Remembrance Day (w Australii, Kanadzie i Wielkiej Brytanii) to dzień pamięci o ludziach, którzy walczyli i zginęli w wojnach. Przypada on na 11 listopada. Tego dnia w 1918 roku zakończyła się I wojna światowa wraz z rozejmem z Niemcami.

Historia

Dzień Pamięci został zapoczątkowany w 1919 roku przez króla Wielkiej Brytanii Jerzego V. Idea związana jest z zakończeniem I wojny światowej — rozejm został podpisany 11 listopada 1918 roku i wszedł w życie w jedenastej godzinie tego dnia. Od tamtej pory 11 listopada stał się symbolem upamiętnienia ofiar konfliktów zbrojnych oraz hołdu dla żołnierzy, którzy oddali życie w służbie.

Symbole i zwyczaje

  • Minuta lub dwie minuty ciszy — o godzinie 11:00 odbywa się chwila zadumy i ciszy upamiętniająca poległych.
  • Mak polny (poppy) — czerwony mak stał się powszechnym symbolem pamięci, częściowo za sprawą wiersza „In Flanders Fields”. Czerwony mak noszą zwłaszcza obywatele krajów Wspólnoty, a środki z jego sprzedaży często przekazywane są organizacjom wspierającym weteranów.
  • Uroczystości i składanie wieńców — przy pomnikach i cmentarzach wojennych odbywają się msze, apele pamięci i ceremonie składania wieńców.
  • Sygnalizacja i muzyka — w krajach Wspólnoty często rozbrzmiewa melodia „The Last Post” (trąbka) oraz inne elementy wojskowego ceremoniału.
  • Alternatywne formy pamięci — obok czerwonych maków pojawiają się też np. białe maki (symbol pokoju) czy inne formy upamiętnienia.

Różne obchody w poszczególnych krajach

W wielu państwach 11 listopada ma podobne znaczenie, lecz obchody i akcenty mogą się różnić:

  • W Wielkiej Brytanii oraz w krajach Wspólnoty (np. Australia, Kanada, Nowa Zelandia i) centralne uroczystości odbywają się przy pomnikach, a także w Dniu Pamięci często celebruje się Remembrance Sunday — najbliższą niedzielę po 11 listopada.
  • W Stanach Zjednoczonych 11 listopada to Dzień Weterana — święto honorujące wszystkich żyjących i zmarłych weteranów, z nieco innym akcentem niż brytyjskie obchody pamięci.
  • We Francji i Belgii 11 listopada to Dzień Zawieszenia Broni (Jour d'Armistice) — w tych krajach obchodzony jest uroczyście, m.in. przy Grobie Nieznanego Żołnierza pod Łukiem Triumfalnym w Paryżu.
  • W Kanadzie oraz w Australii odbywają się ceremonie państwowe i lokalne, a także edukacyjne działania przypominające o kosztach wojny i potrzebie wsparcia dla weteranów.

Znaczenie współczesne

Remembrance Day to nie tylko upamiętnienie przeszłości, lecz także przypomnienie o kosztach konfliktów i wartości pokoju. Ceremonie sprzyjają refleksji nad ofiarą żołnierzy oraz nad koniecznością opieki nad żyjącymi weteranami i ich rodzinami. Współczesne obchody łączą pamięć historyczną z edukacją młodych pokoleń.

11 listopada w Polsce

W Polsce 11 listopada obchodzone jest Narodowe Święto Niepodległości, które upamiętnia odzyskanie niepodległości w 1918 roku. Chociaż data ta ma związek z zakończeniem I wojny światowej, polskie obchody skupiają się przede wszystkim na odrodzeniu państwa polskiego. Równocześnie, w wielu miejscach Polacy oddają cześć poległym żołnierzom z różnych konfliktów, składając kwiaty i odwiedzając groby oraz pomniki.

Bez względu na kraj, 11 listopada pozostaje dniem zadumy, pamięci i refleksji nad ceną wolności oraz nad obowiązkiem pamiętania o tych, którzy ją wywalczyli.