Xbox 360 to druga konsola do gier wideo wydana przez firmę Microsoft, następca oryginalnego Xbox z z 2001 roku. Konsola została po raz pierwszy ujawniona publicznie 12 maja 2005 roku podczas wystąpienia na MTV i trafiła na rynek pod koniec 2005 roku: 22 listopada w Ameryce Północnej, 2 grudnia w Europie i 10 grudnia w Japonii. Xbox 360 rywalizował z konsolami Nintendo Wii oraz Sony PlayStation 3, które wspólnie określa się jako sprzęt siódmej generacji. Następcą konsoli Xbox 360 został Xbox One, zapowiedziany 21 maja 2013 roku i wydany 22 listopada 2013; produkcja modelu Xbox 360 została jednak później wygaszona, choć platforma pozostała ważnym elementem ekosystemu Microsoftu przez wiele lat.

Specyfikacja i architektura

  • Procesor: Xenon – trójrdzeniowy procesor oparty na architekturze PowerPC (częstotliwość nominalna ~3,2 GHz).
  • Układ graficzny: Xenos (ATI/AMD) z jednolitym potokiem shaderów oraz pamięcią eDRAM przeznaczoną do renderowania obrazu.
  • Pamięć: 512 MB GDDR3 współdzielone między CPU i GPU.
  • Nośniki i magazyn danych: gry na płytach DVD; konsola oferowała wymienne dyski twarde w różnych pojemnościach (20 GB, 60 GB, 120 GB, 250 GB, 320 GB itp.) oraz warianty bez dysku z pamięcią flash.
  • Łączność: Ethernet, Wi‑Fi (w późniejszych modelach zintegrowane), porty USB, wyjścia audio/wideo (HDMI w późniejszych rewizjach).

Wersje i rewizje sprzętowe

W ciągu cyklu życia konsoli Microsoft wprowadzał kilka modeli i wersji:

  • Wczesne warianty: Core/Arcade (wersja podstawowa bez dysku twardego) oraz Premium/Pro i Elite (z dyskiem twardym i dodatkowymi akcesoriami).
  • Xbox 360 S (Slim) – odświeżona, bardziej energooszczędna wersja zaprezentowana w 2010 roku z lepszym chłodzeniem i portem HDMI w standardzie, często wyposażana w Wi‑Fi i większe dyski twarde.
  • Xbox 360 E – kolejna kosmetyczna i funkcjonalna modernizacja wydana w 2013 roku, zbliżona stylistycznie do Xbox One.

Usługi i funkcje

  • Xbox Live: płatna (Gold) i bezpłatna (Silver) usługa sieciowa oferująca rozgrywkę wieloosobową, komunikację, sklep cyfrowy (Marketplace) i profil Achiements (osiągnięcia).
  • Kinect: sensor ruchu wprowadzony w 2010 roku umożliwiający sterowanie gestami i głosem, dając początek serii gier tworzonych z myślą o sterowaniu bez kontrolera.
  • Wsteczna kompatybilność: wiele gier z oryginalnego Xboxa było odtwarzanych na Xbox 360 dzięki emulacji; później wybrane tytuły z Xbox 360 stały się kompatybilne z Xbox One za pomocą emulacji.

Dostępne gry i ekskluzywne serie

Xbox 360 zyskał silną bibliotekę gier, w tym charakterystyczne ekskluzywne serie, które stały się ikonami platformy, np. Halo (Bungie), Gears of War (Epic Games), Forza Motorsport i Forza Horizon (Turn 10 / Playground), Fable (Lionhead) oraz tytuły wykorzystujące Kinect. Konsola była również platformą dla wielu wielkich multiplatformowych produkcji i niezależnych gier, co pomogło jej utrzymać popularność przez lata.

Problemy z niezawodnością i reakcja producenta

W pierwszych latach po premierze wielu użytkowników zgłaszało awarie sprzętowe znane jako „Red Ring of Death” (RRoD) – trzy czerwone diody na przednim panelu wskazujące krytyczny błąd sprzętowy. Microsoft wprowadził rozszerzoną gwarancję i program naprawczy, ponosząc znaczne koszty związane z serwisowaniem i wymianą urządzeń (ponad miliard dolarów według raportów). Późniejsze rewizje sprzętowe poprawiły niezawodność.

Sprzedaż i znaczenie rynkowe

Xbox 360 sprzedał się globalnie w dziesiątkach milionów egzemplarzy (około 80–85 mln, w zależności od źródła) i był jedną z najlepiej sprzedających się konsol swojej generacji. Dzięki rozbudowanemu Xbox Live, szerokiej bibliotece gier oraz wsparciu dla mediów i aplikacji multimedialnych, konsola miała duży wpływ na rozwój cyfrowej dystrybucji i usług sieciowych w grach wideo.

Dziedzictwo

Xbox 360 pozostaje ważnym etapem w historii konsol Microsoftu: zapoczątkował standardy takie jak osiągnięcia, rozbudowana sieć Xbox Live oraz funkcje multimedialne, które wpłynęły na projektowanie konsol następnych generacji. Mimo że produkcja została zakończona, wiele gier i usług związanych z Xbox 360 pozostaje dostępnych i ma aktywną społeczność graczy.