Powstanie tajpingów (1850–1864) — rebelia w Chinach
Powstanie tajpingów to masowa rebelia przeciw dynastii Qing (1850–1864) kierowana przez Honga Xiuquana. Utworzono Niebiańskie Królestwo Taiping; konflikt doprowadził do milionów ofiar i trwałych zmian w Chinach.
Przegląd
Powstanie tajpingów (1850–1864) było jednym z największych i najbardziej krwawych konfliktów XIX wieku w Chinach. Rozpoczęte jako ruch religijny i społeczny pod przywództwem Honga Xiuquana, szybko przekształciło się w szeroko zakrojoną rewoltę przeciwko rządom mandżurskiej dynastii Qing. W wyniku walk zginęły dziesiątki milionów ludzi według wielu szacunków, a wpływ buntu odczuwalny był przez kolejne dekady.
Galeria obrazów
10 Obrazy
Przyczyny i przebieg
Przyczyną buntu były napięcia społeczne: nierówności ekonomiczne, nadmierne opodatkowanie, klęski głodu i upadek administracji lokalnej. Hong Xiuquan, który twierdził, że otrzymał wizję religijną i ogłosił się przywódcą mesjanistycznym, zebrał zwolenników obiecując radykalne zmiany. Powstanie rozpoczęło się w 1850 roku i rozrosło się, obejmując duże obszary południowych i środkowych Chin. Rebelia przejęła Nankin, przekształcając go w stolicę Niebiańskiego Królestwa Taiping (Tianjing).
Organizacja, ideologia i społeczne reformy
Tajpingowie łączyli elementy chrześcijańskiej terminologii z lokalnymi wierzeniami i programem społecznym. Niebiańskie Królestwo wprowadzało próby redystrybucji ziemi, ograniczenia własności prywatnej, równouprawnienia płci (m.in. zniesienie praktyk ograniczających pozycję kobiet) oraz surowszą moralność publiczną. Oddziały powstańcze zyskały przydomek «Długie Włosy» (長毛), a armia ta cechowała się zarówno fanatyczną dyscypliną, jak i brutalnością.
Przeciwdziałanie i zakończenie
Rząd Qing, osłabiony wewnętrznie, ostatecznie zwrócił się o pomoc do regionalnych armii dowodzonych przez lokalnych dowódców, takich jak siły Zeng Guofana. Po latach ciężkich walk oraz oblężeniach Nankinu ruch został stłumiony w 1864 roku. Konflikt był krwawo tłumiony, a zakończenie powstania nie przyniosło pełnej stabilizacji – struktura państwa i społeczeństwa została poważnie nadwyrężona.
Skutki i znaczenie
Powstanie tajpingów osłabiło władzę dynastii Qing i ujawniło jej zależność od lokalnych elit wojskowych. W polityce i gospodarce Chin nasiliły się procesy przemian: przyspieszyła modernizacja armii oraz wzrosła presja reform, choć wiele postulatów tajpingów nie zostało wdrożonych. Konflikt przyczynił się też do większej ingerencji obcych mocarstw w sprawy Chin i stał się jednym z elementów długotrwałego kryzysu cesarstwa.
Najważniejsze fakty
- Okres: 1850–1864.
- Przywódca: Hong Xiuquan.
- Stolica powstańców: Nankin (Tianjing).
- Szacowane ofiary: wielu historyków mówi o dziesiątkach milionów.
- Ruch przeciw dynastii Qing i próba gruntownych reform społecznych.
Powstanie pozostaje ważnym tematem badań historycznych i literatury, ukazującym, jak religijne wizje i presje społeczno-ekonomiczne mogą prowadzić do długotrwałych konfliktów. Zobacz także: wojna domowa jako kategoria konfliktu i jej konsekwencje.
Historia rebelii
Hong Xiuquan był pojętnym uczniem. Chciał iść do służby rządowej. Studiował ciężko i prawdopodobnie zdałby testy rządowe. Jednak odkrył, że odpowiedzialni urzędnicy oczekiwali łapówek. Rodzina Honga była biedna w tym czasie i nie miała żadnych pieniędzy. Ich rodzina była lojalna wobec starej dynastii Ming i zdecydowała, że jego porażka była spowodowana skorumpowaną dynastią Manchu Qing. Wkrótce potem, Hong stał się poważnie chory. W gorączce, widział siebie w "Thirty-third Heaven". Powiedział, że widział człowieka zwanego Czcigodny (Respected) w latach. Czcigodny w latach dał Hong miecz i powiedział mu, aby zniszczyć czcicieli demonów, którzy zbuntowali się przeciwko Czcigodnemu w latach. Z pomocą czcigodnego w latach syna, Hong widział się robi bitwę przeciwko siłom demonów.
Wkrótce po tym, jak odzyskał zdrowie, Hong przeczytał Stary Testament i uwierzył, że jego wizja była słuszna. Czuł, że spotkał się z Bogiem i że Bóg wybrał go na syna/proroka/mesjasza.
Nimade chciał dowiedzieć się więcej o chrześcijaństwie. Misjonarze, których spotkał, nie zgadzali się z wizją Honga. Nie zgadzali się, że jest on bratem Jezusa. Hong opuścił ich i postanowił stworzyć swój własny kult. W kulcie Honga, Bóg był Ojcem, Chrystus był Synem i Starszym Bratem, a Hong był Młodszym Bratem. Nazwał Nowy Testament "Dawnym Testamentem". On nazywać jego swój swój pomysł the Nowy Testament. Hong's przyjaciel Yang Xiuqing używać drewno opałowe. Yang twierdzić być sprawnie jako głos Bóg, the ludzie i władza polityczna.
Chiny w tym czasie były bardzo słabe, a ludzie byli głodni. Ludzie zaczęli przyłączać się do nowej religii Honga. Do 1851 roku miał dziesięciotysięczną armię. Buntownicy obcięli sobie warkocze i rozpuścili włosy. To pokazywało, że buntują się przeciwko Manchu.
Rebelia Taipingów trwała od 1851 do 1864 roku. Przypuszcza się, że w walkach zginęło od 20 do 30 milionów ludzi. W końcu korupcja przywódców rebelii rozwścieczyła ludzi. Hong popełnił samobójstwo w czerwcu 1864 roku. Do wojny przystąpiła Armia Wiecznie Zwycięska dowodzona przez Charlesa George'a Gordona. Stolica Taipingów, Nanjing, została opanowana przez armię cesarską.
Powiązane artykuły
Autor
AlegsaOnline.com Powstanie tajpingów (1850–1864) — rebelia w Chinach Leandro Alegsa
URL: https://pl.alegsaonline.com/art/95944
Źródła
- worldcat.org : 3467844
- books.google.com : Google books access