Przejdź do treści
Polski Strona główna

Trądzik młodzieńczy — przyczyny, przebieg i leczenie

Przegląd przyczyn, mechanizmu, odmian i metod leczenia trądziku młodzieńczego; informacje o zapobieganiu, możliwych powikłaniach i wskazaniach do konsultacji dermatologa.

Autor: Utworzono: Zaktualizowano:

Trądzik młodzieńczy to powszechne schorzenie skóry związane z zaburzeniami w obrębie gruczołów łojowych i mieszków włosowych. Zwykle pojawia się w czasie okresu dojrzewania, choć może trwać także w dorosłym życiu. Choroba manifestuje się szerokim spektrum zmian skórnych — od zaskórników po bolesne guzki — i ma zarówno podłoże fizjologiczne, jak i wpływ czynników zewnętrznych.

Galeria obrazów

10 Obrazy
File:Akne-jugend.jpg
simple.wikipedia.org · Public domain

Przyczyny i mechanizm powstawania

Podstawowe procesy prowadzące do trądziku to zwiększona produkcja sebum przez gruczoły łojowe, nadmierne złuszczanie naskórka oraz namnażanie bakterii typowych dla skóry. Sebum (natłuszczenie) łączy się z martwymi komórkami naskórka, co prowadzi do zatkania mieszków włosowych. W takim środowisku mogą rozwijać się mikroorganizmy, a reakcja zapalna powoduje zaczerwienienie i obrzęk. Zmiany hormonalne, w tym wzrost aktywności androgenów, zwiększają wydzielanie łoju, dlatego trądzik często nasila się w okresie dojrzewania — wpływ mają tu także genetyka i styl życia.

Objawy, lokalizacja i rodzaje zmian

Trądzik może występować w różnych postaciach, od łagodnych zaskórników po postać zapalną. Najczęściej zajmuje obszary bogate w gruczoły łojowe:

  • twarz — szczególnie czoło, nos i broda,
  • plecy — tzw. acne vulgaris na plecach,
  • klatka piersiowa,
  • górna część ramion.

Typowe rodzaje zmian to: zaskórniki zamknięte i otwarte, krosty, guzki oraz torbiele. W intensywnie zapalnych przypadkach widoczne są bolesne guzy, które mogą pozostawić blizny.

Leczenie i środki zapobiegawcze

Postępowanie zależy od nasilenia trądziku. W łagodnych postaciach stosuje się preparaty o działaniu keratolitycznym i antybakteryjnym oraz odpowiednią pielęgnację. W przypadku zmian zapalnych dermatolog może zalecić leki miejscowe z retinoidami lub antybiotykami, a w cięższych wariantach — leki doustne, hormonalne lub izotretynoinę. W terapii pomocne bywają także zabiegi dermatologiczne, np. złuszczanie chemiczne czy terapie światłem. Do ogólnych zaleceń należą:

  • delikatna codzienna higiena i unikanie silnie drażniących kosmetyków,
  • stosowanie preparatów niekomedogennych,
  • zdrowy styl życia i dieta z ograniczeniem nadmiaru pokarmów wysoko przetworzonych,
  • nie wyciskanie zmian, aby zmniejszyć ryzyko bliznowacenia.

Powikłania i kiedy udać się do specjalisty

Nieleczony lub źle leczony trądzik może prowadzić do trwałych blizn oraz problemów psychicznych, w tym obniżonego poczucia własnej wartości. Wskazaniem do konsultacji dermatologicznej są: nasilone zmiany zapalne, szybkie pogarszanie się stanu skóry, przebarwienia po stanach zapalnych oraz brak poprawy po samodzielnej terapii. W przypadku podejrzenia powiązań hormonalnych warto rozważyć konsultację endokrynologiczną. Więcej informacji o przyczynach i opcjach leczenia można znaleźć w źródłach medycznych i poradnikach dermatologicznych (bakterie i infekcje, rola sebum, wpływ hormonów).

Ze względu na różnorodność przebiegu trądziku, indywidualna ocena i dobór terapii przez specjalistę zwiększają szansę na skuteczne i bezbliznowe wyleczenie.

Skutki trądziku

Ludzie w każdym wieku mogą dostać trądzik, choć występuje częściej u nastolatków. Trądzik może wpływać na ludzi fizycznie, psychicznie i społecznie.

Skutki fizyczne

Trądzik powoduje blizny, a krosty trądzikowe mogą być bardzo bolesne i wrażliwe.

Skutki psychologiczne

Ludzie cierpiący z powodu ciężkiego przypadku trądziku, zwłaszcza młodzież, mogą rozwijać niską samoocenę, która może prowadzić do depresji.

Skutki społeczne

Problemy z niską samooceną mogą sprawić, że osoba cierpiąca na trądzik wycofa się z wielu wydarzeń społecznych. Utrudnia to nawiązywanie nowych relacji osobistych (zwłaszcza miłosnych). Niska samoocena może również powodować problemy z awansem zawodowym, ponieważ osoba ta może mieć trudności z prezentowaniem pozytywnego nastawienia. Może to czasem prowadzić nawet do samobójstwa. []

Przyczyny trądziku

Dokładnie dlaczego niektórzy ludzie mają trądzik, a niektórzy nie, nie jest całkowicie znany. Mogą one powodować trądzik lub pogarszać jego stan:

  • Wahania hormonalne
  • Nadmiernie aktywne gruczoły łojowe
  • Stres
  • Wiele martwych komórek naskórka pozostających na skórze
  • Bakterie w porach
  • Dieta

Aspiryna zmniejsza stan zapalny, co w efekcie zmniejsza zaczerwienienie twarzy spowodowane trądzikiem.

