Côte-d'Or (dosłownie "Złoty Stok", "Złoty Stok") to departament we wschodniej Francji. Jest to jeden z 83 pierwszych francuskich departamentów utworzonych podczas rewolucji francuskiej i jeden z ośmiu departamentów regionu Bourgogne-Franche-Comté.

Jego prefekturą (stolicą) jest miasto Dijon. Mieszkańcy departamentu nazywani są Costaloriens (kobiety:Costaloriennes) lub Côte-d'Oriens (kobiety:Côte d'Oriennes).

Nazwa i położenie

Nazwa Côte-d'Or pochodzi z języka francuskiego i można ją tłumaczyć jako „złoty brzeg” lub „złota skarpa” — odnosi się do barwy winnych stoków i winnic widocznych szczególnie jesienią. Departament leży w centralno-wschodniej Francji, w historycznej Burgundii, i graniczy z innymi departamentami regionu Bourgogne-Franche-Comté oraz z regionami sąsiednimi. Jego ukształtowanie obejmuje zarówno niziny (dolina Saône), jak i pofałdowane wzniesienia z charakterystycznymi wapiennymi stokami, na których rozwija się tradycyjne winiarstwo.

Administracja i podział

Prefekturą departamentu jest Dijon, który jest jednocześnie największym miastem i ośrodkiem administracyjnym. Departament jest podzielony na kilka jednostek administracyjnych, między innymi na arrondissements (m.in. Dijon, Beaune i Montbard) oraz liczne gminy (communes). Numer departamentu według systemu INSEE to 21.

Historia

Côte-d'Or powstał 4 marca 1790 roku jako jeden z pierwszych departamentów utworzonych w czasie rewolucji francuskiej, na bazie terytorium dawnej prowincji Burgundii. Region ten ma bogatą historię średniowieczną i nowożytną — rozwój miast takich jak Dijon i Beaune był ściśle związany z handlem, administracją księstwa Burgundii oraz uprawą winorośli.

Gospodarka

Gospodarka departamentu opiera się na kilku filarach:

  • Winiarstwo — Côte-d'Or obejmuje najsłynniejsze apelacje Burgundii, m.in. części Côte de Nuits i Côte de Beaune, produkujące światowej klasy wina z odmian takich jak Pinot Noir i Chardonnay.
  • Rolnictwo — uprawa zbóż, hodowla oraz produkcja rolno-spożywcza.
  • Przemysł i usługi — w miastach, zwłaszcza w Dijon, rozwinięte są przemysł, handel i usługi publiczne.
  • Turystyka — przyciągają zabytki, krajobrazy winnic oraz gastronomia regionu.

Kultura i turystyka

W departamencie znajdują się liczne zabytki i miejsca warte odwiedzenia: historyczne centrum Dijon z pałacem książąt Burgundii, tradycyjne miasteczko Beaune z Hôtel-Dieu (słynnym hospicjum i zabytkowym kompleksem), a także opactwo Fontenay — jeden z obiektów wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Region słynie także z kulinariów: Dijon jest znany na całym świecie z musztardy, a lokalna kuchnia burgundzka przyciąga miłośników dobrego jedzenia.

Przyroda

Różnorodność krajobrazów obejmuje doliny rzeczne (m.in. Saône), wzgórza porośnięte winnicami oraz lasy. Stoki wapienne, na których leżą prestiżowe parcelki winnic (côtes), mają duże znaczenie geologiczne i przyczyniają się do unikalnego profilu win z tego regionu.

Ludność

Mieszkańcy departamentu posługują się francuskim, a demografia charakteryzuje się koncentracją ludności w miastach takich jak Dijon oraz rozproszonym osadnictwem na obszarach wiejskich i winiarskich. Nazwy mieszkańców przytaczane są w formach francuskich: Costaloriens/Costaloriennes lub Côte-d'Oriens/Côte d'Oriennes.

Departament Côte-d'Or łączy bogactwo historyczne, kulturowe i kulinarne z silną tradycją winiarską, co czyni go jednym z najbardziej rozpoznawalnych obszarów Francji zarówno dla miłośników historii, jak i enoturystyki.