Nizam był tytułem rodzimych władców stanu Hyderabad w Indiach od początku XVIII wieku. Ród rządzący znany jest jako dynastia Asaf Jahi. Dynastia została zainicjowana przez Mir Qamar-ud-Din Siddiqi (zwanego także Asaf Jah I), który pełnił funkcję wicekróla Dekanu na rzecz cesarzy Mogołów w latach wcześniejszych XX — formalnie objął pozycję niezależnego władcy w pierwszych dekadach XVIII wieku. Upadek centralnej władzy Mogołów po śmierci Aurangzeba w 1707 roku sprzyjał stopniowemu usamodzielnianiu się miejscowych namiestników — w tym Nizama w Hajdarabadzie.

Pozycja polityczna i relacje z Brytyjczykami

W wyniku rosnącego wpływu Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, od końca XVIII wieku Hajdarabad stał się jednym z najważniejszych książęcych stanów Indii Brytyjskich (princely states). Od około 1798 r. Nizam zawarł układy z Brytyjczykami, zachowując szeroką autonomię w sprawach wewnętrznych i kontrolę nad administracją, sądami i kulturą, w zamian za polityczne i militarne wsparcie. Równocześnie utrzymywał własne siły zbrojne (m.in. Hyderabad State Forces) oraz ściśle współpracował z brytyjskim garnizonem i doradcami.

Kultura, gospodarka i administracja

Siedmiu Nizamów rządziło Hajdarabadem przez ponad dwa stulecia, aż do wydarzeń związanych z uzyskaniem niepodległości Indii w 1947 roku. Władcy z dynastii Asaf Jahi słynęli z mecenatu kultury i sztuki — finansowali edukację, rozwój literatury, architekturę, sztukę oraz lokalną kulturę i kuchnię. Pod ich patronatem powstały liczne pałace (m.in. Chowmahalla, Falaknuma), instytucje szkolne i uniwersyteckie (np. Osmania University), publiczne meczety, urzędy i koleje. Nizamowie modernizowali też infrastrukturę: drogi, koleje, służbę zdrowia i systemy administracyjne, co uczyniło Hajdarabad jednym z najbogatszych i najlepiej zarządzanych księstw regionu.

  • Języki i kultura: dwór posługiwał się perskim i urdu, a w codziennym życiu dominowały też języki lokalne, zwłaszcza telugu i marathi. Kuchnia hyderabadzka (m.in. biryani) rozwinęła się pod wpływem dworskiego mecenatu.
  • Edukacja i sztuka: Nizamowie wspierali szkoły, biblioteki i drukarnie; mecenat przyczynił się do rozkwitu literatury urdu i perskiej oraz rozwoju muzyki i rzemiosła.
  • Gospodarka: gospodarka opierała się na rolnictwie, handlu i usługach dworskich; państwo posiadało znaczne zasoby i dochody, a Nizamowie byli uważani za jednych z najzamożniejszych władców subkontynentu.

Sytuacja w latach 1947–1948 i koniec państwowości

Po ogłoszeniu niepodległości Indii i Pakistanu w 1947 r. Nizam zajmował pozycję stojącą między żądaniem inkorporacji do Indii a próbami zachowania niezależności. Ponieważ Hajdarabad był wieloreligijnym księstwem z muzułmańskim dworem rządzącym nad większością hinduizującą ludnością, sytuacja stała się napięta. Nizam podpisał tymczasowe porozumienie „standstill” z rządem Indii, ale dążył do utrzymania państwowej suwerenności.

Wewnętrzne napięcia nasilał ruch paramilitarny Razakarów, zwolenników oporu przeciw aneksji, co stało się jednym z argumentów rządu Indii do podjęcia działań militarnych. W rezultacie we wrześniu 1948 r. Indie przeprowadziły operację wojskową (znaną jako Operation Polo lub „polic action”), zakończoną szybkim wkroczeniem wojsk indyjskich do Hajdarabadu i formalnym przyłączeniem terytorium do Indii w połowie września 1948 r.

Dziedzictwo i następstwa

Po aneksji Nizam pozostał jako figuratywny władca przez pewien czas i zachował część przywilejów oraz tzw. privy purse (świadczenie wypłacane przez rząd Indii), które zostało zniesione dopiero w 1971 r. przez rząd Indii. Dziedzictwo Asaf Jahi obejmuje bogate zabytki architektury, instytucje edukacyjne, specjalności kulinarne i wkład w kulturę regionalną. Współczesny stan Hyderabad (część stanu Telangana i części Andhra Pradesh po reorganizacji administracyjnej) nosi wyraźne ślady długiej historii panowania Nizamów.

W tekście podkreślono dwie kluczowe postaci dynastii: założyciela Mir Qamar-ud-Din Siddiqi (Asaf Jah I) oraz ostatniego i najsłynniejszego z Nizamów, Mir Osman Ali Khan (Asaf Jah VII), którego panowanie przyniosło zarówno znaczne inwestycje modernizacyjne, jak i ogromną rozpoznawalność finansową (był uważany za jednego z najbogatszych ludzi tamtych czasów).