Thylacine był mięsożernym (głównie jedzącym mięso) zwierzęciem z rodziny marsupialowatych. Thylacine był również znany jako tygrys tasmański, wilk tasmański i hiena tasmańska. Ostatni znany Thylacine zmarł w zoo w Hobart 7 września 1936 roku. Niegdyś żyły one w całej Australii i Nowej Gwinei. W północnej części Australii Zachodniej i na Terytorium Północnym znajdują się malowidła tych zwierząt. W Riversleigh w północnym Queensland naukowcy odkryli skamieniałe kości thylacinów, które mają co najmniej 30 milionów lat.

Opis i morfologia

Thylacine (naukowo Thylacinus cynocephalus) miał sylwetkę przypominającą psa lub wilka, co jest przykładem zbieżności ewolucyjnej między torbaczami a ssakami łożyskowymi. Charakteryzował się smukłym ciałem, długim, sztywnym ogonem i krótką, dużą głową. Futro było krótkie, w odcieniach od żółtawobrązowego do ciemnobrązowego, z wyraźnymi ciemnymi paskami przebiegającymi poprzecznie po tylnej części grzbietu i ogonie, stąd nazwa „tygrys tasmański”.

Przeciętne wymiary dorosłego thylacine to: długość tułowia z głową około 100–130 cm, długość ogona do około 50 cm, wysokość w kłębie ~60 cm. Masa ciała wahała się zazwyczaj między 15 a 30 kg, w zależności od płci i dostępności pożywienia. Cechą charakterystyczną był także silny, lecz stosunkowo cienki pysk oraz możliwość szerokiego rozwarcia szczęk.

Występowanie i siedlisko

Historycznie thylacine występował na większości obszaru Australii, Nowej Gwinei oraz – jako ostatni azyl – na Tasmanii. Na kontynencie australijskim populacje wyginęły przed przybyciem Europejczyków lub wkrótce po introdukcji dingoz (które mogły konkurować z thylacinem), natomiast na Tasmanii przetrwały do XX wieku. Preferował różnorodne siedliska: lasy, zarośla, tereny skaliste oraz otwarte przestrzenie, gdzie mógł polować na swoje ofiary.

Zachowanie i dieta

Thylacine był głównie zwierzęciem nocno‑zmierzchowym i prowadził samotniczy tryb życia. Był drapieżnikiem polującym na małe i średnie kręgowce: torbacze (np. wallaby), ptaki, gryzonie oraz padlinę. Stosował prawdopodobnie metody zasadzki i powolnego podkradania się, a nie pościgu w stadzie — w przeciwieństwie do niektórych psowatych.

Rozmnażanie

Jako torbacz, thylacine miał torbę (pouch), w której samica wychowywała młode. Młode po urodzeniu były bardzo małe i rozwijały się dalej w torbie, przyczepione do sutków. Liczba narodzin i dokładne dane dotyczące płodności są słabo udokumentowane, ale obserwacje i porównania z innymi torbaczami sugerują mioty kilku młodych (zwykle 2–4).

Przyczyny wyginięcia

Wygaśnięcie thylacine to wynik kilku nakładających się czynników:

  • Polowania i prowizoryczne programy nagród (bounty) — w XIX i na początku XX wieku kolonialne władze i rolnicy obwiniali thylacina o zabijanie owiec i oferowali nagrody za jego zabicie. Taki pośpiech w eksterminacji znacznie zmniejszył populację.
  • Utrata siedlisk na skutek wypasu, wypalania i zmian w użytkowaniu ziemi.
  • Konkurencja i drapieżnictwo — zwłaszcza wpływ introdukowanych gatunków (np. psy), chorób i zmian w łańcuchu pokarmowym.
  • Niska liczebność populacji i związane z tym ryzyko genetyczne — małe populacje są podatne na dryf genetyczny, choroby i przypadkowe zdarzenia.

Choć ostatni udokumentowany osobnik zmarł 7 września 1936 roku w Hobart, debata i kontrowersje wokół dokładnych przyczyn oraz daty wyginięcia trwają nadal w literaturze popularnej i naukowej.

Odkrycia paleontologiczne i ewolucja

Skamieniałości z miejsc takich jak Riversleigh pokazują, że grupa thylacinów istniała przez miliony lat. Thylacinus jest przykładem linii ewolucyjnej torbaczy, która niezależnie rozwinęła morfologię podobną do psowatych — zjawisko to nazywa się zbieżnością ewolucyjną. Znaleziska sprzed dziesiątek milionów lat dokumentują bogatą historię tej grupy w faunie australijskiej.

Reliktowe obserwacje i poszukiwania

Po oficjalnym uznaniu wyginięcia pojawiały się i nadal pojawiają liczne, niepotwierdzone obserwacje thylacinów — zarówno na Tasmanii, jak i na kontynencie. Organizowane były ekspedycje badawcze, instalowano kamery pułapki i prowadzono wywiady z świadkami, lecz do dziś nie przedstawiono niepodważalnych dowodów na przetrwanie gatunku (np. współczesnych fotografii czy materiału genetycznego potwierdzającego żywy okaz).

Znaczenie kulturowe i naukowe

Thylacine stał się symbolem konsekwencji ludzkich działań wobec przyrody — jego historia jest wykorzystywana w edukacji o ochronie gatunków i zarządzaniu środowiskiem. Wiele muzeów i instytucji zachowuje szczątki, zdjęcia i nagrania (m.in. film z zamkniętego w zoo osobnika) jako materialne świadectwo istnienia tego torbacza. Dyskusje o możliwości przywrócenia thylacina w ramach projektów de‑extinction są przedmiotem badań etycznych i technicznych, lecz pozostają w sferze teoretycznej.

Podsumowanie: Thylacine był unikalnym przedstawicielem torbaczy, którego wyginięcie przypomina o kruchości populacji dzikich zwierząt wobec presji człowieka. Skamieniałości z Riversleigh i rysunki aborygeńskie świadczą o jego długiej obecności w regionie, natomiast historia ostatnich stuleci — o konflikcie między rolnictwem a dziką fauną.