Kim Il-sung — biografia, ideologia Juche i wpływ na Koreę Północną
Poznaj życiorys Kim Il-sunga, powstanie ideologii Juche i jej wpływ na politykę i społeczeństwo Korei Północnej — analiza historii, kultu jednostki i spuścizny reżimu.
Kim Il Sung (Hangul: 김일성; Hanja: 金日成, Kim Il Sŏng; 15 kwietnia 1912 - 8 lipca 1994) urodził się w okolicy Mangyongdae niedaleko Pyongyangu (wówczas pod rządami Japonii). Jego prawdziwe nazwisko rodowe to Kim Song-ju. Po latach działalności partyzanckiej przeciwko japońskiemu panowaniu w Mandżurii i wsparciu ze strony Armii Czerwonej, stał się domyślnym przywódcą powstającego państwa północnokoreańskiego. Od proklamowania Demokratycznej Republiki Korei w 1948 roku kierował rządem — najpierw jako premier, a od 1972 roku jako prezydent — aż do swojej śmierci. Zmarł na atak serca 8 lipca 1994 roku. Po jego śmierci władze Korei Północnej nadały mu tytuł „Wiecznego Prezydenta”.
Droga do władzy i rządy
Kim Il Sung organizował i dowodził oddziałami partyzanckimi walczącymi z japońskim okupantem w latach 30. i na początku lat 40. XX wieku. Po kapitulacji Japonii w 1945 roku, przy wsparciu sowieckim, umocnił swoją pozycję na północy Półwyspu Koreańskiego. W 1948 roku został pierwszym przywódcą nowo powstałej Korei Północnej. Jego rządy charakteryzowały się silną centralizacją władzy, podporządkowaniem wszystkich instytucji partii rządzącej (Partii Pracy Korei) oraz rozbudową aparatu bezpieczeństwa i struktur państwowych.
Wojna koreańska i relacje międzynarodowe
W 1950 roku wybuchła wojna koreańska (1950–1953), która spustoszyła półwysep i doprowadziła do śmierci setek tysięcy żołnierzy i cywilów oraz do trwałego podziału Korei. Po zawieszeniu broni stosunki Korei Północnej z Związkiem Radzieckim i Chinami były kluczowe dla odbudowy kraju i modernizacji sił zbrojnych, choć w kolejnych dekadach Korea Północna rozwijała politykę coraz większej samodzielności i dystansu wobec tych państw.
Ideologia Juche
Kim Il Sung jest uznawany za twórcę ideologii Juche. W najogólniejszym sensie Juche kładzie nacisk na:
- niezależność polityczną — suwerenność państwa w stosunkach międzynarodowych,
- samowystarczalność gospodarczą — dążenie do ograniczenia zależności ekonomicznej od innych państw,
- samodzielność obronną — rozwój własnych sił zbrojnych i technologii obronnych.
Juche powstało jako reinterpretacja marksizmu‑leninizmu z mocnym akcentem na nacjonalizm i centralną rolę przywódcy. W praktyce służyło też legitymizacji jednopartyjnych rządów i polityki izolacjonistycznej.
Kult jednostki i sukcesja dynastii Kimów
W czasie rządów Kim Il Sunga rozwinął się intensywny kult jednostki: portrety i plakaty z wizerunkiem przywódcy są wszechobecne, w edukacji i mediach promowany jest wizerunek założyciela państwa jako niemal mitycznego „ojca narodu”. W przestrzeni publicznej znajdują się liczne pomniki i mauzolea — w Korei Północnej znajduje się ponad 300 posągów Kim Il Sunga. System ten ułatwił także przekazanie władzy w linii dynastycznej: po śmierci Kim Il Sunga przywódcą kraju został jego syn Kim Dzong Il (1941-2011), a następnie — po jego śmierci 17 grudnia 2011 roku — wnuk, Un (ur. 1983). Jego brat, Kim Yong Ju (ur. 1920), również pełnił funkcje państwowe w różnych okresach.
Wpływ na Koreę Północną i dziedzictwo
Rządy Kim Il Sunga ukształtowały podstawy polityczne, gospodarcze i społeczne współczesnej Korei Północnej. Do najważniejszych efektów jego polityki należą:
- centralizacja władzy i dominacja Partii Pracy Korei,
- silne zbrojenia oraz uprzywilejowanie sił zbrojnych w polityce (co później przekształciło się dodatkowo w ideę Songun),
- izolacjonizm gospodarczy i planowa gospodarka, które w połączeniu z międzynarodowymi sankcjami i błędami polityki wewnętrznej przyczyniły się do długotrwałych trudności ekonomicznych i kryzysów żywnościowych,
- system autorytarnego nadzoru i ograniczeń swobód obywatelskich,
- trwałe ugruntowanie kultu jednostki oraz instytucjonalizacja rządów dziedzicznych.
