Bitwa pod Cisterną była bitwą podczas II wojny światowej. Miała miejsce w dniach 30 stycznia–2 lutego 1944 roku w pobliżu Cisterny we Włoszech i była elementem szerszej bitwy o Anzio, następującej po lądowaniu w operacji "Shingle". Celem aliantów było przełamanie niemieckich linii i szybkie posunięcie się w głąb lądu, by zagrozić tyłom linii Gustawa i przyspieszyć marsz na Rzym.

Tło

Po lądowaniu w Anzio 22 stycznia 1944 r. alianci nie zdołali od razu przełamać oporu i rozszerzyć przyczółka. W końcu stycznia zaplanowano większe natarcie VI Korpusu USA, którego częścią miał być atak 3 Dywizji Piechoty na Cisternę (próby zdobycia miały miejsce już 25–27 stycznia). Zdobycie Cisterny było ważne ze względu na jej położenie przy drogach prowadzących w głąb Półwyspu Apenińskiego — kontrola miasta ułatwiałaby rozszerzenie przyczółka i poprawę zaopatrzenia.

Przebieg bitwy

30 stycznia alianci skierowali do działań grupy amerykańskich Rangersów, którym powierzono zadanie wsparcia i przeprowadzenia infiltracji przed głównymi siłami piechoty. Operacja miała na celu zajęcie Cisterny i ułatwienie natarcia 3 Dywizji Piechoty. Z powodu niedoszacowania siły przeciwnika, niewystarczających informacji wywiadowczych oraz bardzo silnej i dobrze przygotowanej obrony niemieckiej, atak nie osiągnął zamierzonych celów.

Rangersi natrafili na zorganizowany opór, zostali okrążeni i odcięci od posiłków. Walki przybrały charakter gwałtownych starć na krótkim dystansie, a próby przebicia się i przegrupowania trwały przez kolejne dni. Do 2 lutego większość inicjatyw aliantów w rejonie Cisterny została odparta przez Niemców.

Straty i konsekwencje

Bitwa była wyraźnym niemieckim zwycięstwem. Amerykańscy Rangersi ponieśli ciężkie straty — wielu żołnierzy zostało zabitych lub wziętych do niewoli, a jednostki te zostały de facto osłabione do stanu, w którym nie mogły już prowadzić podobnych operacji w tej formie. Również 3 Dywizja Piechoty nie osiągnęła celu, a VI Korpus nie zdołał uporządkować wyprowadzenia szybkiego przełomu z plaż Anzio przed nadejściem niemieckich posiłków.

  • Strategicznie: porażka w rejonie Cisterny umocniła niemiecką obronę wokół przyczółka w Anzio i przyczyniła się do długotrwałego impasu, który trwał aż do wydatnego przełomu aliantów w maju 1944 r.
  • Taktycznie: bitwa pokazała ryzyko używania lekkich oddziałów szturmowych (takich jak Rangersi) jako sił frontowych w sytuacji, gdy przeciwnik dysponuje silnymi siłami pancerno-zmechanizowanymi i dobrze zorganizowaną obroną.
  • Psychologicznie: ogromne straty i porażka wpłynęły na morale oraz wymusiły zmiany w planowaniu i wykorzystaniu sił specjalnych w kampanii włoskiej.

W dłuższej perspektywie porażka pod Cisterną była jednym z elementów, które spowodowały przedłużenie kampanii na linii Anzio–Rozwój frontu włoskiego. Dopiero późniejsza, skoordynowana ofensywa aliantów doprowadziła do przerwania niemieckiej obrony i zajęcia Rzymu w czerwcu 1944 r.