Katastrofizm to pogląd, że Ziemia w przeszłości została dotknięta przez nagłe, krótkotrwałe, gwałtowne wydarzenia. Katastrofy, prawdopodobnie o zasięgu ogólnoświatowym, następowały pomiędzy długimi okresami spokojnej bezczynności. Zostało to nazwane "katastrofizmem" przez Williama Whewella w 1837 roku.
Katastrofy były uważane za główną przyczynę zmian widocznych w zapisie skał i skamieniałości. Zapis ten wydawał się pokazywać, że Ziemia doświadczała sporadycznych gigantycznych wstrząsów w tym, co w innym przypadku było spokojną planetą.
Zwolennikiem tego poglądu był największy anatom porównawczy i paleontolog początku XIX wieku. Był nim Georges Cuvier, dyrektor Muséum national d'histoire naturelle w Paryżu. Cuvier wykazał, że wymieranie gatunków na pewno miało miejsce. Jego katastrofizm był wyjaśnieniem regularnych zmian gatunkowych widocznych w warstwach skalnych. Nie miał prawdziwego wyjaśnienia, dlaczego późniejsze gatunki różniły się od wcześniejszych. Odrzucił ideę ewolucji, ale nie zaproponował rozwiązania religijnego.