Magdalena Carmen Frida Kahlo y Calderón (6 lipca 1907 - 13 lipca 1954), znana zazwyczaj jako Frida Kahlo, była meksykańską malarką. Znana była z surrealistycznych i bardzo osobistych prac. Wyszła za mąż za Diego Rivera, również znanego malarza.

Urodziła się w Coyoacan, w Meksyku. Miała polio, które pozostawiło ją niepełnosprawną w wieku 6 lat, a niektórzy uważają, że mogła mieć rozszczep kręgosłupa (wada wrodzona wpływająca na rozwój części kręgosłupa). Studiowała medycynę i zamierzała zostać lekarzem. Z powodu wypadku drogowego w wieku 18 lat, który poważnie ją zranił, miała okresy silnego bólu do końca życia. Po tym wypadku Kahlo nie kontynuowała już studiów medycznych, lecz zajęła się malarstwem. Wykorzystała pomysły na to, co się jej przydarzyło. Jej obrazy są często wstrząsające, ponieważ ukazują ból i ciężkie życie kobiet, a zwłaszcza jej uczucia związane z niemożnością posiadania dzieci. Pięćdziesiąt pięć spośród 143 jej obrazów jest jej własnych. Wpływ na nią miała również rodzima kultura meksykańska, ukazana w jasnych kolorach, z mieszanką realizmu i symboliki. Jej obrazy przyciągnęły uwagę artysty Diego Rivera, z którym później wyszła za mąż. Była jawnie biseksualna i była komunistką. Zmarła na zator płucny spowodowany zapaleniem oskrzeli w Coyoacán.

Twórczość Kahlo jest czasami nazywana "surrealistyczną" i chociaż organizowała pokazy sztuki z europejskimi surrealistami, sama nie lubiła tej etykiety. Zainteresowanie tematyką kobiecą i uczciwość w jej malowaniu sprawiły, że w ostatnich dekadach XX wieku Kahlo stała się feministyczną postacią kultową. Niektóre z jej prac można oglądać w Muzeum Fridy Kahlo, które znajduje się w jej miejscu urodzenia i domu w podmiejskim mieście Meksyk.

Wczesne życie i rodzina

Frida urodziła się w Casa Azul w Coyoacán. Jej ojciec, Guillermo Kahlo, był fotografem pochodzenia niemieckiego, matka, Matilde Calderón y González, pochodziła z rodziny o meksykańsko‑hiszpańskich korzeniach. Frida dorastała w domu, w którym obecne były zarówno tradycje europejskie, jak i rdzenne elementy kultury meksykańskiej, co później znalazło wyraźne odbicie w jej sztuce.

Studia, wypadek i problemy zdrowotne

Kahlo uczęszczała do Escuela Nacional Preparatoria w Meksyku i początkowo planowała karierę medyczną. W 1925 r. uległa ciężkiemu wypadkowi autobusowemu, w którym doznała licznych złamań (m.in. kręgosłupa, miednicy i żeber) oraz uszkodzeń miednicy, co miało długotrwałe konsekwencje dla jej zdrowia. Przez resztę życia przeszła wiele operacji, doświadczała przewlekłego bólu i kilkukrotnie była hospitalizowana. W 1953 r. miała amputowaną część prawej nogi poniżej kolana.

W wyniku urazów nie mogła donosić ciąży — temat ten pojawia się często w jej obrazach, ukazując ból fizyczny i psychiczny związany z utratą macierzyństwa.

Małżeństwo, życie osobiste i polityczne zaangażowanie

W 1929 r. wyszła za mąż za Diego Rivera. Ich związek był burzliwy, pełen zarówno artystycznej bliskości, jak i licznych romansów, rozwodów (para rozwiodła się w 1939 r.) i ponownego zawarcia małżeństwa (w 1940 r.). Kahlo oraz Rivera utrzymywali kontakty z lewicowymi intelektualistami i rewolucjonistami — w ich domu przez pewien czas przebywał m.in. Lew Trocki.

Frida była otwarcie biseksualna i miała związki z mężczyznami i kobietami. Była również aktywna politycznie — należała do Komunistycznej Partii Meksyku i angażowała się w sprawy społeczne.

Twórczość i styl

Kahlo tworzyła głównie autoportrety i obrazy o silnym ładunku autobiograficznym. Dokładnie 55 spośród 143 znanych obrazów Kahlo to autoportrety. Jej prace łączą elementy realizmu, symboliki i motywów ludowych, często wykorzystując żywe barwy i ikonografię związana z kulturą meksykańską (m.in. stroje tehuana, motywy ludowe, roślinność i zwierzęta).

Chociaż krytycy i kuratorzy wielokrotnie określali jej malarstwo mianem surrealistycznego, Kahlo odrzucała pełne zaszufladkowanie — powtarzała, że nie maluje snów, lecz swoją rzeczywistość. Do najsłynniejszych jej prac należą m.in.:

  • Autoportret z cierniowym naszyjnikiem (Self‑Portrait with Thorn Necklace)
  • Dwie Fridy (The Two Fridas)
  • Samolubne łono i Henry Ford Hospital — obrazy ukazujące traumę powiązaną z utratą dziecka i doświadczeniami medycznymi

Wystawy i recepcja

W 1938 r. jej prace pokazał w Paryżu André Breton, który nazwał ją surrealistką, co zwiększyło międzynarodowe zainteresowanie jej twórczością. Pierwsze samodzielne wystawy w Meksyku miały miejsce później; za życia Frida zyskała uznanie, ale prawdziwa fala światowej sławy i statusu ikony przyszła w drugiej połowie XX wieku oraz w XXI wieku, kiedy stała się symbolem feminizmu, niezależności i kultury queer.

Śmierć i dziedzictwo

Frida Kahlo zmarła 13 lipca 1954 r. w Casa Azul w Coyoacán. Oficjalnym powodem była zatorowość płucna powiązana z zapaleniem oskrzeli, chociaż wokół jej śmierci krążyły także spekulacje o przedawkowaniu leków. Po śmierci Casa Azul przekształcono w Muzeum Fridy Kahlo (Muzeo Casa Azul), otwarte dla zwiedzających, gdzie eksponowane są jej obrazy, osobiste przedmioty, ubrania i dokumenty. Muzeum stało się miejscem pielgrzymek miłośników jej twórczości i źródłem badań nad jej życiem.

Dziś Frida Kahlo jest uznawana za jedną z najważniejszych postaci sztuki meksykańskiej i światowej XX wieku — zarówno ze względu na wartość artystyczną swoich prac, jak i ich siłę wyrazu w kontekście problemów związanych z tożsamością, bólem i rolą kobiet w społeczeństwie.