Język Bodo — używany w Assamie i Zachodnim Bengalu, pismo Devanagari

Poznaj język Bodo — oficjalny język Assamu i społeczności w Zachodnim Bengalu. Historia, pismo Devanagari od 1963 i kulturowe znaczenie w regionie.

Autor: Leandro Alegsa

Bodo (बर'), czyli Mech, to chińsko-tybetańskijęzyk mieszkańców Bodo w północno-wschodnich Indiach i Bengalu. Należy do grupy Boro–Garo w rodzinnie chińsko-tybetańskijęzyk i jest językiem etnicznym ludności Bodo/Mech. Posługuje się nim około 1,5 miliona osób (według spisu ludności z 2011 roku), głównie w stanie Assam, a także w niektórych częściach Bengalu, Meghalaya oraz w niewielkich skupiskach poza Indiami.

Rozmieszczenie i status urzędowy

Język Bodo jest jednym z oficjalnych języków indyjskiego stanu Assam i pełni istotną funkcję w regionie Bodoland (Bodoland Territorial Region), obejmującym dystrykty takie jak Kokrajhar, Chirang, Baksa i Udalguri. W 2003 roku Bodo został wpisany do VIII części Konstytucji Indii jako jeden z 22 języków o szczególnym, konstytucyjnym statusie (92. poprawka), co wzmocniło jego pozycję w edukacji i administracji lokalnej.

Pismo i piśmiennictwo

Język Bodo jest pisany pismem Devanagari od 1963 roku. Wcześniej stosowano różne systemy zapisu — istniały lokalne formy zapisu i adaptacje alfabetu łacińskiego oraz regionalnych skryptów; historycznie wspomina się też o tradycyjnym „piśmie bodo”. Przyjęcie Devanagari miało na celu standaryzację ortografii i ułatwienie wydawania podręczników oraz literatury.

Cechy językowe i kultura

Bodo jest językiem o szyku zdania typu SOV (podmiot–dopełnienie–orzeczenie), cechuje go typowa dla języków Boro–Garo aglutynacyjna morfologia — wiele funkcji gramatycznych wyrażanych jest przez sufiksy i partykuły. W regionie zachowały się bogate tradycje ustne: pieśni, opowieści i mity, które stanowią podstawę współczesnej literatury w języku Bodo. W ostatnich dekadach rozwija się piśmiennictwo — poezja, proza, dramaty oraz publikacje naukowe i popularne.

Media, edukacja i wyzwania

Język Bodo jest obecny w lokalnych mediach: nadają w nim programy radiowe (np. stacje All India Radio) oraz telewizyjne, ukazują się gazety i czasopisma. Wprowadzany jest także do szkół podstawowych w regionach zamieszkanych przez społeczność Bodo, a organizacje kulturalne i uniwersytety (lokalne ośrodki akademickie) wspierają badania i publikacje. Pomimo tych działań język stoi przed wyzwaniami — presją większych języków regionalnych i angielskiego, migracją ludności oraz koniecznością dalszej standardyzacji terminologii naukowej i administracyjnej.

Prace nad popularyzacją i ochroną języka obejmują tworzenie słowników, podręczników szkolnych, programów edukacyjnych oraz inicjatywy promujące literaturę i media w języku Bodo, co pomaga zachować to ważne dziedzictwo kulturowe dla przyszłych pokoleń.

Historia i klasyfikacja językowa

Bodo jest chińsko-tybetańskim językiem grupy Bodo. Jest on ściśle związany z językiem Dimasa i językiem Tiwa (Lalung) Assam. Jest również spokrewniony z językiem Garo Meghalaya i językiem Kokborok Tripura. Mówiące językiem Bodo obszary Assam rozciągają się od Dhubri na zachodzie do Sadiya na wschodzie. W Alipurduarze, Cooch Behar i Jalpaiguri oraz innych częściach Bengalu, Boros są znane jako "Mech". Według spisu powszechnego z 1991 roku, populacja Boro mówców wynosiła 1.984.569 (Bodo 1.324.748), (Mech 659.821). Raporty spisowe plemienia Bodo obejmują jednak tylko Bodo. Nie obejmuje on plemienia Mech. Słowo "Boro" oznacza język i społeczność. Wymawia się go wysokim tonem na drugiej sylabie.

Dialekty

Dialekty mówione w tym obszarze można podzielić na trzy główne grupy:

  1. Dialekt Western Boro, {(Sønabari) WBD}:
  2. Dialekt wschodniego Boro, {(Sanzari) EBD} i
  3. Południowy dialekt Boro, {(Hazari) SBD}.

Dialekty Boro Zachodniego mówi się w okręgach Kopolhar i Bongaigaon. Dialekty wschodniego Bodo można znaleźć głównie w okręgach Barpeta, Nalbari i Kamrup oraz w niektórych częściach Darrang. Dialekt zachodniego Boro uzyskał status standardowego dialektu. Rozwinął on również formę pisemną. Różnice między tymi dwoma grupami dialektów są głównie fonologiczne i leksykalne.

