"The Internationale" (po francusku: L'Internationale, wymowa francuska: [lɛ̃.'tɛʀ.nas.jɔ.'nal(ə)]; rosyjski: С Интернационалом, S Internatsionalom, chiński: 國際歌, Guójìgē) jest bardzo dobrze znaną komunistyczną, socjalistyczną i socjaldemokratyczną piosenką socjalistyczną. Pierwotnie pisana była w języku francuskim, ale została przetłumaczona na wiele innych języków, w tym na angielski. Najbardziej znanymi wersjami są jednak te w języku rosyjskim i chińskim.
Pochodzenie i autorzy
Słowa napisał Eugène Pottier bezpośrednio po upadku Komuny Paryskiej (1871). Tekst jest wezwaniem do jedności i walki klasy robotniczej oraz krytyką istniejącego porządku społecznego i politycznego. Pottier był poetą, działaczem i uczestnikiem wydarzeń paryskiej Komuny, co znalazło odzwierciedlenie w nastroju i treści pieśni.
Francuskie słowa, napisane przez Eugene'a Pottiera, pierwotnie miały być śpiewane do melodii "La Marseillaise", ale osobną melodię stworzył dla niej Belg o nazwisku Pierre Degeyter. Melodia Degeyetera szybko stała się najbardziej rozpowszechnioną oprawą muzyczną i od tej pory utożsamiana jest z pieśnią na całym świecie.
Melodia i wykonania
Pierre Degeyter skomponował melodię, która nadała tekstowi charakter hymnów robotniczych — prostą, zapadającą w pamięć i łatwą do masowego śpiewania. W ciągu kilku dekad pieśń stała się międzynarodowym symbolem ruchów robotniczych i socjalistycznych. Istnieje wiele aranżacji chóralnych, orkiestrowych i solowych; pieśń bywa wykonywana zarówno w prostych, jednogłosowych wersjach, jak i rozbudowanych opracowaniach koncertowych.
Tłumaczenia i adaptacje
Tekst został przetłumaczony na setki języków. Wersja rosyjska, opracowana przez Arkadiusza Jakolewicza Kota (Аркадий Яковлевич Коц) w 1902 roku, zdobyła ogromną popularność i została przyjęta jako hymn narodowy Rosyjskiej Federacyjnej Republiki Socjalistycznej (Rosyjskiej SFSR) w 1918 roku oraz jako hymn Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (Związku Radzieckiego) w 1922 roku. Pozostała hymnem do 1944 roku, kiedy to została oficjalnie zastąpiona hymnem państwowym Związku Radzieckiego napisanym przez Aleksandra Aleksandrowa.
Chińskie teksty zostały napisane przez Qu Qiubai (瞿秋白) i w latach dwudziestych XX wieku stały się częścią rewolucyjnej kultury chińskiego ruchu komunistycznego; chińska wersja — znana jako 國際歌 (Guójìgē) — była szeroko śpiewana podczas strajków, manifestacji i kampanii politycznych.
W anglojęzycznym świecie istnieje kilka znanych tłumaczeń i adaptacji; teksty różnią się niekiedy akcentowaniem konkretnych postulatów politycznych, zależnie od tradycji lewicowych (socjalistycznych, komunistycznych, socjaldemokratycznych).
Rola polityczna i znaczenie
The Internationale stała się symbolicznym manifestem solidarności międzynarodowej klasy pracującej. Była śpiewana na zjazdach partii robotniczych, strajkach, demonstracjach i uroczystościach związków zawodowych. W różnych okresach pełniła rolę hymnu państwowego (np. we wczesnym okresie ZSRR) lub hymnów partyjnych. W niektórych krajach była zakazywana lub cenzurowana w okresach reprymendy wobec ruchów lewicowych, w innych — przeciwnie — oficjalnie promowana.
Pieśń ma także wymiar kulturowy: była adaptowana w literaturze, filmie i sztuce jako symbol walki o sprawiedliwość społeczną. Ze względu na swoją historię i wagę emocjonalną, teksty bywają modyfikowane (skracane, dopasowywane do lokalnych warunków lub ideologii), co prowadziło do powstawania wielu wariantów.
Tekst i refren
Pieśń znana jest z melodii i chóru, który po francusku zaczyna się od "C'est la lutte finale" (czyli "To ostateczna walka"). Refren i pierwszy wers stały się jednymi z najbardziej rozpoznawalnych fraz w repertuarze pieśni politycznych na świecie. W polskich tłumaczeniach zwrot ten bywa tłumaczony różnie, najczęściej jako „To jest walka ostateczna” lub „Oto walka ostateczna”.
Kontrowersje i dziedzictwo
Ponieważ pieśń jest związana z ruchem komunistycznym i socjalistycznym, jej użycie bywa politycznie kontrowersyjne. Dla jednych jest to hymn solidarności i nadziei, dla innych symbol skrajnej lewicy. Mimo to jej miejsce w historii ruchów robotniczych i wpływ na kulturę polityczną XX wieku są powszechnie uznawane.
Podsumowując, "The Internationale" to pieśń o silnym ładunku politycznym i emocjonalnym, która przeszła drogę od utworu napisanego po wydarzeniach Komuny Paryskiej do międzynarodowego hymnu ruchów robotniczych. Dzięki prostemu, rytmicznemu tekstowi i melodyjnej, łatwej do zapamiętania melodii, przetrwała jako znak jedności i mobilizacji społecznej w wielu krajach świata.