Homo erectus (łac. "człowiek wyprostowany") to wymarły gatunek z rodzaju Homo. Skamieniałe szczątki znaleziono na Jawie (lata 90. XIX wieku) i w Chinach (1921). Prawie wszystkie zaginęły w czasie II wojny światowej, ale zachowały się odlewy, które uważa się za wiarygodny dowód.
Na początku XX wieku uważano, że pierwsi współcześni ludzie żyli w Azji. Jednak w latach 50. i 70. wiele znalezisk skamielin z Afryki Wschodniej (Kenia) wykazało, że najstarsze homininy pochodziły właśnie stamtąd.
H. erectus miał większą pojemność czaszki (wielkość mózgu) niż wcześniejszy Homo habilis. Najwcześniejsze szczątki H. erectus mają czaszkę o pojemności 850 cm³, podczas gdy najnowsze okazy jawajskie mierzą do 1100 cm³. Pokrywa się ona z tą u H. sapiens: kość czołowa jest mniej nachylona, a łuk zębowy mniejszy niż u australopiteki. Twarz jest bardziej pionowa (mniej wystająca) niż u australopiteki czy H. habilis, z dużymi grzebieniami brwiowymi i mniej wydatnymi kośćmi policzkowymi.
Te wczesne homininy stały około 1,79 m (5 ft 10 in), Tylko 17 procent współczesnych ludzi płci męskiej jest wyższych. Były smukłe, z długimi rękami i nogami.
Dymorfizm płciowy między samcami i samicami był nieco większy niż u współczesnego człowieka, przy czym samce były o około 25% większe od samic. Odkrycie szkieletu KNM-WT 15000, "chłopca z Turkany" (Homo ergaster), dokonane w pobliżu jeziora Turkana w Kenii przez Richarda Leakeya i Kamoyę Kimeu w 1984 r., jest jednym z najbardziej kompletnych odkrytych szkieletów hominidów i w znacznym stopniu przyczyniło się do interpretacji ewolucji fizjologicznej człowieka.
Najbardziej charakterystycznym narzędziem erectusa była siekiera ręczna z Acheulean, wynaleziona po raz pierwszy 1,8 miliona lat temu (mya). Siekiera ta była wykonywana przez odłupywanie odpowiedniego kamienia za pomocą młotka. Później neandertalczycy używali miękkiego młotka wykonanego z kości poroża jelenia, aby wytwarzać lepsze narzędzia. Acheuleańska siekiera ręczna przetrwała ponad milion lat jako główne narzędzie. Jego głównym zastosowaniem było rzeźbienie mięsa. Wiemy o tym, ponieważ różne zastosowania pozostawiają różne mikrouszkodzenia na powierzchniach siekier ręcznych.
Homo erectus pozostaje jednym z najbardziej udanych i długowiecznych gatunków z rodzaju Homo. Powszechnie uważa się, że dał on początek wielu gatunkom i podgatunkom potomnym. Najstarszy znany okaz starożytnego człowieka został znaleziony w południowej Afryce.
Homo ergaster, Homo erectus pekinensis,
Homo antecessor, Homo cepranensis, Homo floresiensis, Homo georgicus Homo heidelbergensis, Homo neanderthalensis, Homo rhodesiensis, Homo sapiens,
Niektóre z głównych skamieniałości Homo erectus:
Kopalne czaszki H. erectus znalezione na Jawie w latach 30-tych XX wieku zostały niedawno ponownie datowane. Znaleziono 12 czaszek (górna część czaszki) i dwie dolne kości nóg. Najnowsze badania pokazują, że na Jawie H. erectus przetrwał do około 100 000 lat temu. Badania te dają ostateczny wiek między 117 000 a 108 000 lat temu. Jest to znacznie dłuższe przetrwanie niż w jakiejkolwiek innej części świata, tak dalece jak jest to znane. Oznacza to, mówi raport, że H. erectus był nadal wokół, gdy nasz własny gatunek był [gdzie indziej] chodzenie po Ziemi. Jawa jest wyspą i przypuszczalnie nie została jeszcze odkryta przez neandertalczyków lub nasz własny gatunek. Szczątki sugerują, że nasz własny gatunek nie dotarł na Jawę aż do około 39 000 lat temu.
A: Homo erectus to wymarły gatunek rodzaju Homo.
A: Skamieniałe szczątki znaleziono na Jawie w latach 90. XIX wieku i w Chinach w 1921 roku.
O: Prawie wszystkie zaginęły podczas II wojny światowej, ale istnieją odlewy, które uważa się za wiarygodny dowód.
O: Na początku XX wieku uważano, że pierwsi współcześni ludzie żyli w Azji.
A: W latach 50-tych i 70-tych XX wieku wiele znalezisk skamieniałości z Afryki Wschodniej (Kenia) wskazywało na to, że najstarsze homininy pochodziły właśnie stamtąd.
O: Te skamieniałości pochodzą z Afryki Wschodniej (Kenia).
O: Te skamieniałości wskazują, że wczesne homininy pochodzą z Afryki Wschodniej (Kenia).