Dickinsonia — prekambryjski dyskowaty organizm i jego skamieniałości
Dickinsonia — zagadkowy prekambryjski dyskowaty organizm. Odkryj budowę, skamieniałości, tryb życia i hipotezy dotyczące poruszania i odżywiania.
Dickinsonia to wczesny typ życia prekambryjskiego. Były to organizmy bardzo różne od większości współczesnych organizmów. Uważa się je za jedne z wczesnych form organizmów wielokomórkowych, należących do bioty ediakarańskiej. Ich ciała miały kształt spłaszczonych dysków o bardzo płaskiej grubości — od kilku milimetrów do około 1,4 metra średnicy, przy grubości rzędu kilku milimetrów. Na podstawie skamielin można stwierdzić także dużą zmienność rozmiarów i kształtów poszczególnych okazów.
Morfologia
Ciało Dickinsonia było podzielone na powtarzające się elementy przypominające żebra (tzw. isomery), z wyraźną, centralnie położoną bruzdą lub osią. Układ tych elementów wykazuje tzw. glide reflection symmetry — czyli przesunięcie symetrycznych „żeberek” względem linii środkowej, co odróżnia je od typowej symetrii dwubocznej znanej u wielu współczesnych zwierząt. Powierzchnia była miękka i elastyczna; brak w niej struktur mineralizowanych lub szkieletu.
Siedlisko i sposób życia
Większość skamieniałości Dickinsonia zachowała się jako odciski na powierzchni osadów morskich i mat bakteryjnych. Organizmy te najprawdopodobniej żyły przy dnie oceanicznym, często na pokrytych biofilmem płaskich piaszczystych lub mułowatych powierzchniach. Niektóre hipotezy sugerują, że osobniki mogły być częściowo unoszone przez prądy, jednak dominują dowody wskazujące na życie na dnie i przemieszczanie się po powierzchni osadu.
Odżywianie i ruch
Uważa się, że Dickinsonia odżywiały się, rozkładając i wchłaniając materię organiczną z powierzchni mat bakteryjnych. Proponowane mechanizmy obejmują zewnętrzne trawienie przez wydzielanie enzymów oraz wchłanianie rozpuszczonych produktów — co porównuje się do strategii odżywiania u niektórych prostych zwierząt, np. placozoa, lub do osmotrofii. Wiele skamieniałości ukazuje ślady sugerujące powolne przemieszczanie się i „żerowanie” wzdłuż maty bakteryjnej.
Ruch i zachowanie
Choć pierwotny artykuł mówił, że Gatunki z rodzaju Dickinsonia prawdopodobnie nie poruszały się samodzielnie po oceanie, współczesne badania wskazują, że niektóre okazy mogły wykonywać powolne przesunięcia po dnie, pozostawiając charakterystyczne ślady i zmiany w strukturze maty. Możliwe były dodatkowo mechanizmy przyczepiania się do podłoża lub epizodycznego unoszenia przez prądy w zależności od warunków środowiska.
Skamieniałości i zasięg
Skamieniałości Dickinsonia znane są z wielu stanowisk ediakarańskich na świecie, m.in. z Ediacara Hills (Australia), rejonu Białego Morza (Rosja), południowej Afryki i innych lokalizacji. Zachowały się najczęściej jako płaskie odciski lub kompresje w osadach, zachowujące detal anatomiczny ich „żeńców” w postaci cienkiej warstwy węgla (organicznej) lub odcisków w piaskowcu — typowa tzw. zachowalność ediakarańska.
Taksonomia i kontrowersje
Klasyfikacja Dickinsonia była i pozostaje przedmiotem debaty. Propozycje obejmowały umieszczenie ich wśród wczesnych zwierząt (Metazoa), w odrębnej, wymarłej grupie (czasem określanej jako vendobionty lub inne taksony prekambryjskie), a nawet powiązania z protistami czy grzybami. W 2018 r. analizy biomarkerów sterolowych z niektórych okazów sugerowały pokrewieństwo ze zwierzętami, co wzmocniło hipotezę metazoicznego pochodzenia, ale wyniki te są nadal dyskutowane i kwestionowane ze względu na możliwe zanieczyszczenia i interpretacje taphonomiczne.
