Aleksander Puszkin — biografia, twórczość i wpływ na literaturę rosyjską
Aleksander Puszkin — fascynująca biografia, twórczość i wpływ na literaturę rosyjską. Poznaj życie, Eugeniusza Oniegina, poezję i dziedzictwo największego rosyjskiego poety.
Aleksander Sergiejewicz Puszkin urodził się 6 czerwca (26 maja, Stary Styl) 1799 r. w Moskwie. Zmarł 10 lutego 1837 r. (29 stycznia, Stary Styl) w Petersburgu. Był rosyjskim poetą, powieściopisarzem, dramaturgiem i autorem opowiadań. Jego życie i twórczość stały się kamieniem milowym w dziejach literatury rosyjskiej.
Biografia
Puszkin pochodził z rodziny szlacheckiej i już wcześnie wykazywał zdolności literackie. Kształcił się w Cesarskim Liceum w Carskim Siole, gdzie nawiązał kontakty z przyszłymi literatami i politykami. W okresie młodzieńczym wydawał pierwsze wiersze i dramaty, które szybko przyniosły mu rozgłos, ale też uwagę władz. W latach 1820–1824 był czasowo odsunięty od dworu i przebywał w południowych guberniach Rosji oraz na swoich majątkach, co miało duży wpływ na tematykę jego utworów.
W 1831 r. ożenił się z Natalią Gończarową, której uroda i pozycja społeczna przyciągnęły uwagę ówczesnych salonów, ale również stały się źródłem plotek i intryg. Spór o honor i narastające oskarżenia doprowadziły do pojedynku z Georges-Charlesem d'Anthès, w wyniku którego Puszkin został ciężko ranny i zmarł w 1837 r.
Najważniejsze dzieła
Puszkin tworzył w różnych gatunkach: od poezji lirycznej, przez powieść wierszem, aż po dramat i opowiadania. Do jego najważniejszych utworów należą m.in.:
- Eugeniusz Oniegin (Евгений Онегин) – powieść wierszem (1823–1831), uznawana za arcydzieło rosyjskiej literatury; Puszkin opracował w niej tzw. „strofa oneginowska”, będącą nowatorską formą poetycką;
- Córka kapitana (Капитанская дочка) – powieść historyczna (1836), łącząca realizm i elementy romantyczne, ukazująca burzliwe dzieje Rosji w czasach powstania Pugaczowa;
- Borys Godunow (Борис Годунов) – dramat historyczny, analizujący mechanizmy władzy i odpowiedzialność polityczną;
- Pikowa Dama (Пиковая дама) – jedno z najsłynniejszych opowiadań (1834), łączące elementy fantastyczne z psychologiczną analizą bohatera;
- Pomnik Piotra Wielkiego / Brązowy Jeździec (Медный всадник) – poemat (1833), refleksja nad miastem, władzą i losem jednostki;
- liczne ballady, wiersze liryczne i baśnie poetyckie oraz krótsze opowiadania i szkice.
Styl i język
Jednym z najważniejszych osiągnięć Puszkina było przekształcenie literackiego języka rosyjskiego. Pisał w języku bliższym mowie potocznej i żywej, a jednocześnie potrafił korzystać z klasycznych form i tradycji literackich. Połączył prostotę wyrazu z bogactwem obrazów, ironią i głęboką psychologiczną obserwacją. Jego utwory zawierają liczne odniesienia do rosyjskiej kultury, historii i obyczajów, co często utrudnia ich pełne oddanie w przekładach.
Wpływ i adaptacje
Puszkin jest powszechnie uważany za twórcę nowoczesnej literatury rosyjskiej; jego wpływ wywarł ogromny wpływ na późniejszych pisarzy, takich jak Nikołaj Gogol, Fiodor Dostojewski czy Lew Tołstoj. Wiele jego utworów stało się inspiracją dla kompozytorów: Piotr Czajkowski opracował operę Eugeniusz Oniegin, Modest Musorgski i Nikołaj Rimsky-Korsakov pracowali nad operą Borys Godunow. Jego dramaty, powieści i opowiadania adaptowano również na filmy, spektakle teatralne i balety.
Pochodzenie i śmierć
Puszkin miał afrykańskie korzenie: był potomkiem Abrahama Gannibala (Hannibala), przodka pochodzącego z Afryki, który został sprowadzony na dwór Piotra I i stał się prominentną postacią w Rosji. To pochodzenie bywało przedmiotem zarówno zainteresowania, jak i stereotypów w jego czasach.