Ocena dziedzictwa Kim Il Sunga jest złożona: dla zwolenników pozostaje on twórcą niepodległego państwa koreańskiego i symbolem oporu przeciw obcym wpływom; krytycy wskazują na represyjny charakter reżimu, izolację kraju i koszty społeczne oraz ekonomiczne jego polityk.
Imię i pamięć
Imię Kim Il Sung tłumaczy się jako „ten, który staje się słońcem”. Jego postać jest centralnym elementem północnokoreańskiej historii oficjalnej i kultury politycznej; obchody, pomniki, nazwy instytucji i propagandowe narracje utrzymują pamięć o nim jako o założycielu państwa i „wiecznym” przywódcy.
Powstanie Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej
W 1945 r., po wypowiedzeniu wojny Japonii przez Związek Radziecki, Stany Zjednoczone zbombardowały Japonię w Hiroszimie i Nagasaki, poważnie osłabiając Cesarstwo Japońskie. Radziecka Armia Czerwona wkroczyła do Korei Japońskiej i bez większych trudności zdobyła Pjongjang. Uczyniła Kim Il Sunga przywódcą północnokoreańskiego oddziału Koreańskiej Partii Komunistycznej i dostarczyła mu nowoczesne radzieckie czołgi, ciężarówki, broń i artylerię dla Koreańskiej Armii Ludowej (KPA). Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna została ogłoszona 8 września 1948 r. mimo oporu ONZ. Przywódca radziecki Józef Stalin mianował Kima przywódcą nowego państwa. W odwecie południowa część Półwyspu Koreańskiego ogłosiła się Republiką Korei (Korea Południowa). Posągi Kima pojawiły się w Korei Północnej już w 1949 roku.
Wojna koreańska
Związek Radziecki uznał, że reżim Kima ma suwerenność nad całą Koreą, łącznie z południem. Powszechnie przyjmuje się, że Kim najechał na południe na podstawie własnej decyzji i że Sowieci nie mieli na niego wpływu. Południe zostało całkowicie zaskoczone inwazją armii Kima wczesnym rankiem 25 czerwca 1950 roku. KPA zajęła Seul i większość południa, z wyjątkiem Pusan na południowym wschodzie. Siły ONZ wspierane głównie przez Stany Zjednoczone wylądowały w Korei i zaczęły spychać KPA z powrotem na północ. Siłom ONZ udało się najpierw zepchnąć KPA za 38 równoleżnik (wyimaginowana linia, która w czasie wojny dzieliła Koreę). Nowo powstała Chińska Republika Ludowa początkowo niechętnie odnosiła się do pomysłu zjednoczenia Korei pod rządami Kima, ale zaakceptowała go, gdy Kim powiedział, że Stalin zatwierdził inwazję.
Poddano go pod głosowanie ONZ w sprawie tego, czy siły ONZ powinny próbować przejąć kontrolę nad Koreą pod rządami demokratycznymi. Wniosek został przyjęty, ponieważ Związek Radziecki nie był obecny podczas głosowania. Gdyby Sowieci zawetowali wniosek, siły ONZ nie byłyby w stanie dalej nacierać na Koreę. Ostatecznie siły ONZ zdobyły Pjongjang, a rząd Kima został zmuszony do ucieczki na północ przez rzekę Yalu do Chin. Armia chińska zmobilizowała się, przekroczyła rzekę Yalu i walczyła u boku KPA i Armii Czerwonej przeciwko siłom amerykańskim, brytyjskim i ONZ. Ostatecznie doszło do patowej sytuacji, ponieważ żadna z sił nie mogła uzyskać pełnej suwerenności na półwyspie. 27 lipca 1953 r. podpisano zawieszenie broni, które zakończyło trzyletnie walki i ustanowiło dwa suwerenne narody - Koreę Północną i Koreę Południową. Ponieważ nie podpisano traktatu pokojowego, obie Koree technicznie rzecz biorąc nadal pozostają w stanie wojny.
Przywódca Korei Północnej
We wczesnych latach Korea Północna wyprzedzała swojego południowego sąsiada pod względem gospodarczym, najprawdopodobniej dzięki pomocy radzieckiej i chińskiej. Kim wprowadził centralnie planowaną gospodarkę nakazową w stylu sowieckim. Środki produkcji były kontrolowane przez rząd, a ceny żywności były stałe, a nie mogły rosnąć i spadać jak w systemie rynkowym. Kim Il Sung został formalnie przywódcą Korei Północnej wraz z ustanowieniem konstytucji KRLD w 1972 r., która określiła go jako prezydenta republiki.
Kult osobowości
Aby uczcić siedemdziesiąte urodziny Kim Il Sunga w 1982 roku, zbudowano wysoką na 170 metrów wieżę zwaną Wieżą Juche. Została ona zbudowana z 25 550 kamiennych bloków, po jednym na każdy dzień życia Kima.