Język Bodo Assama ma co najmniej cztery wyraźne obszary dialektalne z wystarczającą liczbą odmian dialektalnych. Są to obszary dialektu północno-wschodniego, południowo-zachodniego, północno-środkowego i południowego. Każdy z nich charakteryzuje się odrębnymi różnicami.

Rozkład geograficzny

Etnolog wymienia następujące dzielnice, w których mówi się o Bodo. Bodo mówi się głównie na nizinach i przedgórzu Assam i Zachodniego Bengalu.

  • Assam
    • Dystrykt Darrang
    • Dzielnica Nagaon
    • Okręg Kamrup
    • Okręg Goalpara
    • Okręg Sibsagar
    • Okręg Lakhimpur
  • Bengal Zachodni
    • Kolkata
    • Dzielnica Jalpaiguri
    • Cooch Behar District
  • Manipur
    • Dzielnica Chandel (w Tengnoupal)
  • Meghalaya
    • 7 wsi w bloku Tikrikilla w dzielnicy West Garo Hills
    • East Khasi Hills District

Historia

Chociaż język Bodo jest językiem bogatym i starożytnym, nie posiadał on żadnej literatury pisanej aż do drugiej dekady XX wieku. Chrześcijańscy misjonarze, którzy wkroczyli na tereny przemawiające Bodo, aby głosić swoją religię, wydali kilka książek na temat religii, opowieści, rymowanek i pieśni. Misjonarze ci wydali także kilka książek na temat gramatyki i słownika. Wielebny Sidney Endle opracował w 1884 roku zarys gramatyki Kachari. Gramatyka ta oparta jest na dialekcie dystryktu Darrang. Endle napisał również ważną książkę na temat Bodos. Nosi ona tytuł Kacharis. Książka ta została wydana w 1911 roku i zawiera rozdziały poświęcone zwyczajom społecznym, praktykom rolniczym, uroczystościom, zwyczajom żywieniowym, obrzędom, rzemiosłu i tkaninom Bodos. Książka zawierała również przykłady baśni ludowych Bodo, rymowanek i gramatyki. J.D. Anderson's Collection of Bodo Folktales and Rhymes (1895) zawierała siedemnaście folktali Bodo przetłumaczonych na język angielski. Jest to dodatek do oryginalnych wersji w języku Bodo.

W 1963 r. język ten był używany w nauczaniu w szkołach podstawowych w Bodo, gdzie dominowały obszary. Język Bodo jest używany w szkołach aż do poziomu średniego. Język ten stał się powodem do dumy wraz z otwarciem studiów podyplomowych w języku Bodo. Literatura Bodo jest używana na Uniwersytecie w Guwahati od 1996 roku. Język Bodo posiada obecnie dużą liczbę książek poetyckich, dramatycznych, opowiadań, powieści, biografii, podróży, literatury dziecięcej i krytyki literackiej. Choć język mówiony został dotknięty przez inne społeczności i dialekty, to jednak w dzielnicy Udalguri i okolicach nadal można go usłyszeć w czystej postaci.

System pisania

Język ten jest oficjalnie pisany przy użyciu skryptu Devanagari. Ma również długą historię używania skryptu łacińskiego i skryptu asyskiego. Niektórzy badacze sugerowali, że kiedyś język ten używał zagubionego obecnie skryptu zwanego Deodhai. Ale jest różnica w użyciu liter w Bodo niż w Devanagari.

Powiązane strony

  • Ludzie Bodo
  • Gramatyka Bodo
  • Bodo Sahitya Sabha
  • Język Kokborok

Pytania i odpowiedzi

P: Kto przede wszystkim posługuje się językiem Bodo?


A: Językiem Bodo posługuje się przede wszystkim lud Bodo z północno-wschodnich Indii.

P: Jaki jest język urzędowy regionu autonomicznego Bodoland?


A: Językiem urzędowym regionu autonomicznego Bodoland jest język Bodo.

P: Jaki jest język urzędowy stanu Assam w Indiach?


A: Językiem urzędowym stanu Assam w Indiach jest język Bodo.

P: Ile języków jest wymienionych w Ósmej Liście Konstytucji Indii?


O: Dwadzieścia dwa języki są wymienione w Ósmej Liście Konstytucji Indii.

P: Kiedy język Bodo zaczął być zapisywany za pomocą pisma Devanagari?


A: Język Bodo zaczął być zapisywany za pomocą pisma Devanagari od 1963 roku.

P: Czy w dawnych czasach w języku Bodo używano innego pisma?


O: Tak, według niektórych uczonych, język Bodo był w starożytności zapisywany za pomocą pisma Deodhai, które obecnie zaginęło.

P: Gdzie leżą Indie Północno-Wschodnie?


A: Północno-wschodnie Indie znajdują się w północno-wschodnim regionie Indii.


Przeszukaj encyklopedię
AlegsaOnline.com - 2020 / 2025 - License CC3