W styczniu 1837 r. Puszkin wziął udział w pojedynku z Georges-Charlesem d'Anthès, wynikającym z plotek i obraźliwych insynuacji wobec honoru poety i jego żony. Puszkin został ciężko ranny i zmarł 29 stycznia (10 lutego) 1837 r., mając 37 lat. Jego przedwczesna śmierć wzmocniła mit tragicznego poety i przyczyniła się do trwałego kultu jego osoby w kulturze rosyjskiej.
Dziedzictwo
Puszkin pozostawił trwały dorobek literacki, który do dziś jest fundamentem edukacji literackiej w Rosji i przedmiotem badań na całym świecie. Jego wiersze i proza są czytane, przekładane i wystawiane, a postać poety stała się symbolem narodowej kultury i języka. Muzea poświęcone jego życiu, pomniki (w tym słynny pomnik „Brązowy Jeździec” i liczne rzeźby Puszkina w miastach Rosji i poza nią) przypominają o jego znaczeniu dla literatury światowej.
Aleksandr Puszkin Wasilij Tropinina
Wczesne lata
Ojciec Puszkina pochodził ze starej arystokratycznej rodziny. Po stronie matki Puszkin miał afrykańskich przodków. Jego pradziadek Abram Gannibal był Abisyńczykiem, który mieszkał w pałacu sułtana tureckiego w Stambule. Rosyjski ambasador kupił go w prezencie dla Piotra Wielkiego, cara Rosji. Gannibal stał się ulubieńcem Piotra Wielkiego i został wysłany na studia do Paryża. Stał się bardzo bogaty. Puszkin był dumny ze swojego pradziadka i pisał o nim w powieści "Murzyn Piotra Wielkiego".
W dziewiętnastowiecznej Rosji wszystkie rodziny arystokratyczne nauczyły się mówić po francusku, więc Puszkin oraz jego brat i siostra mówili i pisali po francusku więcej niż po rosyjsku. Dziećmi opiekowała się pielęgniarka, Arina Rodionovna Yakovleva. To właśnie ta pielęgniarka nauczyła je kochać język rosyjski. Opowiadała dzieciom rosyjskie bajki ludowe. Puszkin rozmawiał z chłopami również po rosyjsku i przeczytał wiele książek w bibliotece swojego ojca.
Kiedy miał 12 lat, poszedł do nowej szkoły, zwanej Cesarskim Liceum w Carskim Siole. Po latach szkoła ta zmieniła nazwę na Puszkin od nazwiska ich słynnego ucznia. Wkrótce zaczął pisać romantyczne wiersze po rosyjsku, wykorzystując rosyjskie opowieści o bohaterach i przygodach. Rusłan i Ludmiła był wierszem, który później miał być zrobiony w operze przez Michała Glinkę.
Dorosłość
W 1817 roku Puszkin dostał pracę w biurze zagranicznym w Petersburgu. Wkrótce zainteresował się polityką i poparł rewoltę Decembrystów w 1825 r., kiedy to grupa szlachty i oficerów armii próbowała oddać do władzy kolejnego cara i uczynić go mniej potężnym. Puszkin napisał kilka wierszy politycznych. W rezultacie powiedziano mu, że musi opuścić Petersburg. Musiał spędzić sześć lat na wygnaniu na południu kraju: na Kaukazie i na Krymie. O swoich przeżyciach na południu pisał w kilku romantycznych wierszach narracyjnych (długie wiersze opowiadające historię). Rozpoczął pracę nad powieścią w wierszu Yevgeny Onegin (lub Eugeniusz Oniegin). Skończył ją dopiero w 1833 roku. To miał być jego najsłynniejszy utwór. Korzystało z niego wielu muzyków, w tym Pyotr Ilyich Czajkowski, który uczynił z niego operę. Wiersz ukazuje typowy rosyjski lud w społeczeństwie jego czasów.
Puszkin był zły, że wciąż jest na wygnaniu i napisał wiele listów do swoich przyjaciół. Wiele z tych listów zostało później opublikowanych. Spędzał dużo czasu pijąc, grając i walcząc z mieczami. Puszkin zakochał się w córce hrabiego, dla którego pracował. Hrabiemu udało się wygnać Puszkina do majątku jego matki pod Pskowem na drugim końcu Rosji. Puszkin spędził tu dwa lata. Był samotny, ale studiował historię Rosji i rozmawiał z chłopami. Wiersze, które napisał, były pełne pomysłów z kultury rosyjskiej. Napisał jeden ze swoich głównych utworów: Borys Godunow, dramat o historii z rosyjskiej historii. Później kompozytor Modest Mussorgsky zrobił z niego operę. Borys Godunow był okrutnym carem w XVII wieku. Sztuka Puszkina pokazuje, że zwykli ludzie mieli dużą władzę. To utrudniało Puszkinowi wydanie jej.