Prawnym wymogiem jest posiadanie jego portretu, obok jego syna Kim Dzong Ila, w swoim domu. Każdy otrzymuje specjalną ściereczkę do odkurzania i czyszczenia portretów.
W latach osiemdziesiątych na karku Kim Il Sunga rozwinął się osad wapnia. W największym stopniu spuchł on do rozmiarów pomarańczy. Szybko ustalono, że operacja usunięcia go nie jest możliwa ze względu na jego bliskie sąsiedztwo z kręgosłupem. Północnokoreańscy reporterzy mieli odtąd zakaz fotografowania Kim Il Sunga z prawej strony.
W 1997 r., kiedy Kim Dzong Il w pełni umocnił swoją władzę po śmierci ojca, Korea Północna porzuciła kalendarz gregoriański, który jest używany w pozostałych częściach świata. Zamiast tego używa kalendarza Juche, który zaczyna się od roku urodzenia Kim Il Sunga (1912) jako roku 1. Na przykład rok 2015 będzie zapisany jako Juche 104. Aby obliczyć datę w latach Juche, po prostu odejmij rok 1911 od bieżącego roku. Daty są często zapisywane w Korei Północnej z Juche jako pierwsze; na przykład: 12 kwietnia, Juche 104 (2015).
Późniejsze rządy
Na początku lat 90. w Korei Północnej zaczęła panować klęska głodu, określana mianem "Wielkiego Głodu". W tym samym czasie Związek Radziecki przechodził poważne zmiany gospodarcze i społeczne, a także cierpiał z powodu stagnacji gospodarczej. Sowieci, którzy od końca lat 40. dostarczali KRLD między innymi żywność, zaczęli żądać od Korei Północnej zwrotu pieniędzy, których KRLD nie posiadała. W 1991 roku rozpadł się Związek Radziecki i pomoc żywnościowa została niemal natychmiast wstrzymana. Centralnie planowany system gospodarczy Kim Il Sunga, w którym rząd z góry planuje produkcję gospodarczą, okazał się zbyt mało elastyczny, by uniknąć katastrofy ekonomicznej. 8 lipca 1994 r. Kim Il Sung miał atak serca i wkrótce potem zmarł, pozostawiając swój kraj w stanie poważnego bankructwa, niedożywienia i izolacji.
Po jego śmierci ogłoszono okres żałoby, który oficjalnie zakończył się dopiero w 1997 roku, trzy lata po śmierci. Jego syn, długo przygotowywany następca, Kim Dzong Il, zastąpił go na stanowisku najwyższego przywódcy Korei Północnej. Kim Dzong Il nie został prezydentem, ponieważ Il-Sung otrzymał honorowy tytuł "Wiecznego Prezydenta". Zamiast tego został mianowany sekretarzem generalnym Komitetu Centralnego Partii Robotniczej Korei (przywódcy partii rządzącej). Korea Północna jest więc jedynym krajem na świecie, któremu technicznie przewodzi martwy człowiek.
Propaganda państwowa przedstawiała Kim Il Sunga jako boga dla ludu i kiedy zmarł, wielu ludzi czuło się zagubionych, przygnębionych i zdezorientowanych, ponieważ wielu wierzyło, że nie mógł umrzeć.
Opór wobec Japonii
Podczas japońskiej okupacji Korei Kim Il Sung był związany z wieloma opozycyjnymi grupami partyzanckimi.
Pytania i odpowiedzi
P: Kim był Kim Il Sung?
O: Kim Il Sung był pierwszym przywódcą Korei Północnej od 1948 roku do swojej śmierci w 1994 roku.
P: Jak zmarł Kim Il Sung?
O: Kim Il Sung zmarł na atak serca 8 lipca 1994 roku.
P: Jaki tytuł został nadany Kim Il Sungowi przez rząd Korei Północnej po jego śmierci?
O: Rząd Korei Północnej nadał Kim Il Sungowi tytuł "Wiecznego Prezydenta" po jego śmierci.
P: Czym była idea polityczna Juche?
O: Idea polityczna Juche została stworzona przez Kim Il Sunga.
P: W jaki sposób Kim Il Sung zarządzał Koreą Północną inaczej niż Związek Radziecki i Chiny?
O: Kim Il Sung prowadził Koreę Północną inaczej niż Związek Radziecki i Chiny, tworząc polityczną ideę Juche.
P: Kto został przywódcą Korei Północnej po śmierci Kim Il Sunga?
O: Kim Dzong Il, syn Kim Il Sunga, został przywódcą Korei Północnej po śmierci swojego ojca.
P: Ile posągów Kim Il Sunga znajduje się w Korei Północnej?
O: W Korei Północnej znajduje się ponad 300 posągów Kim Il Sunga.
Przeszukaj encyklopedię