Zabiegi

Wiele rzeczy są sprzedawane do leczenia trądziku, najbardziej popularny jest nadtlenek benzoilu. Wiele z tych rzeczy nie zostały naukowo udowodnione, aby pomóc trądzik. Jednakże, mieszanka komercyjnych i domowych zabiegów może pomóc z trądzikiem z różnych powodów. []

  • Zabijanie bakterii, które rozwijają się w zablokowanych mieszkach włosowych. Można to zrobić poprzez spożywanie leków antybiotykowych, lub poprzez nakładanie antybiotyków na skórę. Antybiotyki działają szybko i są potężnym sposobem na tymczasowe pozbycie się trądziku. Kiedy organizm nabiera odporności na antybiotyki, bakterie powracają silniejsze niż wcześniej.
  • Usuwanie oleju na skórze może być wykonane przez przyjmowanie leków, które zawierają witaminę A. Accutane to nazwa najbardziej znanego leczenia z wykorzystaniem ogromnych ilości witaminy A.
  • Usuwanie martwych komórek skóry może być wykonane poprzez zabieg z użyciem kwasu salicylowego. Zachęca to skórę do złuszczania wierzchniej warstwy komórek.
  • Dieta: badania wykazały, że trądzik jest dość rzadki w obszarach o różnych dietach, a poszczególne elementy żywności okazały się zaostrzyć trądzik.

Wyciskanie pryszczy nie powinno być wykonywane przez nikogo poza wykwalifikowanym dermatologiem. Wyskakiwanie pryszczy podrażnia skórę, może spowodować rozprzestrzenianie się bakterii i może być przyczyną powstawania blizn. Jeżeli musisz samodzielnie wyskakiwać pryszcze, zaleca się, aby przed wyskakiwaniem nałożyć na ten obszar ciepłą wodę i dokładnie umyć ręce przed rozpoczęciem, aby uniknąć rozprzestrzeniania się bakterii przez ręce. Zastosowanie ciepłej wody otworzy pory i zmniejszyć szkody, ponieważ będzie wymagać mniej siły, aby go pop.

Epidemiologia

Na świecie jest 650 milionów ludzi z trądzikiem, co stanowi około 9,4% globalnej populacji. Więcej kobiet choruje na trądzik niż mężczyzn (9,8% w porównaniu z 9,0%). Trądzik dotyka 40 do 50 milionów ludzi w Stanach Zjednoczonych (16%) i około 3 do 5 milionów w Australii (23%). Trądzik dotyka ludzi ze wszystkich grup etnicznych.

Blizny potrądzikowe

Zły trądzik często prowadzi do złych blizn, gdzie skóra ma kształt wulkanu. Leczenie blizn potrądzikowych jest trudne i kosztowne.

Oto niektóre sposoby leczenia blizn potrądzikowych:

  • Dermabrazja. Górna warstwa skóry jest usuwana, aby blizna wyglądała na mniej głęboką. Dzięki temu blizna staje się mniej widoczna, ale nie usuwa się jej całkowicie. Może być koniecznych wiele zabiegów.
  • Resurfacing laserowy. Laser jest używany do spalania wierzchniej warstwy skóry.
  • Głęboko penetrująca terapia światłem. Nielaserowa, nieultradźwiękowa terapia światłem, która może być stosowana w celu poprawy łagodnego do umiarkowanego trądziku. Niebieskie światło powoduje rozpad pewnych substancji chemicznych w bakteriach trądzikowych, niszcząc ich ściany komórkowe.
  • Wycięcie przez nakłucie. Blizna jest podnoszona za pomocą narzędzia do nakłuwania, a krawędzie są wygładzane.
  • Peelingi chemiczne. Na skórę nakładane są różne rodzaje kwasów, aby mogła powstać gładsza warstwa.
  • Subcision. Pomiędzy blizną a skórą pod blizną wykonuje się otwór. Krew może gromadzić się pod blizną i wypływać na powierzchnię skóry.

Pytania i odpowiedzi

P: Co to jest trądzik?

O: Trądzik to infekcja skóry, spowodowana zmianami w gruczołach łojowych.

P: Jak nazywa się najczęstsza postać trądziku?

O: Najczęstsza postać trądziku nazywa się trądzik pospolity, co oznacza "trądzik pospolity".

P: Co powoduje zaczerwienienie związane z trądzikiem?

O: Zaczerwienienie wynika z zapalenia skóry w odpowiedzi na infekcję. Oleje z gruczołów łączą się z martwymi komórkami skóry, blokując mieszki włosowe, co prowadzi do nagromadzenia się oleju pod zablokowanymi porami i umożliwia szybki rozwój bakterii. Ta infekcja sprawia, że skóra staje się opuchnięta i czerwona, co staje się widoczne.

P: Gdzie najczęściej występuje trądzik?

O: Trądzik występuje zazwyczaj na twarzy, klatce piersiowej, plecach i górnej części ramion.

P: Dlaczego trądzik jest bardziej powszechny w okresie dojrzewania?

O: Trądzik występuje częściej w okresie dojrzewania, ponieważ w tym okresie występuje wysoki poziom hormonów, które mogą powodować zmiany w gruczołach łojowych.

P: Czy każdy dostaje trądziku po osiągnięciu dorosłości?

O: Nie, nie każdy dostaje trądziku w wieku dojrzałym; z wiekiem staje się on rzadszy.

P: Czy istnieją naturalne sposoby leczenia trądziku?

O: Tak, istnieje wiele naturalnych metod leczenia i łagodzenia objawów związanych z trądzikiem.

Źródła

Powiązane artykuły

Autor

AlegsaOnline.com Trądzik młodzieńczy — przyczyny, przebieg i leczenie

URL: https://pl.alegsaonline.com/art/734

Udostępnij