Edward B. Lewis (20 maja 1918 - 21 lipca 2004) był amerykańskim genetykiem. W 1995 r. otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny (nagrodę tę dzielił z Christiane Nüsslein-Volhard i Ericem Wieschaus za odkrycia dotyczące genetycznej kontroli wczesnego rozwoju embrionalnego).

Życiorys i kariera

Lewis urodził się w Wilkes-Barre w Pensylwanii. W 1939 r. uzyskał tytuł licencjata w dziedzinie biostatystyki na Uniwersytecie w Minnesocie. W 1942 roku Lewis otrzymał doktorat z California Institute of Technology (Caltech), pracując nad melanogasterem Drosophila pod kierownictwem Alfreda Sturtevant.

Po odbyciu służby meteorologicznej w Siłach Powietrznych USA w czasie II wojny światowej, Lewis wstąpił na wydział Caltech w 1946 roku jako instruktor. W 1956 roku został mianowany profesorem biologii, a w 1966 roku profesorem biologii Thomas Hunt Morgan. Przez całe życie zawodowe związany był z Caltech, gdzie prowadził badania naukowe i wychowywał kolejne pokolenia genetyków i biologów rozwojowych.

Badania i wkład naukowy

Lewis zasłynął z pionierskich badań nad genetycznymi mechanizmami określającymi tożsamość segmentów ciała u muszki owocowej Drosophila melanogaster. Jego prace nad tzw. kompleksem bithorax (bithorax complex) i innymi genami homeotycznymi ujawniły, że poszczególne geny kontrolujące tożsamość segmentów są zorganizowane liniowo w sposób odpowiadający porządkowi segmentów ciała — ideę tę często określa się mianem kolinearności.

Choć wiele odkryć ostatecznie rozwinęło się po jego początkowych obserwacjach (m.in. identyfikacja sekwencji homeobox i uogólnienie genu Hox u kręgowców), badania Lewisa stworzyły koncepcyjne podstawy dla zrozumienia, że mechanizmy genetyczne kontrolujące rozwój są ewolucyjnie zachowane i uniwersalne wśród zwierząt. Jego prace miały zasadniczy wpływ na rozwój biologii rozwojowej, a także na badania nad przyczynami wad wrodzonych i nowotworów powiązanych z zaburzeniami regulacji genów rozwojowych.

Nagrody, publikacje i znaczenie

  • W 1995 roku Lewis otrzymał Nagrodę Nobla za wkład w poznanie genetycznej kontroli rozwoju.
  • Jego badania opublikowane zostały w wielu wpływowych artykułach naukowych; ich kluczowe pozycje z zakresu genetyki, biologii rozwojowej, promieniowania i raka są dostępne w książce zbiorczej obejmującej jego prace.
  • Prace Lewisa miały długotrwały wpływ na kierunek badań w genetyce i biologii rozwojowej oraz na sposób, w jaki badacze myślą o ewolucji i rozwoju organizmów.

Edward B. Lewis pozostaje postacią kluczową dla współczesnej genetyki rozwojowej — zarówno ze względu na konkretne odkrycia dotyczące Drosophila, jak i za sformułowanie pojęć, które umożliwiły późniejsze ujednolicenie wiedzy o genach rozwoju w całym królestwie zwierząt.