Konstytucja Lecompton (1857): spór o niewolnictwo w Kansas

Konstytucja Lecompton (1857): kontrowersyjny projekt legalizujący niewolnictwo w Kansas, oskarżenia o fałszerstwa wyborcze i polityczne starcia między Północą a Południem.

Konstytucja z Lecompton (1857) była jedną z czterech proponowanych konstytucji dla przyszłego stanu Kansas. Dokument został przygotowany przez delegatów skłonnych do utrzymania niewolnictwa i zawierał przepisy chroniące instytucję niewolnictwa oraz ograniczające prawa wolnych czarnych. Konstytucja ta wywołała ostry spór polityczny i została ostatecznie odrzucona przez większość wyborców terytorium Kansas 4 stycznia 1858 roku.

Tło polityczne i konflikty

W latach 1854–1861 Kansas stało się sceną zbrojnego i politycznego konfliktu między zwolennikami a przeciwnikami niewolnictwa — okres ten określa się często jako „Bleeding Kansas”. Wybory i konwencje ustawodawcze na terytorium były naznaczone nasilonymi nadużyciami: zwolennicy niewolnictwa z sąsiedniego Missouri wielokrotnie wjeżdżali do Kansas, by wpływać na głosowania i wybory, co prowadziło do fałszerstw i przemocy. W tekście źródłowym pojawia się odnośnik do hakerów, który w kontekście historycznym odzwierciedla określenie odnoszące się do przygranicznych bojówkarzy i „border ruffians” z Missouri, a nie współczesnych hakerów komputerowych.

Inne proponowane konstytucje

• Konstytucja Topeka (1855) — przygotowana przez przeciwników niewolnictwa.
• Konstytucja z Lecompton (1857) — dokument proniewolniczy i źródło dużego sporu politycznego.
• Konstytucja z Leavenworth (1858) — bardziej demokratyczna i antyniewolnicza w zamyśle, choć miała ograniczony wpływ.
• Konstytucja Wyandotte (1859) — przyjęta ostatecznie jako konstytucja państwowa Kansas; to na jej podstawie Kansas zostało przyjęte do Unii jako stan wolny.

Powstanie konstytucji z Lecompton

Terytorialny organ ustawodawczy Kansas — w dużej części kontrolowany przez zwolenników niewolnictwa — zwołał konwencję konstytucyjną w mieście Lecompton we wrześniu 1857 roku. Delegaci pro-niewolniczy przygotowali projekt konstytucji, który miał zabezpieczać prawa właścicieli niewolników i ograniczać możliwości zniesienia niewolnictwa na terytorium. Wielu faktycznych osadników przeciwstawiało się takim rozwiązaniom i bojkoturowało niektóre głosowania, twierdząc, że proces jest zafałszowany.

Rola gubernatora i prezydenta

Gubernator terytorialny Robert J. Walker początkowo był sympatykiem południowych interesów, ale sprzeciwił się rażącym oszustwom wyborczym związanym z konstytucją z Lecompton. W efekcie zrezygnował ze stanowiska w październiku 1857 roku, aby nie musieć egzekwować dokumentu, którego procedury uważał za nieuczciwe.

Prezydent James Buchanan poparł konstytucję z Lecompton i wysłał ją do Kongresu, uzyskując poparcie znacznej części Demokratów południowych. Jednak zwolennicy ustępstw terytorialnych i wielu demokratów północnych, na czele z Stephenem A. Douglasem, sprzeciwili się tej postawie i współpracowali z Republikanami przy blokowaniu przyjęcia konstytucji w formie proponowanej przez Lecompton.

Głosowania, odrzucenie i skutki

• Kontrowersje związane z konstytucją z Lecompton pogłębiły podziały w Partii Demokratycznej i wzmocniły pozycję Republikanów na północy.
• Po burzliwych obradach i sporach w Kongresie przeprowadzono referendum na terytorium, w którym konstytucja została odrzucona 4 stycznia 1858 roku.
• Odrzucenie Lecompton otworzyło drogę do dalszych rozwiązań; ostatecznie konstytucja Wyandotte z 1859 roku stała się podstawą przyjęcia Kansas do Unii jako stanu wolnego (styczeń 1861).

Znaczenie historyczne

Sprawa konstytucji z Lecompton jest istotna jako przykład, jak konflikt o niewolnictwo doprowadził do brutalnych praktyk politycznych, podziałów partyjnych i narastającego kryzysu narodowego przed wojną secesyjną. Skandal wokół Lecompton pokazał też, że kwestia legalności wyborów i udziału osób przyjezdnych w procesach politycznych może decydować o losach całego terytorium.

Pytania i odpowiedzi

P: Jaka była konstytucja Lecompton?

Jak został pokonany?

P: Jakie inne konstytucje zostały napisane przed lub po Konstytucji z Lecompton?

Kto napisał ten dokument?

P: Kto poparł Konstytucję, gdy trafiła ona do Kongresu?

P: Kto był przeciwny, gdy trafił do Kongresu?

Szukaj według litery