Andaluzja — region i wspólnota autonomiczna w południowej Hiszpanii

Nazwa Andaluzja jest nowoczesną wersją języka arabskiego Al-Andalus (الأندلس), nazwa używana przez muzułmanów na całym terytorium Półwyspu Iberyjskiego pod ich kontrolą. W tym okresie północny Półwysep Iberyjski był kontrolowany przez królów chrześcijańskich, a południowy Półwysep Iberyjski był kontrolowany przez muzułmanów.

W roku 711 CE muzułmanie najechali na Półwysep Iberyjski, następnie kontrolowani przez chrześcijan pochodzenia wigotyjskiego. Do 719 r. muzułmanie podbili cały półwysep z wyjątkiem niewielkiego obszaru w północnych Pirenejach. Muzułmanie używali nazwy Al-Andalus dla całego kontrolowanego przez siebie terytorium Półwyspu Iberyjskiego.

Chrześcijanie na północy przez ponad siedem stuleci prowadzili wojnę z muzułmanami, stopniowo przejmując coraz większą część terenów południowych. Ten proces wojenny nazywany jest Rekonkwistą (hiszpańskie i portugalskie słowo oznaczające "ponownie podbić"). W 1492 roku król Ferdynand i królowa Hiszpanii Izabela ponownie zajęli ostatnią twierdzę na południu Granady. W tym samym roku muzułmanie i Żydzi zostali zmuszeni do opuszczenia Hiszpanii.

Andaluzyjski herb przedstawia postać Herkulesa i dwóch lwów pomiędzy dwoma filarami Herkulesa, które tradycja umieszcza po obu stronach Cieśniny Gibraltarskiej. Poniższe słowa czytają Andaluzję por sí, para España y la Humanidad ("Andaluzja sama w sobie, dla Hiszpanii i ludzkości"). Nad dwoma kolumnami znajduje się łuk w barwach flagi Andaluzji, z łacińskimi słowami Dominator Hercules Fundator.

Oficjalna flaga Andaluzji ma trzy równe poziome pasy, odpowiednio w kolorze zielonym, białym i zielonym; herb Andaluzji znajduje się na pasie centralnym. Został on zatwierdzony podczas spotkania andaluzyjskichnacjonalistów w 1918 roku w Rondzie, mieście w prowincji Malaga.

Hymn Andaluzji skomponował José del Castillo Díaz z tekstami Blas Infante. Muzyka została zainspirowana przez Santo Dios, religijną pieśń ludową śpiewaną w czasie żniw przez chłopów.

Święto narodowe, Día de Andalucía, obchodzone jest 28 lutego.

Andaluzja jest jedną z 17 hiszpańskich wspólnot autonomicznych i znajduje się w południowo-zachodnim regionie Unii Europejskiej. Jej powierzchnia wynosi 87.597 km2 (33.821 km2), co stanowi 17,3 % terytorium Hiszpanii. Pod względem powierzchni jest to druga hiszpańska wspólnota autonomiczna.

Naturalne granice Andaluzji to: na południu Ocean Atlantycki i Morze Śródziemne; na północy Sierra Morena, pasmo górskie oddzielające Andaluzję od autonomicznych wspólnot Estremadury i Kastylii-La Manchy; na zachodzie Portugalia; a na wschodzie Murcja.

Relief

Andaluzja posiada najwyższe góry Półwyspu Iberyjskiego i prawie 15% jego powierzchni na 1000 metrów (3 300 stóp). Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku obszarów poniżej 100 metrów (z Depresją Baetyczną) oraz w przypadku różnorodności stoków.

Wybrzeże Atlantyku to głównie plaże i stopniowo opadające brzegi; na wybrzeżu Morza Śródziemnego znajduje się wiele klifów. Te różnice dzielą region naturalnie na Górną Andaluzję (dwa obszary górskie) i Dolną Andaluzję (szeroki basen Gwadalkiwiru).