Powrót z wygnania
Po buncie w 1825 roku nowy car Mikołaj zrozumiał, że Puszkin jest już bardzo sławny. Zdał sobie też sprawę, że nie brał udziału w powstaniu, więc pozwolił mu wrócić. Car powiedział, że on sam będzie cenzurował dzieła Puszkina, zanim zostaną wydane. Powiedział, że będzie dobrym carem i pomoże ubogim (poddanym) stać się wolnym. Puszkin był w trudnej sytuacji, ponieważ nie mógł napisać niczego, co nie spodobałoby się carowi.
Musiał być bardzo ostrożny, aby nie powiedzieć złych rzeczy o władcach kraju. Policja obserwowała go bardzo uważnie. Jednak w tym czasie Puszkin napisał wiele wspaniałych dzieł, z których prawie każde było pierwszym tego rodzaju w literaturze rosyjskiej. Jednym z przykładów jest opowiadanie Królowa pikowa, które Czajkowski zrobił z opery i które miało mieć wielki wpływ na powieści Fiodora Dostojewskiego.
Ostatnie lata
W ostatnich latach Puszkin znów był w służbie rządowej w Petersburgu. Ożenił się w 1831 roku i musiał spędzić wiele czasu w społeczeństwie na dworze. Pisał coraz więcej prozy. Napisał historię Piotra Wielkiego i powieść historyczną Córka kapitana. Ciągle prosił cara, by pozwolił mu zrezygnować z pracy i wyjechał na wieś, by spędzić czas na pisaniu. Car nie pozwoliłby na to. W 1837 roku Puszkin został zabity w pojedynku. Został zmuszony do walki w pojedynku, aby bronić honoru swojej żony.
Osiągnięcia Puszkina
Język rosyjski byłby dziś zupełnie inny, gdyby nie Puszkin. Używając języka tak, jak mówili nim ludzie, uczynił go językiem prostym, ale mogącym również wyrażać głębokie uczucia. Jego twórczość miała wielki wpływ na późniejszych pisarzy, takich jak Iwan Turgieniew, Iwan Gonczarow i Leon Tołstoj. Jewgienij Oniegin był pierwszą rosyjską powieścią, która opowiadała o społeczeństwie tego czasu. Jego utwory zostały przetłumaczone na wszystkie główne języki.
Pytania i odpowiedzi
P: Kiedy i gdzie urodził się Aleksander Puszkin?
A: Aleksander Puszkin urodził się 6 czerwca (26 maja, stary styl) 1799 roku w Moskwie.
P: Jakim pisarzem był Aleksander Puszkin?
A: Aleksander Puszkin był rosyjskim poetą, powieściopisarzem, dramaturgiem i autorem opowiadań.
P: Jaki jest wkład Puszkina w literaturę rosyjską?
O: Puszkin zapoczątkował wielką tradycję literatury rosyjskiej, pisząc w sposób, w jaki nie robił tego żaden inny Rosjanin, używając języka rosyjskiego w jego brzmieniu, a nie pisząc w stylu opartym na starych księgach kościelnych.
P: Jak Puszkin wpłynął na innych rosyjskich pisarzy?
A: Wpływ Puszkina na innych rosyjskich pisarzy był ogromny, kilku rosyjskich kompozytorów napisało muzykę do jego opowiadań i wierszy.
P: Dlaczego poezja Puszkina jest trudna do przetłumaczenia na inne języki?
O: Poezję Puszkina trudno jest dobrze przetłumaczyć na inne języki, ponieważ słowa są pełne szczególnych znaczeń w kulturze rosyjskiej.
P: Co to jest Eugeniusz Oniegin?
O: Eugeniusz Oniegin to powieść Aleksandra Puszkina, która jest powszechnie czytana.
P: Jakie jest pochodzenie kulturowe Puszkina?
A: Pradziadek Puszkina był afrykańskim niewolnikiem, który został uwolniony przez cara Piotra Wielkiego.
Przeszukaj encyklopedię