Siedemnasta poprawka do Konstytucji USA (1913): bezpośredni wybór senatorów
Siedemnasta poprawka (ratyfikowana w 1913) zastąpiła wybór senatorów przez legislatury stanowe wyborem bezpośrednim przez obywateli. Artykuł omawia treść, tło, skutki i kontrowersje tej zmiany.
Przegląd
Siedemnasta poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych została ratyfikowana 8 kwietnia 1913 i zmieniła sposób obsadzania mandatów senatorów. Dotychczas, zgodnie z Artykułem I, sekcją 3 konstytucji, senatorowie byli wybierani przez legislatury stanowe, co miało wzmacniać rolę władz stanowych w federacji. Poprawka wprowadziła zasadę bezpośredniego głosowania przez wyborców na senatorów, co istotnie zmieniło relacje między stanami a rządem federalnym.
Galeria obrazów
3 Obrazy
Treść i mechanika
Główne skutki poprawki to: bezpośrednie wybory senatorów oraz regulacja postępowania w przypadku wakatu. Zmiana ustaliła, że obywatele wybierają senatorów w wyborach powszechnych, a jednocześnie umożliwiła stanom przewidzenie tymczasowych mianowań wykonywanych przez gubernatora do czasu przeprowadzenia wyboru uzupełniającego. Konkretne procedury dotyczące wakatów i terminów wyborów pozostawiono ustawodawstwu poszczególnych stanów.
Tło historyczne
Decyzja o zmianie metody wyboru była wynikiem długiego procesu politycznego. W praktyce XIX i początku XX wieku wybory przez legislatury często prowadziły do przetargów politycznych, wpływów lokalnych bossów i czasami do długotrwałych impasów, gdy parlamenty stanowe nie mogły się porozumieć. Rosnące żądania reform demokratycznych, nasilone w okresie określanym jako Era Progresywna, skłoniły opinię publiczną i ustawodawców do poparcia bezpośrednich wyborów zamiast wcześniejszych wyborów pośrednich.
Skutki i znaczenie
Wprowadzenie bezpośrednich wyborów przyczyniło się do większej odpowiedzialności senatorów przed elektoratem i zwiększyło udział obywateli w wyborze przedstawicieli do izby wyższej. Zmiana ograniczyła wpływ stanowych elit legislacyjnych na obsadę mandatów i zmniejszyła występowanie długotrwałych wakatów. Jednocześnie krytycy wskazują, że poprawka osłabiła pozycję władz stanowych w systemie federalnym i przyczyniła się do nacjonalizacji polityki wyborczej.
Znaczące rozróżnienia i uwagi
- Przed poprawką senatorowie reprezentowali interesy stanów poprzez wybór przez ich parlamenty, po poprawce reprezentują bezpośrednio wyborców jako jednostki.
- Obsada wakatów: poprawka dopuszcza tymczasowe mianowania wykonane przez gubernatora zgodnie z prawem stanowym, a docelowe rozstrzygnięcie wymaga wyboru uzupełniającego.
- Ocena wpływu poprawki pozostaje przedmiotem debaty — historycy i politolodzy analizują, czy zmiana przeważyła korzyści demokratyczne nad osłabieniem mechanizmów federalnych kontroli.
Poprawka jest jednym z ważnych elementów konstytucyjnej ewolucji Stanów Zjednoczonych, łączącym dążenia do większej demokracji z dylematami dotyczącymi równowagi między władzą stanową a federalną. Więcej szczegółów o jej treści i konsekwencjach można znaleźć w materiałach źródłowych i analizach dotyczących funkcjonowania Senatu Stanów Zjednoczonych oraz w opracowaniach poświęconych działaniu legislatur stanowych przed 1913 rokiem.
Artykuł ten przedstawia ogólny zarys zmian wprowadzonych przez Siedemnastą poprawkę, ich przyczyny oraz trwałe konsekwencje dla systemu politycznego USA. Dla informacji o oryginalnym brzmieniu i procesie ratyfikacji warto sięgnąć do dokumentów konstytucyjnych i opracowań historycznych dostępnych u historyków konstytucji i instytucji badawczych.
Tekst
Senat Stanów Zjednoczonych składa się z dwóch senatorów z każdego Stanu, wybieranych przez jego ludność na sześć lat; każdy senator ma jeden głos. Elektorzy w każdym Stanie powinni posiadać kwalifikacje wymagane dla elektorów najliczniejszej gałęzi legislatury stanowej.
W razie powstania wakatów w reprezentacji któregokolwiek Stanu w Senacie, władza wykonawcza tego Stanu wyda zarządzenia wyborcze w celu obsadzenia tych wakatów: Z zastrzeżeniem, że Legislatywa każdego Stanu może upoważnić władzę wykonawczą tego Stanu do tymczasowego mianowania członków do czasu, gdy ludność wypełni wakujące miejsca w drodze wyborów, zgodnie z zarządzeniem Legislatury.