Trzy główne regiony geograficzne Andaluzji to..:

1. Sierra Morena oddziela Andaluzję od równin Estremadury i Kastylii-La Manchy na hiszpańskiej Meseta Central. Chociaż mieszka tam niewielu ludzi, nie jest to szczególnie wysokie pasmo.
2. Kordyliera Baetyczna składa się z równoległych łańcuchów górskich Cordillera Penibética w pobliżu wybrzeża Morza Śródziemnego i Cordillera Subbética na północy. Cordillera Subbética jest dość nieciągła, oferuje wiele przełęczy, które ułatwiają transport, ale Penibético stanowi silną barierę pomiędzy wybrzeżem Morza Śródziemnego a wnętrzem. Sierra Nevada, część Cordillera Penibética w prowincji Granada, posiada najwyższe szczyty na Półwyspie Iberyjskim: Mulhacén na wysokości 3 481 metrów (11 421 stóp) i Veleta na wysokości 3 324 metrów (10 906 stóp).
3. Dolna Andaluzja lub dolina Gwadalkiwiru znajduje się pomiędzy tymi dwoma górzystymi obszarami. Jest to prawie płaskie terytorium, otwarte na Ocean Atlantycki na południowym wschodzie. Na przestrzeni dziejów była to ta część Andaluzji, gdzie jest więcej ludzi.

Klimat

Ogólnie rzecz biorąc, w Andaluzji panuje klimat śródziemnomorski, z wyjątkiem doliny Granady (po hiszpańsku: Vega de Granada), z okazjonalnymi obfitymi opadami deszczu i bardzo wysokimi temperaturami.

Opady deszczu zmniejszają się z zachodu na wschód. Miejscem w Andaluzji o największych opadach jest Sierra de Grazalema (2.138 milimetrów (84,2 cala) rocznie), a najsuchszym miejscem jest Cabo de Gata, miejsce o najmniejszych opadach w Europie - tylko 117 milimetrów (4,6 cala) deszczu rocznie.

Średnia temperatura w Andaluzji w ciągu roku wynosi ponad 16°C (61°F). Średnie temperatury w miastach wahają się od 15,1 °C (59,2 °F) w Baezie do 18,5 °C (65,3 °F) w Maladze. Duża część doliny Guadalquiviru i wybrzeża Morza Śródziemnego ma średnią około 18 °C (64 °F). Najchłodniejszym miesiącem jest styczeń, kiedy w Granadzie u podnóża Sierra Nevada średnia temperatura wynosi 6,4 °C (43,5 °F). Najcieplejsze są lipiec i sierpień, ze średnią temperaturą 28,5 °C (83,3 °F) dla całej Andaluzji. Kordoba jest najcieplejszą stolicą prowincji, a następnie Sewillą.

Łańcuchy górskie są chłodniejsze niż równiny, a zimą mają większe opady deszczu z niewielką ilością śniegu. Sierra Nevada, powyżej 3000 m n.p.m., jest pokryta śniegiem przez większą część roku.

Rzeki

Andaluzja ma rzeki, które wpływają zarówno do Atlantyku, jak i do Morza Śródziemnego. Do Atlantyku płyną Gwadiana, Odiel-Tinto, Guadalquivir, Guadalete i Barbate. Do Morza Śródziemnego płyną rzeki: Guadiaro, Guadalhorce, Guadalmedina, Guadalfeo, Andarax (znana również jako Almería) i Almanzora. Spośród nich, Guadalquivir jest najdłuższy w Andaluzji i piąty na Półwyspie Iberyjskim, ma 657 kilometrów (408 mil).

Andaluzja składa się z ośmiu prowincji. Każda z andaluzyjskich prowincji nosi tę samą nazwę co jej stolica:

Andaluzyjczycy są mieszkańcami Andaluzji w południowym regionie Półwyspu Iberyjskiego. Są oni powszechnie uważani za lud odrębny etnicznie ze względu na dwa najważniejsze wyznaczniki odrębności: własny język i świadomość domniemanego wspólnego pochodzenia. Andaluzyjczyk uważany jest za odrębny dialekt hiszpański, choć według nacjonalistów jest on dyskusyjny. Andaluzyjczycy mają bogatą kulturę, która obejmuje słynny styl muzyki i tańca flamenco, mimo że został on przyjęty przez hiszpańskich Cyganów, którzy zmienili go i zmonopolizowali na swoją własną kulturę.