Pingwin cesarski (Aptenodytes forsteri) to pingwin, który żyje na Antarktydzie. Jest najwyższym i najcięższym pingwinem. Są to jedyne ptaki, które mogą składać jaja na lodzie.
Pingwiny cesarskie mają około 1,1 m (4 stopy) wysokości, ważą do 45 kg (99 lb), a ich rozpiętość skrzydeł wynosi 30 cali (76 cm). Pingwiny cesarskie są czarno-białe jak wszystkie pingwiny, a boki ich szyi i klatki piersiowej są złote.
Wygląd i cechy charakterystyczne
Pingwin cesarski ma krępą, opływową sylwetkę przystosowaną do pływania. Dorosłe osobniki mają czarne grzbiety i białe brzuchy; charakterystyczne są także żółto‑złote plamy po bokach szyi oraz pomarańczowo‑żółte przebarwienia przy dziobie. Pióra są gęste i wodoodporne, a pod nimi znajduje się warstwa tłuszczu izolująca przed mrozem.
Dieta i sposób polowania
Głównym pokarmem pingwinów cesarskich są ryby, zwłaszcza drobne gatunki antarktyczne, a także kryl i kalmary. Polują pod wodą, nurkując na znaczne głębokości i pozostając pod powierzchnią przez dłuższy czas — potrafią zanurzyć się na setki metrów i przebywać bez powietrza przez kilkanaście minut. Dzięki temu mogą sięgać po zdobycz niedostępną dla wielu innych drapieżników morskich.
Rozmnażanie i opieka nad młodymi
Sezon lęgowy pingwinów cesarskich jest wyjątkowy — odbywa się w środku antarktycznej zimy. Samica składa jedno jajo i przekazuje je samcowi, który umieszcza jajko na swoich stopach i okrywa fałdem skórnym (tzw. woreczkiem lęgowym). Samiec wysiaduje jajo przez około 65 dni, nie jedząc przez cały ten czas, polegając na zapasach tłuszczu. Samica w tym czasie wraca do morza, by zdobywać pokarm.
Po wykluciu pisklęta mają miękkie, szare puchowe upierzenie i przez pierwsze tygodnie są opiekowane głównie przez ojców. W miarę rozwoju młode łączą się w tzw. „żłobki” (crèches), które dają im lepszą ochronę przed zimnem i drapieżnikami, gdy oboje rodzice chodzą na połów.
Przystosowania do ekstremalnego środowiska
- Izolacja termiczna: gęste pióra i gruba warstwa tłuszczu chronią przed bardzo niskimi temperaturami.
- Huddling: stłoczenie w dużych grupach pozwala samcom na wymianę miejsc — te na zewnętrznych krawędziach osłaniają te wewnątrz, co zmniejsza utratę ciepła.
- Efektywne pływanie: opływowy kształt ciała i silne płetwy umożliwiają szybkie i wytrzymałe pływanie podczas polowań.
- Fizjologia: mechanizmy takie jak wymiana ciepła w naczyniach krwionośnych zapobiegają nadmiernemu wychłodzeniu kończyn.
Gatunki drapieżników i zagrożenia
Naturalnymi drapieżnikami dorosłych pingwinów cesarskich są m.in. orki i foki (np. foka leopardia). Jaja i pisklęta atakowane są przez ptaki padlinożerne, takie jak mewy i skuas. Największym długoterminowym zagrożeniem dla populacji jest jednak zmiana klimatu — topnienie lodu morskiego i zmiany w dostępności pożywienia wpływają na powodzenie lęgów i przeżywalność młodych.
Status ochronny i ochrona
Pingwin cesarski jest objęty międzynarodową ochroną, a jego stan oceniany jest przez organizacje zajmujące się ochroną przyrody. Główne działania ochronne koncentrują się na monitorowaniu populacji, ochronie środowiska morskiego oraz badaniach wpływu zmian klimatu na ekosystemy antarktyczne.
Ciekawostki
- Pingwin cesarski jest jedynym gatunkiem pingwina, który rozmnaża się w pełni na lodzie kontynentalnym podczas antarktycznej zimy.
- Mimo że nosi nazwę „skrzydła”, jego płetwy są przystosowane do pływania, nie do lotu.
- Pingwiny cesarskie potrafią przebywać długie dystanse pieszo, przemieszczając się między koloniami lęgowymi a miejscami połowów.
- Średnia długość życia w naturze wynosi zwykle kilkanaście lat; niektóre osobniki dożywają około 20 lat lub więcej.

