CDA (Chrześcijańsko-Demokratyczny Apel) — holenderska partia chrześcijańskiej demokracji

CDA — holenderska partia chrześcijańskiej demokracji (od 1980). Centroprawicowa, pro‑UE i proekologiczna, konserwatywna obyczajowo, promuje integrację imigrantów i zaostrzenie polityki narkotykowej.

Christian Democratic Appeal, Holandia: Christen-Democratisch Appèl (w skrócie CDA) jest jedną z głównych partii politycznych w Holandii. Powstała jako fuzja trzech tradycyjnych partii chrześcijańskich: Partii Anty-Rewolucyjnej (ARP), Unii Chrześcijańsko-Historycznej (CHU) oraz Katolickiej Partii Ludowej (KVP). Nazwa i program odwołują się do idei chrześcijańskiej demokracji — łączenia wartości chrześcijańskich z zasadami demokracji i gospodarki rynkowej.

Historia

Partia została formalnie założona 11 października 1980 roku. W latach 1982–2006 CDA należała do najważniejszych sił politycznych w Holandii, biorąc udział w kolejnych koalicjach rządowych. Z ramienia ugrupowania pochodziło kilku premierów, m.in. Ruud Lubbers (Premier 1982–1994) oraz Jan Peter Balkenende (Premier 2002–2010). W tym okresie CDA regularnie zajmowało silne pozycje w parlamencie i wpływało na politykę gospodarczą oraz społeczną kraju.

Wyniki wyborcze i rola w polityce

Po roku 2006 popularność partii zaczęła się zmniejszać. W wyborach w 2010 roku CDA poniosło duże straty, tracąc około 20 mandatów w Tweede Kamer i uzyskując znacznie niższy wynik niż w wyborach poprzednich. W wyborach w 2012 roku partia otrzymała około 801 620 głosów i utraciła kolejne miejsca w parlamencie, kończąc z mniejszym niż wcześniej stanem poselskim. W wyborach parlamentarnych w 2017 roku CDA poprawiło rezultat i zdobyło 19 mandatów (+6 w porównaniu z poprzednimi wyborami), co pozwoliło na odzyskanie części wpływów.

Na poziomie krajowym CDA wielokrotnie uczestniczyło w koalicjach z różnymi ugrupowaniami (w tym z centroprawicową Partią Ludową na rzecz Wolności i Demokracji oraz z partiami centrowymi i socjaldemokratycznymi), wpływając na politykę gospodarczą, bezpieczeństwa społecznego i politykę zagraniczną.

Ideologia i główne poglądy

CDA identyfikuje się jako partia chrześcijańsko-demokratyczna. W jej programie można wyróżnić kilka stałych elementów:

• podkreślanie wartości rodziny, odpowiedzialności i solidarności;
• poparcie dla gospodarki rynkowej połączonej z troską o sprawiedliwość społeczną i ochronę najsłabszych;
• zasada subsydiarności – decyzje powinny być podejmowane możliwie jak najbliżej obywatela;
• silne poparcie dla integracji europejskiej i aktywnej roli Holandii w Unii Europejskiej (Unię Europejską);
• zwracanie uwagi na ochronę środowiska i politykę ekologiczną jako element dobrze prowadzonej polityki gospodarczej (ekologię).

W kwestiach obyczajowych CDA jest zazwyczaj bardziej konserwatywne niż partie lewicowe. Partia opowiada się za ograniczaniem dostępności praktyk takich jak aborcja i prostytucja oraz postuluje zacieśnienie kontroli nad tzw. „miękkimi narkotykami”, jak marihuana. Jednocześnie CDA deklaruje chęć prowadzenia humanitarnej i uporządkowanej polityki migracyjnej: imigracyjnej. Chcą jednak, aby imigranci zintegrowali się z holenderską kulturą.

Wśród posłów i członków partii znajdują się osoby o różnych wyznaniach i pochodzeniu — między innymi żydowskich, muzułmańskich i hinduskich korzeniach — co odzwierciedla częściowo coraz bardziej zróżnicowane społeczeństwo Holandii.

Struktura, reprezentacja i afiliacje międzynarodowe

CDA działa na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, posiadając struktury w gminach i prowincjach oraz organizację młodzieżową (CDJA). W parlamencie reprezentowana jest w Tweede Kamer oraz ma przedstawicieli w Eerste Kamer, samorządach i radach prowincji. Na arenie międzynarodowej CDA należy do Europejskiej Partii Ludowej (EPP) oraz utrzymuje kontakty z innymi chrześcijańsko-demokratycznymi ugrupowaniami w Europie i na świecie.

Wyzwania i perspektywy

Główne wyzwania dla CDA to odnowienie politycznego programu tak, aby przyciągnąć młodszych i bardziej miejskich wyborców, a jednocześnie nie utracić tradycyjnej bazy w mniejszych miejscowościach i na terenach wiejskich. Kryzysy polityczne i wewnętrzne napięcia oraz rosnąca fragmentaryzacja sceny politycznej w Holandii sprawiły, że partia musi wypracować jasną tożsamość i przekonujący przekaz.

Jednym z istotnych wydarzeń, które wpłynęło na kształt dyskusji publicznej w Holandii, była działalność posła Pieter Omtzigt — krytyka i dochodzenia prowadzone przez niego przyczyniły się do ujawnienia istotnych problemów administracyjnych w państwie. Omtzigt jako postać polityczna miał także wpływ na postrzeganie i wewnętrzne wyzwania w obrębie CDA.

Podsumowanie

CDA pozostaje ważnym elementem holenderskiego życia politycznego jako ugrupowanie reprezentujące chrześcijańską demokrację. Pomimo spadków poparcia i okresów wewnętrznej rekonstrukcji, partia zachowuje znaczenie jako formacja centrowo-prawicowa, która łączy wartości konserwatywne z proeuropejskim podejściem i akcentem na politykę społeczną i ekologiczną. Na czele frakcji poselskiej w Tweede Kamer stoi Pieter Heerma, a sama partia kontynuuje poszukiwanie równowagi między tradycją a odpowiedzią na współczesne wyzwania społeczne i gospodarcze.

Pytania i odpowiedzi

P: Czym jest Apel Chrześcijańsko-Demokratyczny?

P: Kiedy powstała CDA?

P: Jaką popularnością cieszyła się CDA w ostatnich wyborach?

P: Jakie są niektóre z przekonań członków tej partii?

P: Kto ostatnio opuścił tę partię, aby zostać niezależnym politykiem?

P: Jaki typ rządu popiera ta partia?

Szukaj według litery