Erwin Johannes Eugen Rommel (15 listopada 1891 – 14 października 1944) był niemieckim oficerem, który zasłynął jako dowódca w obu wojnach światowych i jako przywódca Afrika Korps podczas kampanii w Afryce Północnej. Przydomek "Lis Pustynny" pojawiał się w publicznych relacjach i propagandzie; nazwa ta bywa zestawiana z obrazami sprytu i mobilności, podobnie jak biologiczne odniesienie do lisa fenek.
Wczesne życie i służba w I wojnie światowej
Rommel urodził się w Badenii i rozpoczął karierę wojskową przed wybuchem I wojny światowej. Służył w armii niemieckiej podczas I wojny światowej, gdzie zdobył doświadczenie w dowodzeniu i taktyce polowej. Po wojnie pozostał w siłach zbrojnych Republiki Weimarskiej i kontynuował awans, zdobywając reputację nowoczesnego oficera w okresie międzywojennym.
Dowódca w II wojnie światowej: Afryka Północna
W kampanii II wojny światowej Rommel zasłynął jako dowódca III Rzeszy w działaniach w Afryce Północnej, gdzie objął dowództwo nad Afrika Korps. Jego operacje przeciwko 8. armii brytyjskiej i siłom alianckim charakteryzowały się szybkim manewrem i umiejętnym wykorzystaniem ograniczonych środków. Walki w regionie kulminowały bitwą pod El Alamein, w której siły alianckie przełamały jego pozycje i rozpoczęły odwrót Niemiec z Afryki.
Obrona wybrzeża i działania w Europie
Po powrocie do Europy Rommel brał udział w przygotowaniach do obrony Francji przed spodziewaną inwazją aliantów. Był zaangażowany w prace nad umocnieniami na wybrzeżu kanału La Manche i w Normandii, choć jego wpływ na decyzje strategiczne był ograniczony przez najwyższe dowództwo. Wydarzenia lądowania alianckiego w Normandii pokazały skomplikowaną sytuację niemieckich sił obronnych.
- Najważniejsze dowództwa: oddziały liniowe w I wojnie, dowódca Afrika Korps, stanowiska obronne we Francji.
- Styl dowodzenia: nacisk na mobilność, inicjatywę podoficerów i logistykę, co przyniosło mu uznanie także pośród przeciwników.
Spisek przeciw Hitlerowi i śmierć
W ostatnich latach wojny Rommel znalazł się wśród oficerów, którzy krytykowali politykę i strategię Hitlera. Istnieją dowody na jego kontakt z niektórymi uczestnikami planów usunięcia Hitlera z władzy, w tym w związku z sprawą zamachu z 20 lipca 1944. Po nieudanym zamachu represje wobec spiskowców były ostre; wobec Rommla wobec jego rozpoznawalności i popularności podjęto decyzję, która zakończyła się jego śmiercią. Najpowszechniej przyjęta wersja mówi, że otrzymał wybór między procesem a śmiercią, i przyjął truciznę 14 października 1944. Oficjalne ogłoszenie sugerowało, że zmarł na skutek odniesionych ran bojowych.
W dyskusji historiograficznej rolę Rommla ocenia się ambiwalentnie: z jednej strony ceniono jego umiejętności militarne i traktowanie jeńców, z drugiej podkreśla się, że działał w strukturach państwa nazistowskiego. Jego postać bywa analizowana w kontekście odpowiedzialności dowódczej, lojalności wobec rozkazów i relacji z polityką reżimu.
Ważne fakty i spuścizna
Rommel pozostaje jedną z najczęściej omawianych postaci niemieckiego dowództwa drugiej wojny. Jego kampania w Afryce jest przedmiotem studiów taktycznych, a osobista historia — od awansu po dramatyczny koniec — bywa wykorzystywana w badaniach nad moralnością i rolą wojskowych w państwach totalitarnych. Dla osób zainteresowanych dodatkowymi szczegółami istnieją liczne źródła i opracowania, w tym artykuły biograficzne, prace taktyczne i analizy historyczne.
Przykładowe odnośniki tematyczne: tytuł marszałka polowego, armia niemiecka, III Rzesza, kampania afrykańska, inwazja aliantów, obrazy rycerskości, sytuacja żydowskich żołnierzy, spisek 1944, Adolf Hitler, represje po zamachu, egzekucje, samobójstwo, sądy wojenne. Dodatkowe materiały i analizy można znaleźć pod kolejnymi odnośnikami: I wojna światowa, II wojna światowa, 8. armia, El Alamein, Normandia, lis fenek oraz kontekst polityczny.