Niniejsza poprawka nie może być interpretowana w sposób wpływający na wybór lub kadencję senatora wybranego przed jej wejściem w życie jako części Konstytucji.
Tło
Kiedy Konstytucja została przyjęta w 1788 roku, senatorowie mieli być wybierani przez legislatury stanowe. Ta zasada obowiązywała przez 125 lat. Pod koniec XIX wieku stało się jasne, że z tą procedurą wiąże się wiele problemów. Poza długimi wakatami, które trwały miesiącami, a nawet latami, kontrolę nad stanowymi legislaturami przejęły machiny polityczne. Zepsuło to cały proces i Senat był postrzegany jako "klub milionerów", który służył prywatnym interesom, a nie ludziom. Począwszy od lat 90. XIX wieku Izba Reprezentantów przyjęła kilka rezolucji dotyczących poprawki do konstytucji, która proponowała, by senatorów wybierać w wyborach bezpośrednich. Senat odmówił nawet przeprowadzenia głosowania nad tymi propozycjami.
W tym momencie wiele stanów zmieniło swoją strategię. Artykuł piąty Konstytucji Stanów Zjednoczonych oferuje dwie metody wprowadzania poprawek do Konstytucji. Obok powszechnej metody głosowania dwóch trzecich głosów przez obie izby Kongresu, była jeszcze jedna metoda. Stanowił on, że jeśli dwie trzecie legislatur stanowych wystąpi o jedną z nich, Kongres musi zwołać konwencję konstytucyjną. Metoda ta nie była wcześniej stosowana. Kiedy okazało się, że dwie trzecie stanów chce zmiany, Kongres podjął działanie.
Joint resolution 39 została przyjęta przez Izbę Reprezentantów w 1911 roku, proponując poprawkę do konstytucji, aby bezpośrednio wybierać senatorów USA. Senat zaakceptował tę rezolucję, ale ponieważ zawierała ona zmianę, wróciła do Izby. Zmieniona wspólna rezolucja została wysłana do stanów w celu ratyfikacji rok później. Wymagane trzy czwarte stanów ratyfikowało poprawkę i Siedemnasta Poprawka stała się oficjalna 8 kwietnia 1913 roku.
Klauzule
Klauzula 1
Obywatele Stanów Zjednoczonych mają wybierać po dwóch senatorów z każdego stanu na sześć lat. Każdy senator będzie miał jeden głos w Senacie. Jest 100 senatorów i 100 głosów. "Elektorzy w każdym Stanie powinni posiadać kwalifikacje wymagane dla elektorów najliczniejszej gałęzi legislatury stanowej" oznacza, że każdy, kto może głosować w wyborach stanowych w swoim stanie, może również głosować na senatora. W archaicznym języku Konstytucji zostało to napisane w taki sposób, aby umożliwić stanom posiadanie różnych kwalifikacji osób uprawnionych do głosowania na ich senatora.
Klauzula 2
Klauzula o wakatach. Wcześniej, gdy pojawiały się wakaty, kilka legislatur stanowych nie było w stanie porozumieć się co do tego, kto ma je obsadzić. Przed wprowadzeniem Siedemnastej Poprawki wakaty mogły trwać miesiącami, a w niektórych przypadkach nawet latami. Zgodnie z Siedemnastą Poprawką, jeśli senator umiera lub musi opuścić stanowisko, gubernator jego stanu może mianować tymczasowego senatora do czasu przeprowadzenia specjalnych wyborów.
Klauzula 3
Jest to prosty dodatek mający na celu zapobieżenie sytuacji, w której uchwalenie Siedemnastej Poprawki przerwałoby wybory lub kadencję senatora wybranego przed uchwaleniem tej poprawki. Wybory do Senatu Stanów Zjednoczonych w 1914 roku były pierwszymi ogólnokrajowymi powszechnymi wyborami senatorów.
Powiązane artykuły
Autor
AlegsaOnline.com Siedemnasta poprawka do Konstytucji USA (1913): bezpośredni wybór senatorów Leandro Alegsa
URL: https://pl.alegsaonline.com/art/89216
Źródła
- ourdocuments.gov : "17th Amendment to the U.S. Constitution: Direct Election of U.S. Senators (1913)"
- archives.gov : "17th Amendment to the U.S. Constitution: Direct Election of U.S. Senators"
- constitution.findlaw.com : "Seventeenth Amendment - Popular Election of Senators"
- archives.gov : "The Constitution of the United States Amendments 11–27"
- kids.laws.com : "17th Amendment"
- law.cornell.edu : "Elections"
- nolo.com : "17th Amendment"
- study.com : "What is the 17th Amendment? - Definition, Summary & History"