Współrzędne: 44°50′19″N 0°34′42″W / 44,83861°N 0,57833°W / 44,83861; -0,57833

Akwitania (Occitan: Akwitania; Basków: Akitania; Hiszpanów: Akwitania) była dotychczasowym regionem administracyjnym Francji. Obszar ten o powierzchni ponad 41 000 km² należał do największych regionów metropolitalnej Francji (największym regionem francuskim jest Gujana Francuska w Ameryce Południowej). Bordeaux było stolicą i największym miastem regionu. Francuska nazwa ludności zamieszkującej ten region brzmi Aquitain.

Podział administracyjny i największe miasta

Region obejmował pięć departamentów: Dordogne, Gironde, Landes, Lot-et-Garonne i Pyrénées-Atlantiques. Do największych miast poza Bordeaux należały m.in.:

  • Périgueux (stolica Dordogne)
  • Bayonne i Biarritz (w Pyrénées-Atlantiques, ważne ośrodki kultury baskijskiej i turystyki)
  • Pau (historyczne miasto w pobliżu Pirenejów)
  • Mont-de-Marsan, Agen, Dax

Geografia i klimat

Akwitania rozciągała się od wybrzeża Oceanu Atlantyckiego po przedgórza Pirenejów. Charakterystyczne elementy krajobrazu to szeroka, piaszczysta linia brzegowa i wydmowe wybrzeże Landes, rozległe połacie lasów (m.in. największy w Europie las sosnowy — forêt des Landes), doliny rzek takich jak Garonna, Dordogne i ich rozległe ujście tworzące estuarium Girondy, oraz górskie partie w departamencie Pyrénées-Atlantiques. Klimat dominujący to klimat oceaniczny — łagodne zimy i umiarkowanie ciepłe lata, więcej opadów w pasie przybrzeżnym i w górach.

Historia w skrócie

Akwitania ma długą i złożoną historię: od osadnictwa prehistorycznego (słynne malowidła jaskiń w regionie Vézère i Lascaux) poprzez okres rzymski, średniowieczne księstwo Akwitanii, aż po silne związki z Anglią po ślubie Eleonory Akwitańskiej z Henrykiem II. W średniowieczu teren ten był areną konfliktów, zwłaszcza w czasie Wojny Stuletniej; ostatecznie Akwitania została włączona w obręb francyjskiego królestwa. Współcześnie region funkcjonował jako jednostka administracyjna aż do reformy terytorialnej Francji, która 1 stycznia 2016 r. połączyła Akwitanię z regionami Limousin i Poitou-Charentes tworząc nowy region Nouvelle-Aquitaine.

Gospodarka

Gospodarka Akwitanii była zróżnicowana. Najbardziej rozpoznawalnym sektorem jest produkcja wina — okolice Bordeaux to jedno z najsłynniejszych regionów winiarskich świata (m.in. apelacje Médoc, Saint-Émilion, Pomerol). Rolnictwo obejmuje uprawę kukurydzy, hodowlę bydła oraz produkcję gęsiego i kaczkowego foie gras. Ważne są także rybołówstwo i akwakultura (np. ostrygi z zatoki Arcachon), przemysł regionalny, usługi i turystyka. Region przyciągał znaczące inwestycje w sektorach technologii, lotnictwa i przemysłu spożywczego.

Kultura, języki i turystyka

Akwitania to mozaika kultur: wpływy baskijskie na południowym zachodzie, tradycje gaskońskie i język occitański. Tradycyjna kuchnia regionu jest wysoko ceniona — specjały to m.in. foie gras, confit de canard, ostrygi z Arcachon, canelé z Bordeaux oraz bogata oferta win. Do najważniejszych atrakcji turystycznych należą:

  • historyczne centrum Bordeaux («Port of the Moon» — wpisane na listę UNESCO),
  • region Saint-Émilion i jego zabytkowe krajobrazy winnic (również na liście UNESCO),
  • jaskinie i prehistoryczne stanowiska w dolinie Vézère (m.in. Lascaux), wpisane na listę UNESCO,
  • plaże i kurorty na wybrzeżu Atlantyku (m.in. Biarritz),
  • Park Naturalny Landes de Gascogne oraz pirenejskie krajobrazy.

Demografia i administracja

Przed połączeniem w nowy region Akwitania liczyła około 3,3 miliona mieszkańców (dane odnoszące się do okresu sprzed reformy administracyjnej). Stolica regionu i jego główny ośrodek gospodarczo-kulturalny to Bordeaux. Administracyjnie region opierał się na pięciu departamentach wymienionych powyżej.

Transport

Sieć komunikacyjna obejmowała autostrady łączące Bordeaux z Paryżem i hiszpańską granicą, rozbudowaną sieć kolejową (stacje TGV w Bordeaux) oraz porty morskie i lotniska obsługujące ruch pasażerski i towarowy. Dzięki położeniu przy Atlantyku i bliskości Hiszpanii region był ważnym węzłem tranzytowym.

Choć Akwitania jako odrębny region administracyjny przestała istnieć po reformie z 2016 r., nazwa i tożsamość historyczno-kulturowa pozostają silne i nadal funkcjonują w odniesieniach geograficznych, turystycznych i historycznych.