Aladyn (1992) — animowany musical Disneya z ery Disney Renesans

Aladyn (1992) — kultowy musical Disneya z epoki Disney Renesans: magiczna przygoda, niezapomniana ścieżka dźwiękowa i ikoniczny Dżin w wykonaniu Robina Williamsa.

Aladdin (w Polsce znany jako Aladyn) to amerykański film animowany z 1992 r. z gatunku musical fantasy. Został wyprodukowany przez Walt Disney Feature Animation i wydany przez Walt Disney Pictures. Aladdin to 31. film animowany z serii Walt Disney Animated Classics i był częścią ery filmowej Disneya znanej jako Disney Renesans. Film został wyreżyserowany przez Johna Muskera i Rona Clementsa. Scenariusz i postacie oparte są na arabskiej folklorze, a konkretnie na opowieści Aladdina i magicznej lampie z zbioru One Thousand and One Nights.

Obsada i muzyka

W obsadzie głosowej występują m.in. Scott Weinger (głos Aladdina; partie śpiewane wykonywał Brad Kane), Robin Williams (Dżin), Linda Larkin (księżniczka Jasmine; śpiew – Lea Salonga), Jonathan Freeman (Dżafar), Frank Welker (m.in. Abu), Gilbert Gottfried (Iago) i Douglas Seale (sułtan). Muzykę do filmu skomponował Alan Menken, a teksty piosenek współtworzyli Howard Ashman (który pracował przy projekcie przed śmiercią) oraz Tim Rice. Charakterystyczna energia i improwizacje Robina Williamsa jako Dżina znacząco przyczyniły się do popularności filmu.

Premiera, przychody i nagrody

Aladdin miał premierę 25 listopada 1992 roku. Otrzymał przeważnie pozytywne recenzje, chwalono w nim animację, humor, kreacje aktorskie i muzykę. Film okazał się olbrzymim sukcesem komercyjnym — był jednym z najpopularniejszych filmów 1992 roku, zarabiając ponad 217 milionów dolarów w Stanach Zjednoczonych i ponad 504 miliony dolarów na całym świecie. Za ścieżkę dźwiękową i piosenki film zdobył wiele nagród — między innymi Oscary za muzykę i piosenkę (m.in. nagroda za piosenkę "A Whole New World").

Kontrowersje i reakcje

Mimo sukcesu film spotkał się też z krytyką. Część komentatorów zarzucała mu stereotypowe i uproszczone przedstawienie kultur Bliskiego Wschodu — zwłaszcza kontrast między jasną karnacją i „amerykańskimi” akcentami bohaterów a ciemniejszą karnacją i akcentami „arabskimi” postaci drugoplanowych. Krytykowano także fragmenty tekstu piosenki otwierającej, które w pierwotnej wersji zawierały wers o okrutnych zwyczajach; po protestach Disney zmienił kilka wersów w późniejszych wydaniach. Kolejną głośną sprawą był spór z Robinem Williamsem: aktor uzgodnił z wytwórnią ograniczone wykorzystywanie jego głosu do celów reklamowych, a Disney użył nagrań do promocji, w efekcie czego Williams na pewien czas zrezygnował z udziału w kontynuacjach (w sequelu Powrót Dżafara rolę Dżina użyczył Dan Castellaneta; Williams powrócił do roli w Aladdinie i Królu Złodziei).

Dziedzictwo i adaptacje

Sukces Aladdina zaowocował wieloma produktami i kontynuacjami: dwoma oficjalnymi sequelami reżyserskimi — Powrót Dżafara oraz Aladdina i Króla Złodziei; animowany serial telewizyjny; gry wideo, zabawki, inne towary Disneya oraz liczne inscenizacje. Na Broadwayu zadebiutowała sceniczna adaptacja w 2014 roku, która rozwinęła filmową fabułę i wzbogaciła ją o dodatkowe numery.

Film wykorzystuje klasyczną animację 2D uzupełnioną cyfrowymi efektami (m.in. system CAPS), łącząc tradycyjne rysunki z komputerowymi rozwiązaniami tamtej epoki. Do dziś Aladdin pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych tytułów okresu Disney Renesans — cenionym za piosenki, dynamiczną animację i barwne postacie, choć również dyskutowanym ze względu na kwestie reprezentacji kulturowej.

Pytania i odpowiedzi

P: Co to jest Aladdin?

P: Kiedy Aladyn został wydany?

P: Jaki sukces odniósł ten film?

P: Kim są niektórzy aktorzy głosowi występujący w filmie Aladyn?

P: Jakie nagrody zdobył Aladyn?

P: Czy film spotkał się z krytyką?

P: Jakie inne materiały zostały zainspirowane tym filmem?

Szukaj według litery