Pieski preriowe (Cynomys) — występowanie, wygląd i dieta
Pieski preriowe (Cynomys) — gdzie żyją, jak wyglądają i co jedzą: odkryj występowanie w Ameryce Północnej, cechy, zachowania i dietę tych fascynujących gryzoni.
Pieski preriowe to rodzaj wiewiórki ziemnej obejmujący kilka blisko spokrewnionych gatunków (np. piesek preriowy czarnostererny, piesek preriowy amerykański). Są to małe, grzebiące gryzonie, które żyją na preriach o krótkiej trawie i na równinach zachodniej części Ameryki Północnej. Tworzą skomplikowane systemy nor i żyją w większych koloniach, zwanych „miasteczkami” piesków preriowych. Podczas swojej wyprawy odkrywcy Lewis i Clark wysłali do prezydenta Thomasa Jeffersona psa preriowego, który zrobił na nim duże wrażenie jako zwierzę o nietypowym wyglądzie i zachowaniu.
Psy preriowe występują w Ameryce Północnej. W Meksyku spotyka się je głównie w północnych stanach, które stanowią południowy kraniec wielkich równin: północno-wschodnia Sonora, północna i północno-wschodnia Chihuahua, północna Coahuila, północne Nuevo León i północny Tamaulipas; w USA występują głównie na zachód od rzeki Missisipi, choć zostały również wprowadzone w kilku wschodnich miejscowościach. Są one również znaleźć w kanadyjskich prerii. Głównie zjadają trawy, zioła i nasiona oraz zielne części roślin; sporadycznie sięgają po warzywa i owoce.
Wygląd
Pieski preriowe mają krępą sylwetkę, krótkie kończyny i silne pazury przystosowane do kopania. Długość ciała zwykle mieści się w przedziale ok. 30–40 cm, z grubym, krótkim ogonem o zróżnicowanym ubarwieniu w zależności od gatunku. Futro jest najczęściej piaskowo‑brązowe do szarawobrązowego, co dobrze kamufluje je na otwartych preriach.
Zachowanie i życie społeczne
Pieski preriowe są zwierzętami wysoce społecznymi — żyją w grupach rodzinnych w obrębie większych koloni. System nor tworzy rozgałęzioną sieć korytarzy i komór, z wydzielonymi komorami do spania oraz miejscami do składowania żywności. W koloniach występuje złożona struktura społeczna i hierarchia. Zwierzęta te są bardzo czujne; na pojawienie się drapieżnika reagują specyficznymi alarmowymi odgłosami, które ostrzegają inne osobniki i mogą przekazywać informacje o rodzaju zagrożenia.
Rozmnażanie i rozwój
Sezon rozrodczy zwykle przypada na wiosnę. Samice rodzą jednorazowo w roku mioty liczące przeciętnie 3–8 młodych po około 30–35 dniach ciąży. Młode rodzą się bezwłose i są początkowo karmione przez matkę w norze; po kilku tygodniach zaczynają wychodzić na powierzchnię i uczyć się żerowania. Wiele aspektów wychowania młodych jest współdzielonych przez członków grupy, co zwiększa przeżywalność potomstwa.
Dieta
Głównym pokarmem piesków preriowych są trawy i zielne części roślin, a także nasiona i korzonki. Dieta może uzupełniać się o rośliny zielne, pędy i sporadycznie owady. Ich wybory pokarmowe wpływają na strukturę roślinności w obrębie kolonii, a intensywne wypasanie i kopanie może tworzyć mozaikę siedlisk korzystnych dla innych gatunków.
Drapieżniki i zagrożenia
Naturalnymi wrogami piesków preriowych są m.in. kojoty, lisy, rysie, drapieżne ptaki (jastrzębie, sokoły), a także węże polujące w norach. Najpoważniejszym zagrożeniem dla populacji w XX wieku była dżuma (pałeczkowa choroba bakteryjna) oraz utrata siedlisk wskutek intensywnego rolnictwa i fragmentacji preri. Ponadto czasami są eliminowane przez ludzi jako „szkodniki” upraw, co dodatkowo zmniejsza lokalne populacje.
Znaczenie ekologiczne i ochrona
Pieski preriowe pełnią ważną rolę jako gatunek inżynier krajobrazu — ich nory poprawiają strukturę gleby, a wypasanie roślin wpływa na lokalną różnorodność biologiczną. Wiele gatunków innych zwierząt korzysta z opuszczonych nor piesków preriowych jako schronienia. Ze względu na spadek liczebności niektórych gatunków podejmowane są działania ochronne obejmujące monitoring, ochronę siedlisk i programy reintrodukcji. Ochrona ich naturalnych terenów i kontrola chorób (np. dżumy) są kluczowe dla zachowania zdrowych populacji.
