Colin Luther Powell, KCB (honorowy), MSC, (ur. 5 kwietnia 1937 r.) jest emerytowanym generałem armii Stanów Zjednoczonych. Był 65. sekretarzem stanu(2001-2005), pełniąc tę funkcję za czasów prezydenta George'a W. Busha. Był pierwszym Afroamerykaninem mianowanym na to stanowisko. Jako generał armii Stanów Zjednoczonych, Powell służył także jako doradca ds. bezpieczeństwa narodowego (1987-1989) oraz jako przewodniczący Połączonych Szefów Sztabów (1989-1993), pełniąc tę ostatnią funkcję podczas wojny w Zatoce Perskiej. Był pierwszym i jak dotąd jedynym Afroamerykaninem, który zasiadał w Połączonych Szefach Sztabów.

Wczesne życie i wykształcenie

Colin Powell urodził się 5 kwietnia 1937 r. w dzielnicy Harlem w Nowym Jorku w rodzinie imigrantów z Jamajki. W młodości angażował się w zajęcia sportowe i organizacje uczniowskie, a następnie studiował na City College of New York (CCNY), gdzie uzyskał tytuł licencjata. Później kontynuował edukację zdobywając stopień magistra zarządzania (MBA) na George Washington University. Jego wczesne doświadczenia ukształtowały podejście do przywództwa oparte na dyscyplinie, pragmatyzmie i odpowiedzialności.

Kariera wojskowa

Powell odbył długą i wszechstronną służbę w Armii Stanów Zjednoczonych. Służył m.in. w Wietnamie, gdzie zdobył doświadczenie bojowe i awansował w hierarchii wojskowej. Jako czterogwiazdkowy generał pełnił kluczowe stanowiska sztabowe i dowódcze, co doprowadziło go do objęcia funkcji Przewodniczącego Połączonych Szefów Sztabów (Chairman of the Joint Chiefs of Staff) w latach 1989–1993. W tym czasie kierował planowaniem i koordynacją działań wojskowych podczas konfliktu w Zatoce Perskiej (1990–1991).

Powell Doctrine

Powell zasłynął również jako autor tzw. "doktryny Powella" — zestawu zasad mających ograniczać użycie sił zbrojnych do sytuacji, gdy istnieje jasny cel, konkretna strategia osiągnięcia tego celu, przywództwo gotowe ponieść odpowiedzialność oraz szerokie poparcie publiczne i polityczne. Doktryna podkreślała konieczność stosowania sił zbrojnych jako ostateczności oraz unikania długotrwałych, nieokreślonych zaangażowań.

Służba publiczna i rola jako sekretarza stanu

W latach 2001–2005 Colin Powell był 65. sekretarzem stanu Stanów Zjednoczonych w administracji prezydenta George'a W. Busha. Był pierwszym Afroamerykaninem na tym stanowisku, co miało duże znaczenie symboliczne i praktyczne w dyplomacji USA. Jako sekretarz stanu prowadził politykę zagraniczną w trudnych dla USA czasach — po zamachach z 11 września 2001 r. oraz podczas przygotowań do interwencji w Iraku w 2003 r. W lutym 2003 r. wystąpił przed Radą Bezpieczeństwa ONZ, prezentując argumenty rządu USA dotyczące rzekomego istnienia broni masowego rażenia w Iraku — wystąpienie to stało się później przedmiotem krytyki, gdy okazało się, że część informacji wywiadowczych była błędna. Powell publicznie przyznawał w kolejnych latach, że to wystąpienie było jednym z największych błędów jego kariery.

Kontrowersje i późniejsze życie polityczne

Wystąpienie z 2003 r. oraz decyzje prowadzące do wojny w Iraku pozostawiły ślad w ocenie Powell'a jako polityka i dowódcy. W późniejszych latach był krytyczny wobec niektórych elementów polityki zagranicznej i administracji, a także powrócił do aktywności publicznej jako komentator i autor książek. Opublikował m.in. wspomnienia i publikacje o przywództwie, w których dzielił się lekcjami ze swojej kariery («My American Journey» i «It Worked for Me: In Life and Leadership»).

Politycznie Powell wielokrotnie odcinał się od linii partii republikańskiej — publicznie poparł Baracka Obamę w 2008 roku, a w 2016 roku ogłosił, że odchodzi od Partii Republikańskiej i poparł kandydaturę Hillary Clinton. Jego decyzje i wypowiedzi miały znaczący wpływ na publiczną debatę w USA.

Życie prywatne i śmierć

Powell był żonaty z Almą Powell (z domu Johnson) od 1962 roku; para miała troje dzieci. Po zakończeniu aktywnej służby wojskowej i urzędniczej pozostał aktywny w życiu publicznym, prowadząc wykłady, angażując się w działalność edukacyjną i charytatywną.

Colin Powell zmarł 18 października 2021 roku w wieku 84 lat. Przyczyną śmierci były powikłania związane z COVID-19; wcześniej był leczony z powodu choroby nowotworowej, co osłabiło jego układ odpornościowy.

Dziedzictwo

Colin Powell pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci współczesnej historii Stanów Zjednoczonych — jako wojskowy, doradca ds. bezpieczeństwa narodowego i szef dyplomacji. Jego kariera łączyła znaczące osiągnięcia z trudnymi wyborami i kontrowersjami, a jego idee dotyczące odpowiedzialnego użycia siły oraz przywództwa nadal są przedmiotem analizy i dyskusji. Był także symbolem przełamywania barier rasowych w najwyższych strukturach państwowych USA.