Junkers Ju 87 lub Ju 87 był niemieckim lekkim bombowcem z okresu II wojny światowej. Używany był jako bombowiec nurkujący. Jego załogę stanowił pilot, za którym znajdował się nawigator/radiotelegrafista. Obsługiwał on również tylny karabin maszynowy. Ju 87 mógł zrzucić 500 kg bomb. Niektóre Ju-87 zostały zmodyfikowane jako samoloty do ataku na czołgi. Wyprodukowano ich ponad 6500.

Powszechnie znany jest jako Stuka, skrót od Sturzkampfflugzeug, czyli bombowca nurkującego.

Konstrukcja i cechy charakterystyczne

Projekt Ju 87 powstał w latach 30. XX wieku w zakładach Junkersa i po raz pierwszy wzbił się w powietrze w 1935 roku. Samolot wyróżniał się charakterystycznym układem skrzydeł typu „odwrócony jaskółczy ogon” (inverted gull wings), stałym podwoziem z aerodynamicznymi osłonami oraz konstrukcją przystosowaną do precyzyjnego bombardowania nurkującego. Do wyposażenia należały szczelinowe hamulce aerodynamiczne (dive brakes), które umożliwiały bezpieczne i dokładne zrzucenie bomb podczas ostrych nurkowań.

Załoga i uzbrojenie

Załogę stanowiły dwie osoby: pilot oraz radiooperator/obserwator, który obsługiwał tylny karabin maszynowy. Na uzbrojenie ofensywne składały się zwykle stałe karabiny maszynowe skierowane do przodu oraz możliwość przenoszenia bomb (standardowo do 500 kg, choć konfiguracje ładunku bywały różne). Część maszyn otrzymała dodatkowe uzbrojenie przeciwpancerne — najbardziej znaną wersją była odmiana Ju 87G z podskrzydłowymi działkami kalibru 37 mm przeznaczonymi do zwalczania czołgów.

Wyposażenie specjalne i efekt psychologiczny

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów Ju 87 była zamontowana w niektórych maszynach „Jericho-Trompete” — syrena montowana na goleniach podwozia, która podczas nurkowania wydawała głośny, przeszywający dźwięk. Syrena była wykorzystywana jako środek terroru i miała wpływać na morale przeciwnika, choć z czasem w praktyce jej użycie bywało ograniczane ze względu na dodatkowy opór aerodynamiczny.

Wersje i produkcja

W czasie produkcji powstało kilka seryjnych wersji i wariantów (m.in. Ju 87A, B, D, G), różniących się silnikami, opancerzeniem, wyposażeniem radiowym i możliwościami przenoszenia uzbrojenia. Łączna produkcja przekroczyła 6500 egzemplarzy, co uczyniło Ju 87 jednym z najbardziej rozpoznawalnych niemieckich samolotów bojowych okresu II wojny światowej.

Służba bojowa i ocena

Stuka odegrała znaczącą rolę we wczesnych kampaniach wojennych, między innymi podczas inwazji na Polskę, kampanii francuskiej i działaniach Blitzkriegu, gdzie dzięki precyzyjnemu bombardowaniu nurkującemu wspierała oddziały lądowe. Jednak jej słaba prędkość i ograniczone zdolności obronne uczyniły ją podatną na ataki myśliwców: Ju 87 poniosły ciężkie straty m.in. podczas bitwy o Anglię. W miarę rozwoju wojny samolot był stopniowo wycofywany z operacji w strefach, gdzie przeciwnik zapewniał przewagę w powietrzu. Mimo to Ju 87 pozostawał użyteczny na froncie wschodnim i w działaniach przeciwko siłom, które nie dysponowały silną obroną powietrzną.

Dziedzictwo

Junkers Ju 87 stał się symbolem niemieckich taktyk Blitzkriegu i bombardowania nurkującego. Jego rozpoznawalny kształt oraz użycie syreny „Jericho-Trompete” utrwaliły się w pamięci historycznej jako obraz lotnictwa II wojny światowej. Jednocześnie doświadczenia bojowe wykazały ograniczenia taktyczne samolotów nurkujących wobec rosnącej przewagi myśliwców i nowoczesnych środków obrony powietrznej.

Podsumowując: Ju 87 był efektywnym narzędziem w początkowej fazie wojny, szczególnie do wsparcia bezpośredniego działań lądowych, ale z czasem jego konstrukcja okazała się przestarzała wobec rosnących wymagań pola walki.