Zaczarowana to amerykański film muzyczny z gatunku fantasy, oraz komedia romantyczna z 2007 roku. Wyreżyserował go Kevin Lima, a produkcję i dystrybucję zapewniło Walt Disney Pictures we współpracy z Barrym Sonnenfeldem i Josephson Entertainment. Scenariusz napisał Bill Kelly. Historia opowiada o Giselle, typowej księżniczce z klasycznych filmów Disneya, która zostaje wyrwana ze swojego tradycyjnego, animowanego świata i przeniesiona do rzeczywistości — hałaśliwego, pragmatycznego Nowego Jorku. Film łączy żywą akcję z krótkimi sekwencjami animowanymi, wykorzystując konwencję baśni Disneya, jednocześnie bawiąc się i przewrotnie komentując jej schematy.

Fabuła

Giselle (Amy Adams) to młoda, idealistyczna księżniczka, która wierzy, że prawdziwa miłość pokona wszelkie przeciwności. Zostaje wygnana z bajkowego królestwa przez złowrogą królową Narissę i trafia do współczesnego Manhattan. Tam spotyka rozwiedzionego prawnika Roberta, opiekującego się córką Nancy, oraz jego przyjaciół i współpracowników. W obcym świecie Giselle próbuje odnaleźć drogę do domu, ale stopniowo uczy się realiów dorosłego życia i zaczyna kwestionować proste, baśniowe zasady miłości i szczęścia. W międzyczasie Narissa wysyła swoich pomocników, by doprowadzili do zguby Giselle, co prowadzi do konfrontacji między światem fantazji a rzeczywistością.

Obsada

W głównych rolach występują m.in. Amy Adams (Giselle), Patrick Dempsey (Robert), James Marsden (książę Edward), Idina Menzel (Nancy) oraz Susan Sarandon (królowa Narissa). W role drugoplanowe i epizody wcielają się aktorzy oraz aktorki, którzy dodają filmowi komediowego i familijnego charakteru.

Produkcja i styl

Film łączy tradycyjną animację 2D (używaną w sekwencjach otwierających i wyobrażeniowych) z żywą akcją w realnych lokacjach Nowego Jorku. Twórcy świadomie sięgali do estetyki klasycznych bajek Disneya, jednocześnie wprowadzając elementy pastiszu i współczesnego humoru. Zdjęcia kręcono m.in. w Nowym Jorku, a prace animacyjne wykonywały zespoły wewnętrzne Disneya, by zachować „książkowy” wygląd animowanych fragmentów.

Muzyka

Ścieżkę dźwiękową skomponował Alan Menken, a teksty piosenek napisał Stephen Schwartz. Muzyka jest hołdem dla klasycznych disneyowskich melodii — w filmie znajdują się zarówno rozbudowane numery musicalowe, jak i krótsze piosenki ilustrujące emocje postaci. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych utworów jest piosenka wykonywana przez bohaterkę w centralnej sekwencji musicalowej, która zdobyła dużą popularność wśród widzów.

Wydanie i przyjęcie

Film miał premierę 20 października 2007 roku na Festiwalu Filmowym w Londynie, a w Stanach Zjednoczonych ukazał się 21 listopada 2007 roku. Zaczarowana została dobrze przyjęta przez krytykę i publiczność — chwalono przede wszystkim kreację Amy Adams, pomysłowe połączenie animacji z żywą akcją oraz dowcipne nawiązania do klasycznych baśni. Film zarobił ponad 340 milionów dolarów na całym świecie, co uczyniło go komercyjnym sukcesem.

Nagrody i wyróżnienia

Produkcja zdobyła m.in. nagrodę Saturna 2007 dla najlepszego filmu fantasy. Otrzymała także uznanie branżowe w postaci nominacji — w tym dwie nominacje do 65. nagrody Złotego Globu oraz trzy nominacje do 80. nagrody Akademii Filmowej. Film przyczynił się także do wzmocnienia pozycji aktorskiej Amy Adams w Hollywood, otwierając jej drogę do kolejnych prestiżowych ról.

Dziedzictwo

„Zaczarowana” pozostaje jednym z bardziej rozpoznawalnych obrazów Disneya łączących klasyczne motywy baśniowe z nowoczesną komedią romantyczną. Film często bywa cytowany jako udane zestawienie nostalgii za klasycznymi musicalami z przewrotnym humorem dla współczesnego widza. W 2022 roku ukazał się sequel zatytułowany „Disenchanted” (wydanie na platformie Disney+), który kontynuuje losy bohaterów i rozwija wątki zapoczątkowane w oryginale.

Film nadal cieszy się popularnością wśród rodzin i fanów musicali, a jego piosenki i fragmenty animowane są regularnie przypominane w retrospektywnych programach i wydaniach domowych.