Królestwo Tungning było pierwszym Han Chiński rząd rządzącym Tajwanem. Istniało w latach 1661–1683 i było reżimem lojalnym wobec obalonej dynastii Ming (tzw. ruch pro‑Ming). Zostało zapoczątkowane przez Koxinga (Zheng Chenggong) w wyniku destabilizacji Chin kontynentalnych po zwycięstwie Manchu nad dynastią Ming. Koxinga — wywodzący się z rodziny morskich kupców i wojowników — chciał użyć Tajwanu jako bazy wypadowej, aby odzyskać Chiny kontynentalne dla Ming. Był także synem pirata, który wcześniej zdobył wielką władzę na morzach Azji Wschodniej.

Powstanie i rządy Koxingi

W 1661–1662 Koxinga prowadził kampanię przeciwko Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej i po długim oblężeniu zdobył główną holenderską twierdzę (Fort Zeelandia). Wkrótce po zajęciu Tajwanu przeniósł stolicę do rejonu dzisiejszego Tainan (Anping) i rozpoczął organizowanie administracji, armii i zaopatrzenia. Jego polityka koncentrowała się na umocnieniu pozycji jako ośrodka oporu przeciwko dynastii Qing i na tworzeniu warunków do ewentualnej wyprawy lądowej na Fujian.

Administracja, gospodarka i społeczeństwo

Władze Tungning starały się odtworzyć instytucje znane z epoki Ming: powoływano urzędników wojskowych i cywilnych, celebrowano rytuały konfucjańskie i wdrażano prawa oparte na chińskich normach. Rząd zachęcał do osadnictwa z południowo‑wschodnich prowincji Chin (głównie z Fujian i Guangdong), prowadził melioracje i akcje rekultywacji gruntów, co znacznie zmieniło krajobraz i demografię wyspy.

Gospodarka opierała się na rolnictwie (m.in. uprawie ryżu, trzciny cukrowej), rybołówstwie oraz handlu krajowym i zagranicznym. Tungning prowadziło także produkcję soli i cukru, a władze regulowały handel morski, próbując jednocześnie unikać bezpośredniej konfrontacji handlowej z silniejszymi mocarstwami.

Relacje z ludnością rdzeną i innymi siłami

Kontakty między rządem Tungning a rdzennymi mieszkańcami Tajwanu były zróżnicowane — obejmowały zarówno konflikty, jak i współpracę. Chińscy osadnicy zajmowali żyzne równiny, podczas gdy wiele górskich i odległych obszarów pozostało pod kontrolą ludów tubylczych. Tungning utrzymywało też relacje handlowe i dyplomatyczne z sąsiednimi regionami oraz kontrolowało część żeglugi w Cieśninie Tajwańskiej.

Upadek królestwa i jego następstwa

Po śmierci Koxinga w 1662 r. władzę przejęli jego następcy: przede wszystkim Zheng Jing (r. 1662–1681) i później Zheng Keshuang. Rządy kontynuowały politykę odbudowy i utrzymania bazy dla planów restytucji Ming, ale stopniowo rosła presja militarna ze strony Qing. W 1683 roku flota Qing pod dowództwem admirała Shi Langa pokonała siły Tungning u archipelagu Penghu, co doprowadziło do kapitulacji Zheng Keshuanga. Po poddaniu Tajwan został włączony do administracji Qing (ustawienie jako prefektura prowincji Fujian), a wielu członków rodu Zheng przeniesiono lub wynagrodzono stanowiskami w imperium Qing.

Dziedzictwo

Królestwo Tungning miało trwały wpływ na historię Tajwanu. Dzięki fali chińskich osiedleń i politykom gospodarczym wyspa stała się silniej związana z kulturą Han, a struktury społeczne i gospodarcze utworzone w tym okresie położyły podstawy późniejszego rozwoju. Ruch lojalistyczny wobec Ming pozostawił również kulturowe i polityczne ślady w pamięci historycznej, zaś sam Koxinga jest do dziś w wielu narracjach postacią kluczową — zarówno jako symbol oporu, jak i twórca pierwszego chińskiego rządu na Tajwanie.