Seria Super Mario jest największą i najważniejszą podserią z seriiMario. Rozpoczęła się w 1985 r. wraz z powstaniem Super Mario Bros. na Famicomie, a później na Nintendo Entertainment System (zwanym także NES). Od tego czasu ukazało się wiele kolejnych odsłon i wariantów, wydanych na niemal wszystkie konsole stacjonarne i przenośne firmy Nintendo. Na niektórych platformach przenośnych — takich jak Game Boy, Game Boy Color i Game Boy Advance — przeważały natomiast remaki, porty oraz gry poboczne, choć pojawiły się też na nich oryginalne tytuły należące do uniwersum Mario.

Większość gier, z wyjątkiem Super Mario Bros. 2, Super Mario World 2: Yoshi's Island i serii Super Mario Land, opowiada o Mario i zwykle jego bracie Luigi, a czasem o jego sprzymierzeńcu Yoshi. W klasycznym schemacie fabularnym bracia starają się uratować księżniczkę Peach przed Bowser, który pragnie podporządkować sobie Królestwo Grzybów. W praktyce każda odsłona wprowadza własne motywy i cele — od ratowania księżniczki, przez zbieranie gwiazdek lub monet, po eksplorację nowych światów i rozwiązywanie łamigłówek — a niektóre tytuły odchodzą od tego schematu, koncentrując się na innych bohaterach lub mechanikach rozgrywki.

Wiele głównych gier z serii było rozwijanych przez oddział Nintendo Entertainment Analysis and Development (Nintendo EAD). Z czasem prace nad tytułami realizowały różne zespoły wewnątrz Nintendo, a także współpracujące zewnętrzne studia, dzięki czemu każda większa odsłona wnosiła nowe pomysły i techniki projektowe.

Główne cechy rozgrywki

  • Platformowa mechanika: dynamiczne skakanie, bieganie i unikanie przeszkód — rdzeń rozgrywki w klasycznych odsłonach 2D.
  • Power-upy: takie jak Super Mushroom, Fire Flower czy Starman, które zmieniają zdolności postaci i umożliwiają nowe sposoby pokonywania poziomów.
  • Różnorodność stylów: seria eksperymentowała z widokiem 2D i 3D (np. Super Mario 64 zrewolucjonizował trójwymiarowe platformówki), a także wprowadzała unikatowe mechaniki — grawitację i orbity w Super Mario Galaxy, swobodne podróże i „pocket” światy w Super Mario Odyssey.
  • Poziomy i projekt świata: starannie zaprojektowane etapy, ukryte sekrety i różnorodne tematycznie światy zachęcają do wielokrotnej rozgrywki.

Wpływ i dziedzictwo

Seria Super Mario stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli branży gier wideo. Muzyka z gier, m.in. autorstwa Koji Kondo, stała się kultowa, a postacie takie jak Mario, Luigi czy Bowser – ikonami popkultury. Na kanwie głównej serii powstało wiele udanych gier pobocznych i franczyz: wyścigowe Mario Kart, gry towarzyskie Mario Party, RPG-owe serie Paper Mario i Mario & Luigi, a także liczne wydania sportowe i edukacyjne.

Seria ma też duże znaczenie historyczne — wprowadzała technologiczne i projektowe innowacje oraz wielokrotnie wyznaczała standardy gatunku platformówek. Dziś Super Mario pozostaje jednym z najlepiej sprzedających się i najdłużej aktywnych cykli gier wideo.

Obchody 25-lecia

W 2010 roku seria obchodziła 25. rocznicę wydania Super Mario Bros.. Uroczystości obejmowały serię filmów prezentujących różne triki i ciekawostki z całej serii, emitowanych m.in. na Nintendo Channel na konsoli Wii. W ramach obchodów wydano również port klasycznych pozycji w postaci Super Mario All-Stars na Wii, a także opublikowano materiały dokumentujące historię serii oraz kompilacje muzyczne i inne pamiątki.