Batman to film superbohaterski w reżyserii Tima Burtona. Jest on oparty na komiksach DC Comics Batman. Michael Keaton gra Bruce'a Wayne'a/Batmana, Jack Nicholson gra Jokera, a Kim Basinger gra Vicki Vale. Film został wydany w 1989 roku.

Wiele gwiazd było branych pod uwagę do roli Batmana, w tym Mel Gibson, Kevin Costner, Charlie Sheen, Pierce Brosnan, Tom Selleck i Bill Murray. Tim Burton był naciskany, aby obsadzić w tej roli oczywistą gwiazdę kina akcji. Producent Jon Peters preferował Keatona, argumentując, że ma on odpowiednią "nerwową, udręczoną jakość". Po wyreżyserowaniu Keatona w filmie Beetlejuice, Burton zgodził się.

Fabuła (skrót)

Akcja filmu toczy się w mrocznym, stylizowanym Gotham City. Bruce Wayne, bogaty dziedzic i playboy, ukrywa swoją tożsamość jako Batman — maskowany obrońca walczący z przestępczością. Głównym antagonistą jest Joker, były gangster przemysłowy, którego przemiana w szaleńczego przestępcę napędza osobistą obsesję wobec miasta i samego Batmana. W tle rozgrywają się również wątki dziennikarki Vicki Vale oraz walki o władzę w mieście.

Obsada i postacie

  • Michael Keaton — Bruce Wayne / Batman
  • Jack Nicholson — Joker
  • Kim Basinger — Vicki Vale
  • Michael Gough — Alfred Pennyworth
  • Pat Hingle — komisarz James Gordon
  • Billy Dee Williams — Harvey Dent
  • Robert Wuhl — Alexander Knox
  • Tracey Walter — Bob the Goon

Produkcja i styl

Film wyróżnia się wyrazistą, gotycką estetyką, którą stworzyła ekipa artystyczna kierowana przez scenografa Antona Fursta. Scenografia i mroczny klimat Burtona odróżniły obraz od wcześniejszych, bardziej kiczowatych adaptacji Batmana (jak telewizyjna seria z lat 60.). Kostium Batmana zaprojektował Bob Ringwood, a zdjęcia wykonał Roger Pratt. Film miał stosunkowo wysoki budżet i był dużym przedsięwzięciem produkcyjnym — powstały rozległe dekoracje imitujące monumentalne, filmowe Gotham City.

Muzyka

Ścieżkę dźwiękową skomponował Danny Elfman. Motyw muzyczny Batmana autorstwa Elfmana stał się natychmiast rozpoznawalny i na stałe wpisał się w popkulturową tożsamość postaci.

Odbiór, sukces komercyjny i nagrody

Film odniósł wielki sukces komercyjny i przyczynił się do odrodzenia zainteresowania adaptacjami komiksowymi na dużym ekranie. Sprzedaż biletów na całym świecie przekroczyła 400 milionów dolarów, co uczyniło go jednym z największych kinowych hitów końca lat 80. Krytycy zwracali uwagę na mocny styl wizualny, grę aktorską (zwłaszcza Nicholsona i Keatona) oraz atmosferę filmu, choć niektóre opinie krytykowały uproszczone wątki fabularne.

Anton Furst otrzymał Oscara za scenografię (za kreację Gotham City). Film zdobył także kilka innych nominacji i wyróżnień w kategoriach technicznych.

Wpływ i dziedzictwo

Batman (1989) miał duży wpływ na kino superbohaterskie: pokazał, że adaptacje komiksów mogą łączyć masową rozrywkę z wyrazistą wizją reżyserską i dużą kampanią marketingową. Wpłynął też na sposób przedstawiania mrocznych, psychologicznych aspektów postaci superbohaterskich w kolejnych produkcjach. Film zapoczątkował serię kinowych adaptacji Batmana — bezpośrednią kontynuacją był film Batman Returns (1992), również w reżyserii Tima Burtona.

Dlaczego warto obejrzeć?

  • Silna, rozpoznawalna estetyka wizualna i charakterystyczne Gotham City.
  • Ikoniczna muzyka Danny’ego Elfmana.
  • Charyzmatyczne kreacje Michaela Keatona i Jacka Nicholsona.
  • Historyczne znaczenie dla rozwoju filmów opartych na komiksach.

Film nadal pozostaje ważnym punktem odniesienia dla fanów Batmana i miłośników kina fantastycznego, zarówno ze względu na swój styl, jak i wpływ na dalsze adaptacje komiksowe.