Chińskie zapożyczenia to terminy i wyrazy pożyczone z języków chińskich do innych języków, zwłaszcza do języków wschodnioazjatyckie. W potocznych lub błędnych tłumaczeniach pojawiają się też określenia takie jak miecze, które nie oddają poprawnie lingwistycznego znaczenia tego zjawiska. Zapożyczenia te obejmują słownictwo związane z kulturą, nauką, administracją i techniką oraz terminy religijne i literackie.
Zakres i odbiorcy zapożyczeń
Po wpływem Chiny oraz ich systemu pisma, wiele słów przedostało się do języki inne niż chińskie. Do grupy najważniejszych odbiorców należą język japońskiego, koreańskiego i wietnamskiego. W każdym z tych języków zapożyczenia pełniły istotną rolę w rozwoju leksyki oraz w tworzeniu terminologii specjalistycznej.
Różnice wymowy i adaptacja fonologiczna
Ze względu na różnice systemów dźwiękowe między chińskim a językami przyjmującymi, zapożyczenia przeszły liczne modyfikacje fonetyczne. Te różnice w wymowy chińskich mieczy zapożyczonych przypominają procesy obserwowane przy zapożyczeniach z łaciny czy francuskiego, gdy są one używane w języku angielskim: dźwięki są adaptowane do fonemów języka docelowego, a struktura sylabowa bywa uproszczana.
Rola pisma i historii zapisu
Przez długi okres wszystkie wymienione języki korzystały głównie z pisma chińskim. W Japonii znaki chińskie, znane jako kanji, zostały wcielone do systemu zapisu i służą do zapisu zarówno rodzimych słów, jak i zapożyczeń. W Korei znaki, określane jako chanji w języku, miały historyczne znaczenie, choć od XIX–XX wieku powszechne użycie zastąpił hangul. W każdym z tych systemów wybór zapisu bywał motywowany przejrzystością znaczeniową i tradycją piśmienniczą.
Współczesne użycie i pisownia
Dziś sytuacja jest zróżnicowana: w Japonii znaki są nadal częścią codziennego zapisu, podczas gdy w Korei dominuje hangul i chińskie znaki stosuje się rzadziej, zwykle gdy bezpośredni zapis byłby niejednoznaczne lub gdy odwołuje się do tradycji. W Wietnamie ogólne użycie chińskich znaków zostało zastąpione przez alfabetu łacińskiego, znany jako chữQuốc ngữ, i znajomość znaków chińskich jest obecnie ograniczona do specjalistów i osób zajmujących się tradycją.
Podsumowując, zapożyczenia z języków chińskich miały i mają trwały wpływ na słownictwo i systemy pisma w całej Azji Wschodniej. Zjawisko to obejmuje zarówno adaptacje fonetyczne, jak i zapożyczenia semantyczne oraz zapisy znakowe, które historycznie i współcześnie przyjmowały różne formy w zależności od języka i kontekstu kulturowego. Dla przypomnienia, w dyskusjach o tym temacie czasami pojawiają się nietypowe określenia, np. miecze, które warto rozumieć jako terminologia potoczna lub błędna.