John Joseph "Jack" Nicholson (ur. 22 kwietnia 1937 r.) - amerykański aktor, reżyser filmowy, producent i pisarz. Zaczynał jako pisarz i aktor na pół etatu. Gwiazdą stał się w 1969 roku, kiedy zagrał niewielką rolę w filmie Easy Rider. W ciągu kilku kolejnych lat ugruntował pozycję jednego z najważniejszych aktorów amerykańskiego kina, łącząc role dramatyczne i komediowe oraz kreacje antybohaterów o wyrazistej osobowości.

Kariera i najważniejsze role

Nicholson zyskał uznanie krytyków i publiczności dzięki rolom, które pokazywały szeroki zakres jego możliwości aktorskich — od intymnych ról psychologicznych po postaci pełne złości i ironii. Przełomowe występy to m.in. główne role w Five Easy Pieces, The Last Detail oraz tytułowa rola w One Flew Over the Cuckoo's Nest, która przyniosła mu jednego z trzech Oscarów. Do innych pamiętnych filmów należą Chinatown, The Shining, Prizzi's Honor, Ironweed czy A Few Good Men. Charakteryzuje się charyzmą ekranową, zdolnością do budowania złożonych postaci oraz umiejętnością płynnego przechodzenia między dramatem a komedią.

Nagrody i wyróżnienia

  • Zdobył trzy Oscary: za filmy "As Good as it Gets" (Najlepszy aktor), "Lot nad kukułczym gniazdem" (Najlepszy aktor) i "Terms of Endearment" (Najlepszy aktor drugoplanowy).
  • Jest jednym z najczęściej nominowanych aktorów w historii Oscara — jego kariera była nagradzana i nominowana wielokrotnie w kolejnych dekadach.
  • Laureat siedmiu Złotych Globów oraz nagrody Cecil B. DeMille w 1999 roku.
  • W 2001 roku otrzymał prestiżowe wyróżnienie Kennedy Center Honor.

Pozycja w kulturze i styl aktorski

Nicholson jest uznawany za jednego z najważniejszych aktorów swojej generacji. Jego kreacje często łączą surowość z humorem, potrafią być prowokujące i intensywne. Wielu reżyserów chętnie z nim współpracowało ze względu na jego umiejętność tworzenia zapadających w pamięć postaci. Nicholson wywarł duży wpływ na kino amerykańskie lat 70. i późniejszych, stając się symbolem silnej, niejednoznacznej męskiej kreacji filmowej.

Życie prywatne i wizerunek publiczny

Życie osobiste Nicholsona było przez dekady obiektem zainteresowania mediów. Był związany z wieloma partnerkami i ma dziecko/dzieci z różnych związków. Prywatnie znany jest również ze swojego zamiłowania do koszykówki — jest jednym z kibiców Los Angeles Lakers. W późniejszych latach ograniczył działalność publiczną i rzadziej pojawia się na ekranie.

Ciekawostki

  • Nicholson jest jednym z dwóch aktorów, którzy byli nominowani do Oscara za role w każdej dekadzie od lat 60. do 2000.; drugim jest Michael Caine.
  • W 1999 roku otrzymał nagrodę honorową przemysłu filmowego — Cecil B. DeMille, a w 2001 roku został uhonorowany przez Kennedy Center.
  • Nicholson zrezygnował z udziału w remake'u filmu Toni Erdmann.

Wybrane filmy (przykładowe)

  • Easy Rider
  • Five Easy Pieces
  • The Last Detail
  • Chinatown
  • One Flew Over the Cuckoo's Nest
  • Terms of Endearment
  • The Shining
  • As Good as it Gets
  • Prizzi's Honor
  • Ironweed

Jack Nicholson pozostaje postacią ikonową — zarówno ze względu na osiągnięcia artystyczne, jak i charakterystyczny wizerunek sceniczny. Jego filmy i role nadal inspirują aktorów oraz widzów i zajmują ważne miejsce w historii kina.