Walter Elias Disney (5 grudnia 1901 – 15 grudnia 1966) był amerykańskim przedsiębiorcą biznesowym, animatorem, rysownikiem, producentem, scenarzystą, przedsiębiorcą i aktorem głosowym. Disney był jedną z kluczowych postaci w amerykańskim przemyśle animacyjnym XX wieku, a jego nazwisko stało się synonimem rozrywki i rodzimej kultury masowej. Wraz z bratem Royem założył Walt Disney Productions, korporację znaną dziś jako The Walt Disney Company.

Wczesne lata i początki kariery

Urodził się w Chicago, wychowywał się częściowo na farmie w Marceline (Missouri) i w Kansas City, gdzie w młodości uczył się rysunku i pracował dla lokalnych gazet. Po służbie w pomocy Czerwonego Krzyża podczas I wojny światowej rozwijał swoje umiejętności w studiach animacji w Kansas City (m.in. Laugh-O-Gram). Wraz z bratem Royem przeniósł się do Los Angeles, gdzie rozpoczął budowę własnego studia i pierwszych serii animowanych.

Przełom: Oswald, Myszka Miki i techniczne innowacje

Doświadczenia z postacią Oswald the Lucky Rabbit oraz utrata praw do tej postaci skłoniły Disneya do stworzenia nowej ikony — Myszki Miki (Mickey Mouse). Pierwsze filmy z Myszką Miki, zwłaszcza Steamboat Willie (1928), przyniosły przełom dzięki zastosowaniu zsynchronizowanego dźwięku. Disney często sam użyczał Myszy oryginalnego głosu. W kolejnych latach studio wprowadzało kolejne innowacje techniczne, m.in. zastosowanie kolorów w serii Silly Symphonies oraz rozwój kamery wielopłaszczyznowej (multiplane camera), która dawała głębię i nowe możliwości w animacji.

Pełnometrażowe filmy animowane i rozwój studia

W 1937 r. studio Disneya wyprodukowało pierwszy amerykański pełnometrażowy film animowany — Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków — który odniósł ogromny sukces artystyczny i komercyjny. Sukces ten umożliwił dalszą rozbudowę studia i produkcję kolejnych klasyków, takich jak Pinokio, Fantazja, Dumbo czy Bambi. W okresie II wojny światowej zakład uczestniczył również w tworzeniu filmów edukacyjnych i propagandowych oraz szkoleniowych dla armii USA.

Telewizja, filmy aktorskie i parki rozrywki

Po wojnie Disney rozszerzył działalność poza animację: z sukcesem działał w telewizji (programy takie jak magazynowy cykl Disneyland czy Mickey Mouse Club), produkował filmy aktorskie i hybrydowe (np. Mary Poppins) oraz rozwijał pomysł parku rozrywki. W 1955 r. otworzył pierwszy park — Disneyland w Anaheim. Późniejsze inwestycje obejmowały Walt Disney World Resort na Florydzie oraz liczne międzynarodowe kurorty: Tokyo Disney Resort, Disneyland Paris i Hong Kong Disneyland. Disney był pomysłodawcą nie tylko atrakcji rozrywkowych, ale też koncepcji parków jako miejsc rodzinnych doświadczeń i opowiadania historii przestrzenią.

Nagrody i uznanie

  • Zdobył 22 Oscary z łącznej liczby 59 nominacji oraz cztery honorowe Oscary — rekordowe osiągnięcie w historii tej nagrody.
  • Otrzymał również siedem nagródEmmy.

Życie prywatne, kontrowersje i działalność filantropijna

W życiu prywatnym Walt Disney był mężem Lillian Bounds, z którą miał dwie córki, Diane i Sharon. Był aktywny społecznie i wspierał różne inicjatywy edukacyjne oraz charytatywne; jednocześnie bywał postacią kontrowersyjną — krytykowano go za konserwatywne poglądy, współpracę z politykami antykomunistycznymi w okresie zimnej wojny oraz konflikty pracownicze (np. strajk animatorów w 1941 r.). Ocena jego postaci w kulturze jest zatem złożona: z jednej strony uznawany za innowatora i wizjonera, z drugiej — podlega krytyce za aspekty praktyk korporacyjnych i przedstawienia w twórczości.

Śmierć i dziedzictwo

Walt Disney zmarł 15 grudnia 1966 roku na raka płuc. Już po jego śmierci, w realizację jednego z największych jego projektów zaangażował się brat Roy: w 1971 roku zainaugurował on Magiczne Królestwo w ramach budowanego na Florydzie kompleksu Walt Disney World Resort.

Dziedzictwo Disneya jest nadal obecne — poprzez postacie, filmy, telewizję i parki rozrywki — a także poprzez rozwój spółki, która z czasem przekształciła się w globalny koncern medialno-rozrywkowy The Walt Disney Company. Jego wpływ na kulturę wizualną, przemysł rozrywkowy oraz sposób myślenia o rozrywce rodzinnej pozostaje znaczący i do dziś jest przedmiotem badań, wystaw muzealnych (m.in. Walt Disney Family Museum) oraz dyskusji o roli masowej rozrywki.