Hrabstwo Durham to hrabstwo w północno-wschodniej Anglii. Istnieją cztery różne rodzaje hrabstw:
- historyczne hrabstwo Durham — obejmujące granice i terytoria, które kształtowały się przez wieki, przed i po reformach administracyjnych XX wieku.
- hrabstwo administracyjne Durham — forma związana z organizacją lokalnej administracji (rada hrabstwa i jednostki podległe/uniwersalne w różnych okresach).
- ceremonialne hrabstwo Durham — granice wykorzystywane w celach reprezentacyjnych, np. dla lord-lieutenanta.
- niemetropolitalne hrabstwo Durham — forma organizacji lokalnej administracji, stosowana w części hrabstwa, obejmująca jednostki takie jak rady dystryktów lub rada hrabstwa jako jednostka nie-metropolitalna.
Jego miastem powiatowym jest Durham.
Historia
Forma nazwy hrabstwa jest wyjątkowa w Anglii. Wiele hrabstw nosi nazwę po swoim głównym mieście, a oczekiwaną formą w tym przypadku byłoby Durhamshire. Ale hrabstwo Durham nie stało się Shire/County aż do czasu, gdy język rządowy został zmieniony z anglosaskiego na normański francuski w 1066 roku. Wcześniej było to pół-niezależne biskupstwo. Przez stulecia biskupi Durham pełnili rolę tzw. „książąt‑biskupów” (Prince Bishops) — mieli szerokie uprawnienia palatynalne, włącznie z sądownictwem i kontrolą nad obronnością regionu, co wyróżniało ten obszar na tle reszty Anglii. Ich władza i majątek miały istotny wpływ na rozwój miasta Durham i okolic.
Administracja
Administracja hrabstwa ulegała zmianom wraz z kolejnymi reformami samorządowymi XIX i XX wieku. Reformy z lat 70. XX wieku oraz późniejsze reorganizacje administracyjne w latach 90. i 2000 doprowadziły do wydzielenia niektórych obszarów jako jednostek samorządowych o statusie unitary authority (np. Darlington, Hartlepool oraz niektóre części Stockton-on-Tees) oraz do przesunięć granic ceremonialnych (powiązanych z tworzeniem takich jednostek jak Tyne and Wear czy Cleveland). Obecnie funkcje administracyjne w dużej części hrabstwa realizuje Rada Hrabstwa Durham, która odpowiada za usługi publiczne, planowanie i promocję regionu.
Geografia i przyroda
Hrabstwo obejmuje zróżnicowany krajobraz — od nadmorskich odcinków wybrzeża, przez nizinny obszar wokół Durham, po wyżyny i doliny w południowo‑zachodniej części, częścią której są Durham Dales i Weardale. Części hrabstwa wchodzą w obszar chronionych krajobrazów i AONB (Area of Outstanding Natural Beauty), a wybrzeże Durham jest często określane jako Durham Heritage Coast.
Gospodarka
Tradycyjnie gospodarka hrabstwa opierała się na górnictwie węglowym i przemyśle ciężkim. Zamknięcie kopalń w drugiej połowie XX wieku spowodowało konieczność restrukturyzacji gospodarczej. Dziś ważne są sektory usługowe, edukacja (University of Durham), badania i rozwój (np. parki naukowe), turystyka oraz rolnictwo w obszarach wiejskich.
Turystyka
Rada Hrabstwa Durham promuje to niemetropolitalne hrabstwo dla celów turystycznych jako "Krainę Księcia Biskupów" w odniesieniu do dawnej jurysdykcji palatyńskiej biskupów. Do najważniejszych atrakcji należą:
- Durham Cathedral i Durham Castle — wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO, symbol miasta i regionu; katedra znana jest z architektury romańskiej i długiej historii religijnej.
- Beamish — muzeum na wolnym powietrzu prezentujące życie w regionie na przełomie XIX i XX wieku.
- Durham Dales i Weardale — obszary popularne wśród piechurów, rowerzystów i miłośników przyrody.
- Wybrzeże Durham — piaszczyste plaże i portowe miejscowości, które oferują wypoczynek nad Morzem Północnym.
- Imprezy i festiwale — m.in. regaty, wydarzenia uniwersyteckie i lokalne jarmarki tradycji.
Transport
Hrabstwo jest dobrze skomunikowane — przez jego część przebiegają ważne drogi krajowe i autostrady łączące z Newcastle, Sunderland i południem kraju (m.in. A1/A1(M)), a także sieć linii kolejowych zapewniająca połączenia pasażerskie. Transport lokalny obsługują linie autobusowe i połączenia regionalne.
Kultura i dziedzictwo
Durham ma bogate dziedzictwo religijne, edukacyjne i przemysłowe. Uniwersytet Durham przyczynia się do życia kulturalnego i naukowego miasta. Tradycje lokalne, architektura sakralna i zabytkowe osady tworzą atrakcyjne tło dla zarówno mieszkańców, jak i odwiedzających.
Informacje powyżej stanowią ogólny przegląd hrabstwa; szczegółowe granice i statusy administracyjne mogą różnić się w zależności od okresu historycznego i bieżących reform prawnych.

