George Corley Wallace (25 sierpnia 1919 - 13 września 1998) był amerykańskim politykiem. W latach 1963-1967 pełnił funkcję gubernatora Alabamy. Trzykrotnie kandydował na prezydenta Stanów Zjednoczonych (1964, 1968, 1976).

Wczesne życie i początki kariery

Wallace urodził się w Clio, w stanie Alabama. Pochodził z rodziny o skromnych warunkach materialnych. Swoją długą karierę polityczną rozpoczął w wieku 33 lat od kandydowania na sędziego hrabstwa. Z czasem pełnił różne funkcje na szczeblu stanowym, umacniając swoją pozycję w Partii Demokratycznej w regionie.

Gubernator Alabamy — polityka i segregacja

Jako gubernator Wallace stał się symbolem oporu przeciwko desegregacji na Południu. W 1963 roku zasłynął z demonstracyjnego sprzeciwu wobec integracji Uniwersytetu Alabamy — wydarzenie to przeszło do historii jako tzw. „Stand in the Schoolhouse Door”. W swoim inauguracyjnym przemówieniu użył słów, które zapisały się w powszechnej pamięci: „segregation now, segregation tomorrow, segregation forever”. Jego polityka obejmowała radykalne przeciwstawianie się federalnym nakazom integracji szkół i instytucji publicznych.

Ta postawa przyniosła mu silne poparcie części białego elektoratu w Alabamie i na całym Południu, ale jednocześnie wywołała ostrą krytykę na szczeblu krajowym i międzynarodowym oraz liczne spory prawne i konflikty z rządem federalnym.

Kampanie prezydenckie i zamach

Wallace był aktywnym kandydatem w wyborach prezydenckich w latach 60. i 70. Najbardziej znaczącą z jego kampanii 1968 było staranie się o władzę poza głównymi partiami — kandydował wówczas z poparciem American Independent Party, zdobywając kilka stanów południowych i dużą liczbę głosów elektorskich. W 1972 roku, podczas kampanii prezydenckiej, Wallace został postrzelony przez Arthura Bremera w Laurel (Maryland) — atak miał miejsce 15 maja 1972 roku. Został ciężko ranny i doznał trwałego uszkodzenia kręgosłupa; od czasu zamachu poruszał się na wózku inwalidzkim przez resztę życia.

Późniejsza kariera i częściowa zmiana stanowiska

Pomimo obrażeń Wallace wrócił do polityki. Po pierwszej kadencji (1963–1967) jego żona Lurleen Wallace została gubernatorem Alabamy na okres 1967–1968, co pozwoliło mu utrzymać wpływy. Wallace wygrał ponownie wybory gubernatorskie w 1970 i 1974, sprawując urząd łącznie przez kilkanaście lat (m.in. w latach 1971–1979).

W późniejszych dekadach życia politycznego George Wallace złagodził część swoich wcześniejszych, najbardziej skrajnych wypowiedzi dotyczących segregacji. Publicznie wielokrotnie deklarował skruchę i prosił o przebaczenie, próbując nawiązać kontakt także z afroamerykańnymi wyborcami — zmiana ta była jednak oceniana różnie i nie anulowała kontrowersyjnego dziedzictwa jego wcześniejszych działań.

Śmierć i dziedzictwo

Wallace zmarł w wieku 79 lat na sepsę spowodowaną infekcją kręgosłupa po 26 latach poruszania się na wózku inwalidzkim. Zostawił po sobie złożone i kontrowersyjne dziedzictwo: dla jednych symbol oporu wobec federalnej interwencji i obrońca „południowych wartości”, dla innych przykład polityki rasistowskiej i oporu przeciw prawom obywatelskim.

Historycy oceniają Wallace’a jako postać kluczową dla zrozumienia przemian politycznych w USA w drugiej połowie XX wieku — jego działania i retoryka miały wpływ na przebieg ruchu praw obywatelskich, realignację polityczną na Południu oraz debatę o roli państwa i praw jednostki.

Uwaga: Postać George’a Wallace’a jest przedmiotem licznych analiz i sporów interpretacyjnych — w artykule przedstawiono najważniejsze fakty biograficzne i polityczne oraz ogólną ocenę jego wpływu na historię USA.