Petrogale penicillata — walabia szczotkowata: opis, rozmieszczenie i status

Opis

Walabia szczotkowata to średniej wielkości torbacz o zwartym, przystosowanym do życia skalnego ciele. Ma stosunkowo krótsze kończyny przednie i silne tylne kończyny przystosowane do skoków oraz długi, bujny ogon z wyraźnym „szczotkowatym” zakończeniem, od którego pochodzi polska nazwa. Ubarwienie futra jest zwykle szarawe lub brązowawe z jaśniejszym spodem; na bokach i kończynach może występować czerwonawawy odcień. Dzięki gęstemu futru i zwinnej sylwetce potrafi poruszać się po stromych, skalistych powierzchniach.

Rozmieszczenie i siedlisko

Żyje w skałach i klifach australijskiej Great Dividing Range od około 100 km (62 mi) na północny zachód od Brisbane do Grampians w południowo-zachodniej Victorii. Jego siedliska obejmują lasy deszczowe oraz suche lasy sklerofilne, a także mozaiki terenów porośniętych krzewami i skalistych formacji oferujących kryjówki. Gatunek ten lokalnie preferuje obszary skalne z licznymi szczelinami, jaskiniami i półkami skalnymi, które stanowią ważne miejsca schronienia i wychowu młodych.

Zachowanie i żywienie

Walabie skalne są zwykle aktywne o zmierzchu i w nocy (krepo- i nocno-aktywne), chociaż w niektórych rejonach można je spotkać także w ciągu dnia. Zwykle prowadzą życie w małych grupach rodzinnych lub luźnych grupach socjalnych, wykorzystując stałe legowiska w szczelinach skalnych. Są roślinożerne — ich dieta obejmuje trawy, liście, pędy, a także owoce i nasiona w zależności od dostępności pokarmu. Potrafią przemieszczać się między obszarami żerowania a kryjówkami, często wykorzystując stałe ścieżki skalne.

Status i zagrożenia

Liczebność walabii szczotkowatych spadła w południowej i zachodniej części ich zasięgu. Pozostaje on lokalnie pospolity w północnej Nowej Południowej Walii i południowym Queensland. W Wiktorii gatunek ten jest prawie wymarły, z zaledwie czterema osobnikami w Parku Narodowym Grampians i 20 w East Gippsland. W 1988 roku w jaskiniach Jenolan w Nowej Południowej Walii wypuszczono do lasu około 80 walabii, ale do 1992 roku pozostało ich tylko siedem. Główne zagrożenia dla gatunku to: - utrata i fragmentacja siedlisk wskutek przekształceń rolniczych, rozwoju infrastruktury i pożarów, - drapieżnictwo ze strony introdukowanych gatunków, przede wszystkim lisa rudego i dzikich kotów, - konkurencja z wprowadzonymi roślinożercami (np. kozy, owce) oraz presja pasterska, - choroby i izolacja populacji prowadząca do spadku różnorodności genetycznej.

Ochrona i działania zaradcze

Walabia szczotkowata jest przedmiotem różnych programów ochronnych obejmujących ochronę siedlisk, kontrolę drapieżników i miejscowe restytucje. Do działań należą: - tworzenie i utrzymanie rezerwatów oraz ochrona kluczowych obszarów skalnych, - control lisów i kotów na obszarach kluczowych dla przetrwania populacji, - monitoring populacji oraz badania genetyczne i ekologiczne, - programy hodowli w niewoli i przesiedleń w celu wzmocnienia małych, izolowanych populacji. Wymagana jest kontynuacja i koordynacja działań ochronnych na poziomie regionalnym, aby zapobiec dalszym spadkom liczebności oraz przywracać łączność między fragmentami siedlisk. Ochrona walabii skalnych ma też znaczenie dla zachowania zróżnicowanych, skalistych ekosystemów Australii.