Alexander Graham Bell (3 marca 1847 – 2 sierpnia 1922) był nauczycielem, naukowcem i wynalazcą, najbardziej znanym jako twórca telefonu oraz założyciel firmy Bell Telephone Company. Jego prace obejmowały nie tylko telekomunikację, ale też badania nad dźwiękiem, urządzeniami optycznej transmisji mowy i technikami wspierającymi osoby z uszkodzonym słuchem.

Wczesne życie i wykształcenie

Alexander Graham Bell urodził się w Edynburgu, w Szkocji. Pochodził z rodziny zajmującej się nauczaniem dykcji i elokwencji. Zarówno jego dziadek, Alexander Bell, jak i ojciec, Alexander Melville Bell, byli znanymi nauczycielami mowy. Jego ojciec opracował system zwany Visible Speech (mowa widzialna), opisywał w nim metody nauczania osób głuchych i niezdolnych do mówienia, pokazywał, jak obserwacja ust i ćwiczenia artykulacyjne mogą pomóc w nabywaniu mowy.

Bell uczył się w Królewskim Liceum w Edynburgu. Ukończył szkołę w wieku piętnastu lat i już w wieku szesnastu lat pracował jako nauczyciel elokwencji i muzyki w Weston House Academy w Elgin w Morayshire. Później studiował część roku na Uniwersytecie w Edynburgu. Już wtedy interesowała go nauka o dźwięku (akustyka) — między innymi z powodu chęci pomocy niesłyszącej matce. W latach 1866–1867 uczył w Somersetshire College w Bath, Somerset.

Praca z osobami niesłyszącymi

W 1870 roku, w wieku 23 lat, Alexander Graham Bell przeniósł się z rodziną do Kanady i osiedlił się w Brantford w Ontario. Tam rozwijał swoje zainteresowania związane z przekazywaniem dźwięku na odległość i konstruowaniem urządzeń komunikacyjnych. W 1871 roku wyjechał do Montrealu w Quebecu, gdzie zaczął pracować jako nauczyciel "widzialnej mowy". Jego ojciec otrzymał propozycję pracy w dużej szkole dla głuchoniemych w Bostonie, Massachusetts, ale przekazał posadę synowi — Bell rozpoczął tam nauczanie w 1872 roku.

Jako nauczyciel w Stanach Zjednoczonych zyskał sławę dzięki publikacjom i wykładom na temat technik nauczania osób z ubytkiem słuchu. Jego metody oraz popularyzacja idei dźwiękowych ułatwiły tysiącom głuchoniemych dostęp do nauki mowy i komunikacji.

Wynalazek telefonu i pierwsze demonstracje

W pracach badawczych nad przekazywaniem dźwięku Bell eksperymentował z konwersją fal dźwiękowych na sygnały elektryczne. W 1876 roku był pierwszym, który uzyskał i zarejestrował patent na urządzenie rozpoznawane dziś jako telefon. Patent ten położył podwaliny pod rozwój sieci telefonicznej. W marcu 1876 roku Bell przeprowadził słynną, pierwszą udaną rozmowę elektroniczną ze swoim asystentem — moment ten uznawany jest za narodziny praktycznego telefonu.

Równolegle do telefonu Bell pracował nad innymi rozwiązaniami przesyłu mowy — między innymi nad fotofonem (photophone), urządzeniem pozwalającym przesyłać dźwięk za pomocą fal świetlnych. Fotofon jest uważany za ważny krok w historii telekomunikacji optycznej.

Rozwój biznesu i firmy telefoniczne

W 1877 roku Bell oraz współpracownicy założyli firmę Bell Telephone Company, która zaczęła rozwijać usługi telefoniczne i infrastrukturę sieciową. W kolejnych latach firma łączyła się i przekształcała — w 1879 r. połączyła się z New England Telephone Company, tworząc National Bell Telephone Company, a w 1880 r. powstała American Bell Telephone Company. W 1885 r. pojawiła się American Telephone and TelegraphCompany (AT&T), która z czasem stała się jednym z największych przedsiębiorstw telekomunikacyjnych na świecie. W 1881 roku Bell i inni przedsiębiorcy założyli także Oriental Telephone Company (Orientalna Firma Telefoniczna), by rozwijać telefonię na rynkach zagranicznych.

Inne wynalazki i działalność naukowa

Bell prowadził prace także w innych dziedzinach techniki i nauki. Do jego zainteresowań należały m.in. urządzenia do detekcji metalu (próbował m.in. znaleźć kulę zranienia prezydenta Jamesa A. Garfielda), prace nad hydrofoilami i lotnictwem. W pierwszych latach XX wieku był zaangażowany w działania Aerial Experiment Association, wspierając badania nad lotnictwem, które miały miejsce w Kanadzie i USA. Wraz z rozwojem swoich badań prowadził eksperymenty techniczne na swoim majątku w Baddeck w Nowej Szkocji, gdzie stworzył ośrodek badawczy i warsztat.

Życie prywatne i śmierć

Bell ożenił się z Mabel Hubbard 11 lipca 1877 roku. Mabel, córka znanego nauczyciela i adwokata Gardinera Hubbarda, sama była częściowo głucha — to doświadczenie miało duże znaczenie dla Bellowskich zainteresowań w dziedzinie komunikacji i edukacji osób niesłyszących. Małżeństwo dawało Bellowi wsparcie zarówno osobiste, jak i intelektualne przez większość życia.

Alexander Graham Bell zmarł 2 sierpnia 1922 roku na cukrzycę w swoim domu pod Baddeckiem, w Nowej Szkocji. Jego prace i firmy, które współtworzył, miały długotrwały wpływ na rozwój komunikacji na świecie.

Dziedzictwo

  • Bell jest powszechnie pamiętany jako wynalazca telefonu i jako pionier telekomunikacji.
  • Jego prace nad nauczaniem osób niesłyszących oraz propagowanie metod artykulacji i Visible Speech miały znaczący wpływ na edukację i rehabilitację osób z ubytkami słuchu.
  • Wieloaspektowa działalność Belli obejmowała też osiągnięcia w optycznym przesyle mowy, eksperymenty inżynieryjne i wsparcie dla badań nad lotnictwem — dzięki temu pozostaje postacią istotną w historii inżynierii i nauki.