Komunistyczna Partia Grecji (grecki: Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας; Kommounistikó Kómma Elládas, KKE) jest marksistowsko-leninowską partią polityczną w Grecji. Została założona w 1918 roku jako Socjalistyczna Partia Pracy Grecji (SEKE), a swoją obecną nazwę przyjęła w listopadzie 1924 roku. Jest to jedna z najstarszych aktywnych formacji politycznych we współczesnej Grecji. Partia odegrała istotną rolę w ruchu oporu przeciw okupacji niemieckiej i włoskiej podczas II wojny światowej, głównie poprzez związaną z nią organizację EAM (Narodowy Front Wyzwolenia) oraz oddziały partyzanckie ELAS. Członkostwo i wpływy KKE osiągnęły apogeum w połowie lat 40. XX wieku.

Historia

  • Początki i okres międzywojenny: SEKE powstała w 1918 r.; w 1924 r. przekształciła się w KKE. W okresie międzywojennym partia uczestniczyła w życiu politycznym i robotniczym Grecji, była jednak pod stałą presją państwa i środowisk prawicowych.
  • II wojna światowa i okupacja: Podczas okupacji KKE odegrała centralną rolę w formowaniu EAM i jej zbrojnego ramienia ELAS, które stały się główną siłą antyokupacyjną w kraju.
  • Wojna domowa (1946–1949): Po wyzwoleniu doszło do konfliktu zbrojnego między siłami komunistycznymi a rządem wspieranym przez Wielką Brytanię i później Stany Zjednoczone. Komunistyczne siły przegrały wojnę domową; partia została zdelegalizowana, a jej członkowie i sympatycy byli prześladowani i internowani przez dekady.
  • Nielegalność i represje (lata 50.–70.): W okresie powojennym KKE funkcjonowała w podziemiu lub z nielicznymi możliwościami działalności publicznej, szczególnie w czasie autorytarnych rządów i rządów wojskowych.
  • Legalizacja i działalność parlamentarna (od 1974): Po upadku junty wojskowej w 1974 r. KKE została zrehabilitowana i odzyskała prawo do legalnej działalności. Od tego czasu regularnie bierze udział w wyborach parlamentarnych i europejskich, reprezentując tradycyjną, marksistowsko‑leninowską lewicę.
  • Przekształcenia i podziały: W drugiej połowie XX wieku na greckiej lewicy dochodziło do rozłamów i tworzenia się odrębnych formacji (m.in. ugrupowań o orientacji eurokomunistycznej czy eklektycznych koalicji lewicowych). W latach 80. i 90. widoczne były przetasowania całej sceny lewicowej, w tym powstawanie szerokich koalicji takich jak Synaspismós. KKE natomiast zachował stosunkowo ortodoksyjny kurs ideologiczny.

Ideologia i program

  • Marksizm‑leninizm: KKE deklaruje przywiązanie do marksizmu‑leninizmu, opowiadając się za systemowym przekształceniem gospodarki w kierunku własności publicznej i planowania demokratycznego.
  • Główne postulaty: obrona praw pracowniczych, zwiększenie udziału państwa w kluczowych sektorach gospodarki, rozszerzenie świadczeń socjalnych, bezpłatna opieka zdrowotna i edukacja, walka z nierównościami społecznymi.
  • Postawa wobec instytucji międzynarodowych: KKE jest krytyczny wobec Unii Europejskiej i NATO, postrzegając je często jako instrumenty interesów wielkiego kapitału i imperializmu; postulaty partii obejmują suwerenne, antyimperialistyczne podejście do polityki zagranicznej.

Struktura i działanie

  • Partia posiada typową dla organizacji komunistycznych strukturę: Kongres partyjny, Centralny Komitet, Biuro Polityczne oraz lokalne komórki. Funkcjonuje także młodzieżówka — Komunistyczna Młodzież Grecji (KNE).
  • KKE prowadzi działalność związkową oraz społeczną, angażując się w strajki, kampanie na rzecz praw pracowniczych i inicjatywy lokalne.
  • Podtrzymuje kontakty z innymi partiami komunistycznymi i ruchem komunistycznym na świecie, uczestnicząc w międzynarodowych spotkaniach i wymianie doświadczeń.

Rola współcześnie

  • Po legalizacji w 1974 r. KKE regularnie uczestniczy w wyborach i jest reprezentowana w parlamencie (Vouli ton Ellinon) oraz w instytucjach samorządowych i europejskich w różnych okresach. Jej poparcie w wyborach parlamentarystycznych i europejskich waha się w kolejnych dekadach, zwykle będąc stałą, lecz mniejszościową siłą lewicową.
  • Partia utrzymuje krytyczną i niezależną pozycję wobec innych formacji lewicowych, odrzucając neoliberalne polityki i postulując radykalne rozwiązania systemowe.
  • KKE pozostaje istotnym czynnikiem na greckiej scenie politycznej jako reprezentant tradycyjnego, klasycznego nurtu komunistycznego, mając wpływ na debatę publiczną w sprawach socjalnych, gospodarczych i antyimperialistycznych.

Podsumowując, Komunistyczna Partia Grecji jest organizacją o wieloletniej tradycji i wyraźnej tożsamości ideologicznej. Jej historia obejmuje zarówno okresy legalnej działalności, jak i lata działalności podziemnej oraz represji, co wpłynęło na kształt współczesnej roli KKE w polityce greckiej.