Cvrcka — rzeka w środkowej Bośni i Hercegowinie, lewobrzeżny dopływ Vrbanji

Cvrcka — malownicza rzeka w środkowej Bośni, największy lewobrzeżny dopływ Vrbanji; źródła na Čemernicy, ujście między Večići i Vrbanjci.

Cvrcka jest rzeką w środkowej Bośni, największym lewobrzeżnym dopływem rzeki Vrbanja. To niewielki, górski ciek wodny o znaczeniu lokalnym — dla przyrody, gospodarki rolnej i mieszkańców okolicznych miejscowości.

Geografia i przebieg

Rzeka wypływa na obszarze Skender Vakuf, na północnych zboczach masywu Čemernica. Początkowo płynie w krajobrazie górskim i podgórskim, później przechodzi w dolinę przed połączeniem z rzeką Vrbanja. Ujście Cvrcki znajduje się pomiędzy Večići i Vrbanjci (około 310 m n.p.m.).

Źródła i dopływy

Strumienie tworzące Cvrckę pochodzą z kilku źródeł górskich. Główne z nich to dwie rzeki źródłowe:

• Međurača — źródło na wysokości około 1200 m n.p.m.,
• Vukača — źródło na wysokości około 1150 m n.p.m.

Na tym samym dziale wodnym znajduje się także Jakotina, kolejny dopływ tej samej rzeki, która płynie w zbliżonym kierunku, równolegle do rzeki Vrbanja. System ten tworzy sieć małych górskich cieków zasilających dolinę Vrbanji.

Środowisko i użytkowanie

Dolina Cvrcki jest typowa dla centralnej Bośni — zalesione zbocza, łąki i pola u podnóża gór. Rzeka ma znaczenie dla miejscowych gospodarek: dostarcza wodę do nawadniania małych areałów, bywa wykorzystywana przez lokalne młyny oraz — w ograniczonym zakresie — do rekreacji (spacerów, wędkowania). Ze względu na górski charakter, w górnym biegu zawsze występują czystsze, chłodniejsze wody, sprzyjające populacjom ryb łososiowatych i innym organizmom wodnym.

Problemy i ochrona

Jak wiele niewielkich rzek w regionie, Cvrcka może być narażona na presję ze strony wylesiania, niekontrolowanej zabudowy brzegów i zanieczyszczeń rolniczych. Zachowanie naturalnych korytarzy rzeczno-leśnych, ograniczenie wprowadzania ścieków oraz racjonalne gospodarowanie zlewnią są istotne dla utrzymania jakości wód i bioróżnorodności tego obszaru.

Znaczenie kulturowe i lokalne

Rzeka stanowi element tożsamości lokalnych społeczności — wiele małych miejscowości i osiedli w jej dorzeczu korzystało historycznie z jej zasobów. Dla zainteresowanych mapami i dalszymi informacjami o regionie przydatne są lokalne opracowania hydrologiczne i geograficzne dotyczące dorzecza Vrbanji oraz powiązanych z nią dopływów.

Pytania i odpowiedzi

P: Co to jest Cvrcka?

P: Jaki jest związek rzeki Cvrcka z rzeką Vrbanja?

P: Gdzie ma swój początek rzeka Cvrcka?

P: Czym jest Jakotina?

P: Z jakich dwóch rzek składa się rzeka Cvrcka?

P: Gdzie znajduje się ujście rzeki Cvrcka?

P: Z jakiego podziału drenażowego wypływa rzeka Cvrcka?

Szukaj według litery