Podsumowując, pieski preriowe (Cynomys) to społeczne, kopiące gryzonie przystosowane do życia na otwartych preriach Ameryki Północnej. Mają duże znaczenie ekologiczne, ale ich populacje są narażone na presję ze strony zmian środowiskowych i chorób, stąd potrzeba działań ochronnych i edukacji na ich temat.
Dieta
Pieski preriowe są głównie roślinożercami (zjadaczami roślin). Jedzą trawy, nasiona, liście, kwiaty, owoce, jaja i niektóre owady.
Biologia i zachowanie
Bardzotowarzyskie, pieski preriowe żyją w dużych koloniach - zbiorowiskach rodzin piesków preriowych, które mogą rozciągać się na setki akrów. Rodziny składają się zazwyczaj z jednego samca i dwóch do czterech samic, żyjących w ścisłej hierarchii społecznej. Szczenięta piesków preriowych osiągają dojrzałość płciową w wieku około 3 lat, a po ich trzeciej zimie dominujący samiec w danej rodzinie wypędza je, zmuszając do założenia własnych rodzin na obrzeżach kolonii. Dominujący samiec będzie bronił granic rodziny przed rywalami, a spory są rozwiązywane poprzez walkę. Pieski preriowe są również agresywne w stosunku do drapieżników, takich jak borsuki i węże.
Pieski preriowe są zwierzętami społecznymi, często składają sobie wizyty towarzyskie i witają się rodzajem pocałunku. Psy preriowe posługują się złożoną formą komunikacji, która obejmuje szczekanie i rytmiczne ćwierkanie.
Systemy tuneli dla psów preriowych składają się zazwyczaj z kilku pomieszczeń. Tunele mogą sięgać aż do 5 metrów (16 stóp) w dół, i mogą rozciągać się na boki aż do 30 metrów (98 stóp). Pieski preriowe linii ich nory z trawy do ich izolacji, a ziemia wydobyta z nory jest gromadzona w kopce wokół wejścia do nory. Pieski preriowe wykorzystują te starannie utrzymane kopce jako punkty obserwacyjne.
Piesek preriowy jest dobrze przystosowany do walki z drapieżnikami. Potrafią one wykryć drapieżnika z dużej odległości i ostrzec inne pieski preriowe o niebezpieczeństwie specjalnym, wysokim dźwiękiem. Pieski preriowe używają różnych nawoływań do identyfikacji konkretnych drapieżników. Pieski preriowe przycinają również roślinność wokół swoich kolonii, być może po to, aby usunąć wszelkie osłony dla drapieżników. Ich nory zawierają zazwyczaj kilka dróg ucieczki.
Piesek preriowy jest głównie roślinożerny, choć zjada również niektóre owady. Żywi się głównie trawami, a jesienią roślinami liściastymi. Pieski preriowe mają 1-6 szczeniąt (dzieci) rocznie, które rodzą się ślepe i bez futra i potrzebują około 30 dni ścisłej opieki ze strony matki.
Czasami dwa pieski preriowe stykają się ze sobą zębami. Naukowcy uważają, że robią to w celu wzajemnego rozpoznania się.
Pieski preriowe okazujące przywiązanie
Zwalczanie piesków preriowych
Drapieżniki
Na pieski preriowe poluje wiele zwierząt, w tym wilki, psy, kojoty, bobry, lisy i ludzie.
Pytania i odpowiedzi
P: Czym są pieski preriowe?
O: Pieski preriowe to rodzaj wiewiórek ziemnych, które zamieszkują prerie porośnięte krótką trawą i równiny zachodniej Ameryki Północnej.
P: Gdzie występują pieski preriowe?
O: Pieski preriowe występują w Ameryce Północnej, głównie na zachód od rzeki Missisipi w Stanach Zjednoczonych i w północnych stanach Meksyku. Występują również na kanadyjskich preriach.
P: Kto wysłał pieska preriowego do prezydenta Thomasa Jeffersona?
O: Odkrywcy Lewis i Clark wysłali pieska preriowego do prezydenta Thomasa Jeffersona podczas ich wyprawy, co było dla niego dość dziwne.
P: Co jedzą pieski preriowe?
O: Pieski preriowe jedzą wszelkiego rodzaju warzywa i owoce.
P: W jakich północnych stanach Meksyku występują pieski preriowe?
O: Pieski preriowe występują głównie w północnych stanach Meksyku, w tym w północno-wschodniej Sonorze, północnej i północno-wschodniej Chihuahua, północnej Coahuila, północnym Nuevo León i północnym Tamaulipas.
P: Gdzie pieski preriowe występują głównie w Stanach Zjednoczonych?
O: Pieski preriowe występują głównie na zachód od rzeki Missisipi w Stanach Zjednoczonych, choć zostały również wprowadzone w kilku wschodnich lokalizacjach.
P: Czy pieski preriowe są rodzajem gryzoni?
O: Tak, pieski preriowe są rodzajem gryzoni grzebiących.
Przeszukaj encyklopedię