Interwał w muzyce — co to jest, rodzaje i przykłady
Interwał w muzyce: definicja, rodzaje i praktyczne przykłady. Naucz się rozpoznawać półtony, tony i poprawne nazewnictwo interwałów krok po kroku.
Interwał w muzyce oznacza odległość pomiędzy dwoma nutami (niezależnie od tego, czy te nuty są grane razem, czy osobno). Interwał opisujemy dwiema informacjami: liczbą (np. sekunda, tercja, kwinta) oraz jakością (np. durowa, molowa, czysta, zwiększona, zmniejszona).
Dwie nuty na klawiaturze, które są obok siebie (licząc zarówno białe jak i czarne nuty) są oddalone od siebie o "półton". Ton to dwa półtony. Ważne jest jednak, że nazwa interwału zależy nie tylko od rzeczywistej liczby półtonów, ale też od tego, jak nuty są zapisane (np. czarna nuta pomiędzy D i E może być zapisana jako D# lub jako Eb — są to enharmoniczne nazwy tej samej dźwiękowej wysokości, ale różnią się zapisem i mogą tworzyć różne jakości interwałów).
Galeria obrazów
10 Obrazy
Jak liczyć interwały
Liczenie interwału zwykle robi się inkluzywnie: liczymy zarówno dźwięk początkowy, jak i końcowy. Na przykład od C do E: C (1), D (2), E (3) — to tercja (trzecia). Liczba mówi więc, ile literowych stopni (nazw dźwięków) obejmuje interwał.
Jakości interwałów
- Interwały czyste (perfect): unison (prime), kwarta, kwinta, oktawa — mają specjalną kategorię i mogą być czyste, zwiększone lub zmniejszone.
- Interwały durowe i molowe (major/minor): sekundy, tercje, seksty i septymy — dla danej liczby istnieje postać durowa (większa liczba półtonów) i molowa (o półtonu mniejsza).
- Zwiększone (augmented) i zmniejszone (diminished): powstają przez przesunięcie interwału o półton w górę (zwiększony) lub w dół (zmniejszony) względem interwału durowego/molowego lub czystego.
Interwały — przykłady i liczba półtonów (z dźwiękiem C jako dźwiękiem niższym)
- Prim (unison): C–C — 0 półtonów
- Sekunda mała (m2): C–C♯/D♭ — 1 półton
- Sekunda wielka (M2): C–D — 2 półtony
- Tercja mała (m3): C–E♭ — 3 półtony
- Tercja wielka (M3): C–E — 4 półtony
- Kwarta czysta (P4): C–F — 5 półtonów
- Zwiększona kwarta / zmniejszona kwinta (triton): C–F♯ / C–G♭ — 6 półtonów
- Kwinta czysta (P5): C–G — 7 półtonów
- Seksta wielka (M6): C–A — 9 półtonów
- Seksta mała (m6): C–A♭ — 8 półtonów
- Septyma wielka (M7): C–B — 11 półtonów
- Oktawa (P8): C–C (następna wyższa) — 12 półtonów
Interwały równorzędne (enharmoniczne) i zapis
Interwał opisuje się na podstawie zapisu nutowego. Przykład: dźwięki C i F♯ tworzą zwiększoną kwartę (C–F♯), podczas gdy C i G♭ tworzą zmniejszoną kwintę (C–G♭) — obie pary mają po 6 półtonów (są enharmonicznie równe), lecz różnią się nazwą i funkcją harmoniczną.
Inwersje interwałów
Inwersja polega na odwróceniu miejsc dźwięków (górny staje się dolnym i odwrotnie). Reguły inwersji:
- Jakości: durowa ↔ mała, zwiększona ↔ zmniejszona, czysta ↔ czysta.
- Liczby dodają się do 9 (np. tercja ↔ seksta: 3 + 6 = 9; kwarta ↔ kwinta: 4 + 5 = 9).
- Przykład: C–E to tercja wielka (M3). Jej inwersja E–C to seksta mała (m6).
Interwały proste i złożone
Interwał prosty mieści się w obrębie oktawy (do P8). Interwał złożony jest większy niż oktawa (np. nona = oktawa + sekunda). Można go sprowadzić do odpowiadającego interwału prostego odejmując oktawy (np. 10-ta = tercja + oktawa → można traktować jako tercję złożoną).
Zastosowanie w muzyce
Interwały są fundamentem harmonii i melodii: buduje się z nich akordy, określa relacje między głosami, analizuje skład harmoni i ćwiczy rozpoznawanie słuchowe. Znajomość jakości i liczby interwałów pomaga także w transpozycji oraz w rozumieniu funkcji harmonicznych w utworach.
Proszę zauważyć, że we wszystkich powyższych przykładach C jest niższą nutą z pary, a druga nuta jest następną nutą o tej samej nazwie powyżej niej. Dlatego na przykład interwał pomiędzy C i B jest septymą wielką (M7) wtedy, gdy chodzi o B znajdujące się ponad C (następne B), a nie o B poniżej C.
Interwały durowe i doskonałe w skali durowej
W skali durowej jest osiem nut, np. skala C-dur (patrz wyżej) to: C D E F G A B C i znowu w dół.
- Interwał pomiędzy C i D jest 2. sekundą wielką (major second).
