Zanieczyszczenie powietrza: przyczyny, skutki i ochrona zdrowia

Zanieczyszczenie może być gazem, cieczą lub ciałem stałym. Może być również sklasyfikowane chemicznie, np. jako: tlenek, węglowodór, kwas lub inne rodzaje. Zanieczyszczenia mogą być również klasyfikowane według tego, co je tworzy.

Wiele zanieczyszczeń dostaje się do powietrza z naturalnych źródeł. Zanieczyszczenia te obejmują kurz, sól morską, popioły i gazy wulkaniczne, dym z pożarów lasów, pyłki i wiele innych materiałów. W rzeczywistości jest o wiele więcej zanieczyszczeń naturalnych niż wytwarzanych przez człowieka. Jednak ludzie i inne żywe organizmy przystosowały się do większości z tych naturalnych zanieczyszczeń.

Zanieczyszczenia powietrza są zwykle opisywane jako zanieczyszczenia pierwotne lub wtórne. Zanieczyszczenia pierwotne to zanieczyszczenia, które są wprowadzane bezpośrednio do powietrza przez ludzi lub źródła naturalne. Przykładami zanieczyszczeń pierwotnych są spaliny (gaz) z samochodów, sadza z dymu, burze pyłowe i popiół z erupcji wulkanicznych (jak widać na zdjęciu po lewej stronie).

Zanieczyszczenia wtórne to zanieczyszczenia, które powstają w wyniku reakcji chemicznych, gdy zanieczyszczenia mieszają się z innymi zanieczyszczeniami pierwotnymi lub substancjami naturalnymi, takimi jak para wodna. Wiele wtórnych zanieczyszczeń powstaje, gdy pierwotne zanieczyszczenia reagują ze światłem słonecznym. Ozon i smog są zanieczyszczeniami wtórnymi. Ozon jest gazem, który zatrzymuje szkodliwe promienie ultrafioletowe pochodzące ze słońca. Kiedy jednak znajduje się blisko ziemi, może zatruwać ludzi i inne organizmy.

Zanieczyszczenie powietrza spowodowane przez człowieka pochodzi z wielu źródeł. Większość zanieczyszczeń powietrza spowodowanych przez ludzi jest wynikiem transportu. Samochody, na przykład, powodują około 60% zanieczyszczeń powietrza spowodowanych przez człowieka. Gazy zawarte w spalinach samochodowych, takie jak tlenek azotu, powodują smog i kwaśne deszcze.

Pola uprawne i lasy czasami płoną w dzikich pożarach, wytwarzając z dymu sadzę (czarny proszek składający się głównie z węgla, wytwarzany podczas spalania węgla, traw, drewna itp. Sadza może mieć wpływ na ludzi i inne organizmy żywe. Wiele z tych pożarów wywołują ludzie.

Przemysłowe zanieczyszczenie powietrza

Wiele elektrowni przemysłowych spala paliwa kopalne, aby uzyskać energię. Jednak spalanie paliw kopalnych może powodować powstawanie dużej ilości tlenków (związków chemicznych, które zawierają w sobie tlen i inne pierwiastki). W rzeczywistości, spalanie paliw kopalnych powoduje powstanie 96% tlenków siarki w atmosferze. Niektóre gałęzie przemysłu wytwarzają również substancje chemiczne, które powodują powstawanie trujących oparów (dymu).

Zanieczyszczenie powietrza w pomieszczeniach

Zanieczyszczenie powietrza występuje nie tylko na zewnątrz. W domach, szkołach i budynkach również może występować zanieczyszczenie powietrza. Czasami powietrze wewnątrz budynku jest nawet gorsze niż powietrze na zewnątrz. Wiele rzeczy, których ludzie używają na co dzień, może zanieczyszczać powietrze. Związki znajdujące się w dywanach, farbach, materiałach budowlanych i meblach również zanieczyszczają powietrze, zwłaszcza gdy są nowe.

W budynkach, w których okna są szczelnie zamknięte, aby zatrzymać przecieki powietrza, powietrze wewnątrz może być bardziej zanieczyszczone niż powietrze na zewnątrz.

Kwaśne opady

Kwaśne opady to opady, takie jak deszcz, śnieg lub deszcz ze śniegiem, które zawierają kwasy pochodzące z zanieczyszczenia powietrza. Kiedy paliwa kopalne są spalane, wypuszczają tlenki do powietrza. Kiedy tlenki te mieszają się z wodą w atmosferze, tworzą kwasy, które spadają jako opady. Kwaśne opady mogą zabijać żywe organizmy, takie jak ryby i drzewa, ponieważ miejsce, w którym żyją, staje się zbyt kwaśne. Kwaśne deszcze mogą również uszkadzać budynki wykonane z wapienia i betonu.

Dziura ozonowa

Globalnym problemem jest dziura w warstwie ozonowej w stratosferze. Warstwa ozonowa na Ziemi chroni życie przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym Słońca, ale w latach 70. naukowcy odkryli, że niektóre substancje chemiczne wpuszczone do atmosfery powodują, że ozon zamienia się w tlen. Dzięki temu do Ziemi dociera więcej promieni ultrafioletowych. W latach 80. naukowcy odkryli, że warstwa ozonowa nad biegunem południowym przerzedziła się o 50 do 98%.

17 marca 1992 roku w mieście Meksyk wszystkie dzieci poniżej 14 roku życia nie mogły chodzić do szkoły z powodu zanieczyszczenia powietrza. Nie zdarza się to często, ale codzienne narażenie na zanieczyszczenie powietrza może spowodować wiele problemów zdrowotnych. Dzieci, osoby starsze i alergicy, szczególnie, mogą mieć wiele problemów z powodu zanieczyszczenia powietrza. Badania przeprowadzone na Uniwersytecie w Birmingham wykazały, że zgony z powodu zapalenia płuc i zanieczyszczenia powietrza przez pojazdy silnikowe, takie jak samochody, są ze sobą powiązane.

Światowa Organizacja Zdrowia stwierdziła, że 2,4 mln ludzi zmarło z powodu bezpośrednich problemów związanych z zanieczyszczeniem powietrza. Niektóre z tych problemów obejmują:

W 2014 r. w Indiach odnotowano, że zanieczyszczenie powietrza spowodowało zmniejszenie plonów na najbardziej dotkniętych obszarach o prawie połowę w 2010 r. w porównaniu z poziomami z 1980 r. W niektórych warunkach jakości powietrza może również dojść do zwiększenia plonów upraw.