Wzrost i rozmnażanie
Analizy wzrostu skamieniałości wskazują na dodawanie kolejnych jednostek morfologicznych w miarę wzrostu organizmu oraz możliwość rozmnażania przez fragmentację (podział aneksów ciała) lub inne proste mechanizmy bezpłciowe. Brakuje jednak bezpośrednich dowodów na formy rozmnażania płciowego.
Podsumowanie
Dickinsonia stanowi jedno z najbardziej charakterystycznych i jednocześnie zagadkowych ogniw bioty ediakarańskiej. Dzięki dobrze zachowanym skamieniałościom poznaliśmy ich morfologię i tryb życia, ale ich dokładne pokrewieństwo oraz szczegóły biologii wciąż pozostają w centrum naukowej dyskusji.
Problemy z klasyfikacją
Porównywano je także do współczesnych Cnidarians, Polychaetes i Turbellaria. Ze względu na wydatną część środkową, postrzegano je również jako Chordates. Ze względu na ich sposób odżywiania, zostały sklasyfikowane jako podobne do Placozoa. Zasugerowano, że żyły w symbiozie z organizmami przeprowadzającymi fotosyntezę i były prawdopodobnie porównywalne do współczesnych porostów; gdyby mechanizm działał tak samo jak u współczesnych porostów, byłyby to grzyby.
Dickinsonia to zwierzęta
Badanie opublikowane w 2018 roku, wykazało, że Dickinsonia były zwierzętami.
"Skamieniałości zawierały prawie wyłącznie cholesteroidy, marker występujący tylko u zwierząt... Tak więc Dickinsonia były zwierzętami bazalnymi. To wspiera ideę, że fauna i flora Ediacaran mogła być prekursorem eksplozji form zwierzęcych, które później pojawiły się w kambrze, około 500 milionów lat temu".
Bardzo mało cholesterolu znaleziono poza okazem, w otaczającej go skale. Biota Ediacara (571 mln do 541 mln lat temu) to pierwsze złożone organizmy w zapisie geologicznym na tyle duże, że można je zobaczyć bez powiększenia.
Historia odkrycia
Pierwsze skamieniałości zostały znalezione w Flinders Ranges, w Australii w latach 40-tych. Reginald Sprigg, paleontolog, opublikował pierwsze naukowe opracowanie Dickinsonia w 1947 roku. Sprigg nazwał ten rodzaj na cześć Bena Dickinsona, który był wówczas dyrektorem kopalni w Południowej Australii. W badaniu Sprigg sądził, że znalazł skamieniałość meduzy. W 1956 roku Harrington i Moore sklasyfikowali Dickinsonia jako Cnidarians.W 1966 roku zostały one sklasyfikowane jako Annelids. Większość skamieniałości Annelid jest zupełnie inna od skamieniałości Dickinsonia, ale przypominają one niektóre skamieniałe robaki morskie. S. Manton zaprzeczył tej interpretacji w 1967 roku. Z powodu tych niejasności, dyskusja o tym jak klasyfikować Dickinsonia wciąż trwa.
Pytania i odpowiedzi
P: Co to jest Dickinsonia?
A: Dickinsonia to wczesny typ życia prekambryjskiego i jedna z wczesnych form organizmów wielokomórkowych.
P: Jak były ukształtowane ciała Dickinsonii?
O: Ciała Dickinsonii miały kształt dysków i miały tylko kilka milimetrów grubości.
P: Jak duża mogła być Dickinsonia?
O: Na podstawie skamieniałości, Dickinsonia mogła mieć wielkość od czterech milimetrów do 1,4 metra.
P: Jak podzielone było ciało Dickinsonii?
O: Ciało Dickinsonii było podzielone na segmenty z dużą bruzdą centralną i mniejszymi wokół ciała organizmu.
P: W jaki sposób Dickinsonia poruszała się w oceanie?
O: Uważa się, że Dickinsonia wykorzystywała prądy oceaniczne do unoszenia się na wodzie i prawdopodobnie miała sposób na przyczepienie się do dna oceanu.
P: Jak sklasyfikowano gatunki Dickinsonii?
O: Gatunki Dickinsonii zostały sklasyfikowane na podstawie kształtu i wielkości znalezionych skamieniałości.
P: Jak wyglądało odżywianie się Dickinsonii?
O: Żerowanie Dickinsonii prawdopodobnie przypominało żerowanie placozaurów.
Przeszukaj encyklopedię