- Interwał między C i E to tercja wielka (tercja wielka)
- Interwał pomiędzy C i F jest 4-tą doskonałą (czwartą doskonałą)
- Interwał pomiędzy C i G jest piątą doskonałą (kwintą doskonałą)
- Interwał pomiędzy C i A jest szóstką wielką (major sixth)
- Interwał między C i B jest 7. wielką siódemką (major seventh)
- Interwał pomiędzy C i C jest ósemką doskonałą (oktawą doskonałą)
Interwały małe
Jeśli interwał durowy zostanie zmniejszony o półton, staje się on molowy:
- Interwał pomiędzy C i Des-dur to 2. molowy
- Interwał pomiędzy C i Es to tercja mała
- Interwał pomiędzy C i As jest szóstką małą.
- Interwał pomiędzy C i B to 7-ma mała.
Interwały zdrobniałe
Jeśli interwał doskonały staje się mniejszy o półton, to staje się "zdrobniały".
- Interwał pomiędzy C i F jest zmniejszoną 4-tką.
- Interwał pomiędzy C i G jest zmniejszoną 5-tką.
Jeśli interwał durowy staje się mniejszy o dwa półtony (tj. ton), staje się "zdrobniały".
- Interwał pomiędzy C i D podwójnym płaskim jest zdrobnieniem 2.
- Interwał pomiędzy C i E podwójnym płaskim to 3.
- Interwał pomiędzy C i A podwójnym płaskim jest zdrobnieniem 6.
- Interwał pomiędzy C i B podwójnym płaskim jest 7. cyfrą zmniejszoną.
Interwały rozszerzone
Jeśli interwał durowy jest powiększony o półton, staje się on "augmentowany".
- Interwał pomiędzy C i D sharp jest 2. cyfrą zwiększoną.
- Interwał pomiędzy C i E ostrym jest tercją zwiększoną.
- Interwał pomiędzy C i A ostrym jest szóstką zwiększoną.
- Interwał pomiędzy C i B sharp jest siódemką zwiększoną.
Podobnie, jeśli interwał doskonały staje się większy o półton, staje się "zwiększony".
- Interwał pomiędzy C i fis jest 4-tą częścią zwiększoną.
- Interwał pomiędzy C i G ostrym jest piątką zwiększoną.
Przykłady:
- C do D sharp jest 2. zwiększoną (N.B. ale jeśli D sharp jest nazywane Es flat to jest to 3. mała)
- C do G płaskie jest zmniejszoną 5-tką
- C do B podwójne płaskie (ta sama nuta co A) jest zdrobniała 7.
Ważne jest, aby zdać sobie sprawę z tego, że w celu ustalenia, czym jest interwał, niższa nuta powinna być traktowana jako pierwsza nuta skali.
Przykłady:
- Cis do Ais to 6. dur
- Cis do A jest szóstką małą
Odwrócone interwały
Interwały mogą być "odwrócone" (odwrócone do góry nogami). Na przykład: zamiast przechodzić z C w górę do A (6. dur) możemy przejść z C w dół do A (3. moll).
- Szóstka durowa jest inwersją tercji małej.
- Wszystkie interwały durowe, po odwróceniu, stają się interwałami mollowymi.
- Wszystkie interwały zwiększone, po odwróceniu, stają się zmniejszone.
- Wszystkie doskonałe interwały, gdy są odwrócone, są nadal doskonałe (dlatego nazywane są "doskonałymi").
- Wszystkie interwały, po odwróceniu, sumują się do 9 (w skali jest 8 nut, jedna nuta jest oczywiście liczona podwójnie).
Interwały złożone to interwały większe od oktawy, np. C do D to oktawa i jeszcze jedna nuta powyżej to 9. dur.
Duże interwały są nazywane "szerokimi" interwałami. Przeciwieństwem jest "wąski" interwał.
Powiązane strony
| ||||||||
Pytania i odpowiedzi
P: Co to jest interwał w muzyce?
O: Interwał w muzyce to odległość między dwiema nutami, niezależnie od tego, czy są one grane razem czy osobno.
P: Co to jest półton?
O: Półton to odległość między dwiema nutami na klawiaturze, które leżą obok siebie, licząc zarówno białe, jak i czarne nuty.
P: Ile półtonów składa się na jeden ton?
O: Dwa półtony tworzą jeden ton.
P: Jak nazwa nuty wpływa na "intervale"?
O: Nazwa nuty ma wpływ na "interwał", ponieważ decyduje o tym, czy czarna nuta pomiędzy D i E jest zapisana jako D sharp czy E flat, czyli dwie różne nazwy dla tej samej nuty.
P: W jakich przykładach C i B tworzą interwał 7. dur?
O: C i B tworzą interwał 7. dur, gdy C jest niższą nutą z pary, a B jest następną nutą o tej nazwie nad nią.
P: Czy istnieje jakaś różnica między interwałami w muzyce w porównaniu z innymi dziedzinami, takimi jak matematyka?
O: Tak, interwały w muzyce odnoszą się konkretnie do odległości między nutami, natomiast interwały w matematyce mogą odnosić się do każdego rodzaju przerwy lub przestrzeni między dwoma punktami.
Powiązane artykuły
Autor
AlegsaOnline.com Interwał w muzyce — co to jest, rodzaje i przykłady Leandro Alegsa
URL: https://pl.alegsaonline.com/art/47846