Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla — pełna lista od 1901 do dziś

Laureaci Pokojowej Nagrody Nobla — pełna lista 1901–dziś: opisy laureatów, kontrowersje i sylwetki ikon pokoju. Sprawdź kompletny, aktualny przegląd zwycięzców.

Pokojowa Nagroda Nobla jest jedną z sześciu nagród ustanowionych przez Alfreda Nobla, wynalazcę dynamitu. Każdego roku Fundacja Nobla przyznaje nagrody osobom lub organizacjom, które „najbardziej przysłużyły się ludzkości” w jednej z sześciu dziedzin: pokój, literatura, fizyka, chemia, ekonomia oraz medycyna.

Nagroda Pokojowa jest tradycyjnie przyznawana w Norwegii, natomiast pozostałe nagrody są wręczane w Szwecji. Wynika to z historycznych zapisów i decyzji związanych z organizacją przyznawania nagród.

Krótka charakterystyka nagrody

Pokojową Nagrodę Nobla można otrzymać za działania pokojowe, mediacje, obronę praw człowieka, ograniczanie zbrojeń oraz inne inicjatywy przyczyniające się do pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego. Laureat otrzymuje medal, dyplom oraz część finansową nagrody, której wysokość jest ustalana corocznie przez Fundację Nobla. Zgodnie z regulaminem nagroda może być podzielona maksymalnie między trzech laureatów.

Procedura wyboru

Laureatów wybiera Norweski Komitet Noblowski powoływany przez norweski parlament (Storting). Komitet rozpatruje zgłoszenia i rekomendacje wysyłane przez uprawnione podmioty (uczonych, były laureatów, szefów państw, profesorów uniwersyteckich itp.). Zwycięzca jest ogłaszany publicznie zwykle w październiku, a wręczenie nagrody odbywa się 10 grudnia – w rocznicę śmierci Alfreda Nobla.

Kto może otrzymać nagrodę i zasady szczególne

• Nagroda może być przyznana zarówno osobom fizycznym, jak i organizacjom (np. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej).
• Nie przyznaje się nagrody z założenia osobom zmarłym – wyjątek stanowi sytuacja, gdy laureat umiera po ogłoszeniu decyzji, ale przed wręczeniem nagrody.
• W praktyce zdarzały się lata, kiedy nagroda nie była przyznana (np. w okresach wojen), a w niektórych przypadkach decyzje Komitetu budziły szeroką debatę publiczną.

Słynni laureaci i kontrowersje

Lista laureatów Pokojowej Nagrody Nobla obejmuje wiele znanych postaci i organizacji. Wśród nich znajdują się m.in.: Martin Luther King, Jr., Elihu Root, Theodore Roosevelt, Woodrow Wilson, Henri La Fontaine, MikhailGorbaczow, Aung San Suu Kyi, Nelson Mandela, Kofi Annan, Jimmy Carter, Wangari Maathai, Barack Obama, Liu Xiaobo, Juan Manuel Santos i Abiy Ahmed.

Wielokrotnie decyzje Komitetu wywoływały kontrowersje. Przykłady to nagrody dla osób lub organizacji postrzeganych jako politycznie dyskusyjne, a także przyznanie nagrody organizacjom międzynarodowym: Unia Europejska (2012) oraz Organizacja ds. Zakazu Broni Chemicznej (2013). Krytyce podlegały również wybory laureatów takich jak Henry Kissinger (1973) czy Yasser Arafat (1994), które w różnych środowiskach spotkały się z ostrą debatą.

Historia i statystyki

Pokojowa Nagroda Nobla jest przyznawana od 1901 roku. W niektórych latach, głównie w okresach konfliktów światowych, nagrody nie przyznawano. Przez ponad sto lat przyznano nagrodę zarówno pojedynczym osobom, jak i organizacjom działającym na rzecz pokoju, praw człowieka i rozbrojenia.

Oto zwycięzcy Pokojowej Nagrody Nobla:

Pełna, chronologiczna lista laureatów od 1901 roku znajduje się poniżej (lista obejmuje osoby i organizacje wyróżnione przez Norweski Komitet Noblowski do dzisiejszego dnia).

Pytania i odpowiedzi

P: Jakie jest sześć nagród przyznawanych dla upamiętnienia Alfreda Nobla?

P: Gdzie przyznawana jest Pokojowa Nagroda Nobla?

P: Gdzie przyznawane są pozostałe nagrody?

P: Kim byli niektórzy laureaci Pokojowej Nagrody Nobla w przeszłości?

P: Kto został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla w 2013 roku?

P: Czy często zdarza się, że organizacje otrzymują tę nagrodę?

Szukaj według litery