Herkules to amerykański animowany filmmuzyczny z 1997 roku oparty na legendarnym bohaterze mitologii greckiej Heraklesie (znanym w filmie pod swoim rzymskim imieniem Herkules), synu Zeusa z mitologii greckiej. Film został wyreżyserowany przez Rona Clementsa i Johna Muskera, a wyprodukowany przez The Walt Disney Company. Jest to 35. film animowany z serii Walt Disney Animated Classics.

Film przenosi klasyczną postać Heraklesa do przyjaznej dla widza, humorystycznej opowieści skierowanej przede wszystkim do młodszej publiczności. W filmie przedstawiono pochodzenie bohatera, jego dorastanie w świecie ludzi, odnajdywanie własnej tożsamości oraz walkę z bogiem Hadesem, który knuje intrygę mającą na celu przejęcie władzy nad Olimpem. Produkcja łączy elementy musicalu, komedii i akcji, a charakterystycznym wyróżnikiem są chóry i narracja prowadzona przez grupę śpiewających Muz – co nadaje filmowi rytm i mitologiczny koloryt.

Obsada i postacie

W oryginalnej anglojęzycznej wersji głosy głównym postaciom użyczyli m.in.: Tate Donovan (młody i dorosły Herkules — głos mówiony), Roger Bart (wokal Herkulesa w piosence "Go the Distance"), Susan Egan (Megara), Danny DeVito (Filoktet „Fil” – trener Herkulesa), James Woods (Hades) oraz Rip Torn (Zeus). Muzyczne partie chórów Muz wykonują m.in. Lillias White i inni utalentowani artyści. Obsada charakteryzuje się wyraźnymi kreacjami aktorskimi, szczególnie Jamesa Woodsa jako dowcipnego i cynicznego Hadesa.

Muzyka

Ścieżka dźwiękowa stała się jednym z ważniejszych elementów filmu. Autorem muzyki jest Alan Menken, a autorami tekstów piosenek byli m.in. David Zippel. Piosenki łączą tradycyjne motywy musicalowe z popowymi aranżacjami, czego przykładem są utwory takie jak "Go the Distance" czy energetyczne "Zero to Hero".

Utwór "Go the Distance" był nominowany zarówno do Oscara za najlepszą piosenkę oryginalną, jak i do Złotego Globu za najlepszą piosenkę oryginalną. Przegrała obie z hitem Celine Dion "My Heart Will Go On" z filmu Titanic. W filmie wokalną wersję "Go the Distance" wykonał Roger Bart (w anglojęzycznej wersji), a utwór stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych motywów z tego soundtracku.

Produkcja i styl animacji

Reżyserzy Ron Clements i John Musker, którzy wcześniej pracowali nad takimi tytułami jak "Mała syrenka" czy "Aladyn", chcieli połączyć klasyczną mitologię z nowoczesnym humorem i popkulturowymi odniesieniami. Animacja wykorzystuje dynamiczne i ekspresyjne kreacje postaci, komiksowe tempo akcji oraz żywą paletę barw. Szczególną uwagę zwraca stylizacja Muz – ich występy są zainspirowane gospel i musicalem, co nadaje filmowi unikatowy charakter.

Odbiór, frekwencja i spuścizna

Film spotkał się z mieszanymi opiniami krytyków – chwalono muzykę, tempo i kreacje postaci (zwłaszcza Hadesa), natomiast krytykowano odejście od surowych wersji mitów i uproszczenia fabuły. Komercyjnie Herkules odniósł sukces, przynosząc dochody na poziomie kilkuset milionów dolarów na całym świecie i umacniając pozycję Disneya lat 90.

Po premierze film doczekał się adaptacji i kontynuacji w różnych formatach: serialu animowanego przeznaczonego dla telewizji, wydawnictw DVD oraz licznych produktów licencyjnych (gry, zabawki). Postać Herkulesa w wersji Disneya pozostała w świadomości widzów jako lekka i przystępna reinterpretacja mitologicznego bohatera.

Kontekst i znaczenie

Herkules to przykład podejścia Disneya z końca XX wieku — miksowania klasycznych opowieści z nowoczesnym humorem, musicalem i atrakcyjną animacją. Choć film nie był przyjęty tak entuzjastycznie jak niektóre wcześniejsze produkcje studia, jego ścieżka dźwiękowa, postać Hadesa oraz charakterystyczne piosenki zapisały się w kulturze popularnej i wciąż mają grono odbiorców zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci.