Hohenzollern.

Wirtembergia-Hohenzollern była jednym z pierwotnych krajów związkowych Republiki Federalnej Niemiec, istniejącym w latach powojennych do momentu zjednoczenia trzech krajów w jeden organizm administracyjny. Jego stolicą była Tybinga, miasto o bogatej tradycji uniwersyteckiej i kulturalnej.

Nazwa i pisownia

Nazwa „Wirtembergia-Hohenzollern” łączy historyczne regiony: część dawnego Królestwa (i później Wolnego Państwa) Wirtembergii oraz obszar Hohenzollernu. W języku niemieckim używa się formy Württemberg-Hohenzollern; w wersjach bez znaków diakrytycznych spotyka się zapis Wuerttemberg-Hohenzollern, co bywa wygodniejsze w tekstach technicznych i tam, gdzie nie można użyć umlautu.

Geneza i tło historyczne

Po II wojnie światowej struktura państwowa w Niemczech uległa znacznym zmianom. Dawne Królestwo Wirtembergii przekształciło się w Wolne Ludowe Państwo Wirtembergii, a obszar dawnego Księstwa Hohenzollern miał odrębną historię: Hohenzollern obejmował dawne księstwa Hohenzollern-Hechingen i Hohenzollern-Sigmaringen, które w XIX wieku zostały włączone do Prus i utworzyły prowincję Hohenzollern. Po 1945 roku część terytorium dawnego Wolnego Państwa Ludowego Wirtembergii oraz dawny obszar pruski Hohenzollern zostały połączone, tworząc nowy, tymczasowy kraj związkowy Wirtembergia-Hohenzollern.

Region ten znajdował się w francuskiej strefie okupacyjnej, co wpływało na jego administrację i polityczny kurs w pierwszych latach powojennych. Ze względu na historyczne związki Hohenzollernu z Prusami — rodzina królewska Prus nosiła nazwisko Hohenzollern i wywodziła się z tego obszaru — część lokalnej tożsamości i spuścizny była związana z okresem pruskim, aż do formalnego zniesienia Prus po wojnie.

Stolica — Tybinga

Tybinga (Tübingen) pełniła rolę stolicy regionu i była jednym z jego najważniejszych centrów naukowych i kulturalnych. To tutaj działa jeden z najstarszych uniwersytetów w Niemczech, Uniwersytet Eberharda Karola założony w 1477 roku, który nadaje miastu wyraźny charakter akademicki. W Tybindze koncentrowały się organy administracji landu, instytucje edukacyjne i kulturalne oraz życie intelektualne regionu.

Okres powojenny i administracja

W latach 1945–1952 Wirtembergia-Hohenzollern funkcjonowała jako odrębny kraj związkowy pod nadzorem władz okupacyjnych Francji. W tym okresie organizowano struktury administracyjne, odbudowywano gospodarkę i infrastrukturę oraz przygotowywano podstawy prawne do dalszego ustroju. Powstawały lokalne instytucje demokratyczne, a mieszkańcy uczestniczyli w wyborach i inicjatywach ustrojowych charakterystycznych dla powojennej odbudowy Niemiec.

Zjednoczenie w 1952

Proces integracji regionów południowo-zachodnich Niemiec doprowadził do referendum przeprowadzonego 16 grudnia 1951 roku, w którym obywatele opowiedzieli się za połączeniem trzech landów: Wirtembergii-Baden (zlokalizowanej w strefie amerykańskiej), Badenii (strefa francuska) oraz właśnie Wirtembergii-Hohenzollern. Wynik referendum umożliwił utworzenie nowego kraju związkowego, który oficjalnie powstał 25 kwietnia 1952 roku jako Badenia-Wirtembergia. Decyzja o połączeniu motywowana była względami gospodarczymi, administracyjnymi i kulturowymi — dążono do stworzenia sprawnej jednostki organizacyjnej o zróżnicowanej, lecz komplementarnej strukturze gospodarczej.

Dziedzictwo i znaczenie

Chociaż Wirtembergia-Hohenzollern istniała jako samodzielny land przez krótki okres, jej utworzenie i późniejsze zjednoczenie odegrały ważną rolę w kształtowaniu współczesnych granic i administracji południowo-zachodnich Niemiec. Elementy lokalnej tożsamości — dialekty, tradycje, dziedzictwo uniwersyteckie Tybingi oraz historyczne związki z Hohenzollernem — przetrwały i znalazły miejsce w ramach nowego landu Badenia-Wirtembergia. Region ten pozostaje istotny gospodarczo i kulturalnie, a jego miasta, w tym Tybinga, odgrywają ważną rolę w polityce, nauce i życiu społecznym współczesnych Niemiec.

Pytania i odpowiedzi

P: Jaki jest tytuł tego artykułu?

P: Do czego pierwotnie należała Wirtembergia-Hohenzollern?

P: Co było jego stolicą?

P: Do jakiej strefy należał po II wojnie światowej?

P: Kiedy połączyła się z innymi krajami związkowymi i utworzyła Badenię-Wirtembergię?

P: W jaki sposób Wirtembergia stała się znana jako Wolne Państwo Ludowe Wirtembergia?

P: Dlaczego Hohenzollern jest częścią nazwy Prus?

Szukaj według litery