Morze Labradorskie (francuski: mer du Labrador) to ramię północnego Oceanu Atlantyckiego pomiędzy Półwyspem Labrador a Grenlandią. Morze jest otoczone przez szelfy kontynentalne od południowego zachodu, północnego zachodu i północnego wschodu. Na północy łączy się z Zatoką Baffina przez Cieśninę Davisa. Zostało ono opisane jako morze marginalne Atlantyku.

Morze Labradorskie ma głębokość około 3400 metrów i szerokość 1000 kilometrów (620 mil), gdzie łączy się z Oceanem Atlantyckim. Staje się płytsze, do mniej niż 700 m (383 sążni; 297 stóp) w kierunku Zatoki Baffina i przechodzi w Cieśninę Davisa o szerokości 300 km (190 mil).

Temperatura wody waha się od -1 °C (30 °F) w zimie do 5-6 °C (41-43 °F) w lecie. Zasolenie jest stosunkowo niskie, na poziomie 31-34,9 części na tysiąc. W zimie dwie trzecie morza pokryte jest lodem.

Położenie i morfologia dna

Morze Labradorskie leży pomiędzy wschodnimi wybrzeżami Kanady (prowincje Labrador i Nowa Fundlandia) a zachodnim wybrzeżem Grenlandii. Jego wschodnie i zachodnie obrzeża tworzą szerokie szelfy kontynentalne, które stopniowo przechodzą w głęboką część basenu środkowego. Dno cechuje się zmiennością batymetryczną — od rozległych płytszych banków przybrzeżnych do części głębokiej o maksymalnej głębokości około 3400 m.

Prądy i warunki oceaniczne

Głównym prądem wpływającym na warunki w Morzu Labradorskim jest zimny prąd labradorski, płynący w dół wzdłuż wybrzeży Labradoru i Nowej Fundlandii w kierunku południowym. Prąd ten transportuje zimne wody arktyczne oraz góry lodowe wyrwane z wybrzeży Grenlandii i arktycznych zatok.

  • Temperatura: od ok. −1 °C zimą do 5–6 °C latem.
  • Zasolenie: niskie, około 31–34,9 ‰ (wpływ wód arktycznych i dopływu słodszych wód rzecznych).
  • Lód i góry lodowe: sezonowe zlodzenie i dryf lodu, zimą znacząca część powierzchni pokryta jest pakiem lodowym; liczne góry lodowe są zagrożeniem dla żeglugi.

Klimat i sezonowość

Klimat nad Morzem Labradorskim jest surowy i zmienny. Zimy są długie i mroźne z obfitym występowaniem lodu morskiego; lata chłodne i krótkie. Często występuje mgła, zwłaszcza tam, gdzie zimny prąd labradorski spotyka cieplejsze masy powietrza lub cieplejsze wody np. na południe od Grand Banks. Warunki pogodowe wpływają na dostępność zasobów morskich oraz na bezpieczeństwo żeglugi.

Fauna, produktywność i rybołówstwo

Mimo niskich temperatur Morze Labradorskie jest obszarem bogatym biologicznie. Spotyka się tu duże skupiska planktonu, który stanowi podstawę łańcucha pokarmowego.

  • Ryby: dorsz, halibut, małże, krewetki, kraby — obszar był i jest ważny dla tradycyjnego i komercyjnego rybołówstwa.
  • Ssaki i ptaki morskie: foki, wieloryby (np. humbaki, minkowie, finwale), liczne gatunki ptaków morskich (fulmary, alki, gęsi morskie).
  • Ekosystemy bentosowe: bogate dno szelfowe wspiera życie małży, krabów i innych bezkręgowców.

Żegluga, osadnictwo i znaczenie gospodarcze

Wody Morza Labradorskiego obsługują lokalne rybołówstwo, transport między wybrzeżami Grenlandii a Kanadą oraz działalność badawczą. Na brzegach znajdują się niewielkie porty i osady, zamieszkane głównie przez społeczności rdzenne (Inuici) i ludność kanadyjską. Ze względu na obecność lodu i gór lodowych, a także trudne warunki pogodowe, żegluga morska wymaga specjalistycznego wyposażenia i ostrożności.

Zagrożenia i ochrona środowiska

Najważniejsze zagrożenia dla ekosystemu Morza Labradorskiego to:

  • zmiany klimatyczne — ocieplenie mórz, zmniejszanie się pokrywy lodowej i przesunięcia w rozmieszczeniu gatunków,
  • intensywne połowy — presja na populacje ryb, zwłaszcza dorsza,
  • zanieczyszczenia i ryzyko wypadków morskich.

W odpowiedzi prowadzone są badania naukowe i działania zaradcze na poziomie krajowym i międzynarodowym, mające na celu ochronę zasobów i monitorowanie zmian klimatycznych.

Ciekawostki

  • Morze Labradorskie bywa źródłem licznych gór lodowych, które mogą płynąć na setki kilometrów i stanowić zagrożenie dla statków.
  • Mieszanka zimnych wód labradorskich i cieplejszych mas powietrza sprzyja powstawaniu gęstej mgły morskiej, znanej od dawna żeglarzom.
  • Ze względu na swoje położenie i warunki oceanograficzne morze pełni istotną rolę w kształtowaniu klimatu północnoatlantyckiego.