Robert Francis "Beto" O'Rourke (/ˈbɛtoʊ/; urodzony 26 września 1972) jest amerykańskim politykiem i biznesmenem. Od 2013 do 2019 roku był przedstawicielem USA w 16. kongresowym okręgu Teksasu. Został wybrany do kongresu w 2012 roku. W 2020 r. kandydował na prezydenta Stanów Zjednoczonych.

O'Rourke był demokratycznie nominowany w wyścigu do Senatu Teksasu w 2018 roku, rzucając wyzwanie republikaninowi Tedowi Cruzowi. Przegrał wybory parlamentarne z Cruzem.

Po wyborach w 2018 roku O'Rourke został uznany za potencjalnego kandydata na prezydenta Stanów Zjednoczonych w nadchodzących wyborach prezydenckich w 2020 roku. Inni analitycy uznali O'Rourke'a za demokratycznego kandydata na wiceprezydenta.

13 marca 2019 roku O'Rourke ogłosił swoją kandydaturę na prezydenta w wyborach demokratycznych. Swoją kandydaturę zakończył 1 listopada 2019 roku.

Wczesne życie i wykształcenie

O'Rourke urodził się i wychował w El Paso w stanie Teksas. Pochodzi z rodziny o irlandzkich korzeniach i od najmłodszych lat był związany ze społecznością pogranicza. Ukończył studia na Columbia University w Nowym Jorku, gdzie uzyskał tytuł licencjata. Po studiach pracował w sektorze prywatnym — m.in. przy projektach związanych z technologią i handlem elektronicznym — oraz działał jako muzyk i przedsiębiorca.

Kariera samorządowa i w Kongresie

W 2005 roku O'Rourke rozpoczął karierę polityczną, zostając wybranym do rady miejskiej El Paso. Służył tam przez kilka kadencji, angażując się w sprawy lokalne, rozwój gospodarczy i sprawy infrastruktury. W 2012 roku wystartował w wyborach do Izby Reprezentantów USA i wygrał, obejmując mandat przedstawiciela 16. okręgu kongresowego Teksasu. W Kongresie zyskał reputację polityka prowadzącego intensywne kampanie terenowe i aktywnie kontaktującego się z wyborcami.

Kampania do Senatu w 2018

W 2018 roku O'Rourke podjął decyzję o kandydowaniu do Senatu Stanów Zjednoczonych, wyzywając siedzącego senatora Teda Cruza. Jego kampania przyciągnęła uwagę całego kraju dzięki dużej mobilizacji wolontariuszy, intensywnemu programowi odwiedzin wszystkich 254 powiatów Teksasu oraz rekordowym wpływom z małych darowizn internetowych. Wyścig był jednym z najbliższych w historii Teksasu — Cruz wygrał ostatecznie różnicą kilku punktów procentowych, co zostało odebrane jako sygnał rosnącej siły Partii Demokratycznej w stanie.

Kampania prezydencka 2020 i późniejsze starty

Po kampanii do Senatu O'Rourke zyskał ogólnokrajową rozpoznawalność i w marcu 2019 roku ogłosił start w prawyborach Partii Demokratycznej do wyborów prezydenckich 2020. Jego kandydatura koncentrowała się na kwestiach takich jak kontrola broni, reformy imigracyjne i równość społeczna, jednak nie zdołał zbudować wystarczającej bazy poparcia i zakończył kampanię 1 listopada 2019 roku.

W kolejnych latach O'Rourke pozostał aktywny politycznie — w listopadzie 2021 roku ogłosił start w wyborach gubernatora Teksasu w 2022 roku. W tym wyścigu przegrał z urzędującym gubernatorem Gregiem Abbottem.

Stanowiska polityczne

  • Imigracja: popiera kompleksową reformę imigracyjną, w tym ochronę programów takich jak DACA i stworzenie drogi do uzyskania obywatelstwa dla niektórych imigrantów.
  • Kontrola broni: jest zwolennikiem zaostrzenia przepisów dotyczących broni, w tym wprowadzenia zakazu sprzedaży niektórych rodzajów broni i rozszerzenia kontroli przeszłości (background checks).
  • Ochrona środowiska i klimat: uznaje zmiany klimatyczne za realne wyzwanie i popiera aktywną politykę zmniejszania emisji gazów cieplarnianych oraz inwestycje w odnawialne źródła energii.
  • Opieka zdrowotna: opowiada się za rozszerzeniem dostępu do opieki zdrowotnej, m.in. poprzez wprowadzenie publicznej opcji ubezpieczeniowej, choć w przeszłości dystansował się od pełnego przejścia na jednolity system płatnika (single-payer).
  • Gospodarka i podatki: stawia na inwestycje w infrastrukturę, edukację i tworzenie miejsc pracy oraz na wspieranie małych przedsiębiorstw.

Styl kampanii i znaczenie

O'Rourke jest znany z energicznego stylu prowadzenia kampanii: dużej liczby spotkań twarzą w twarz, aktywności w mediach społecznościowych oraz skupienia na pozyskiwaniu małych darowizn od szerokiego elektoratu. Jego 2018 rok i późniejszy wzrost popularności przyczyniły się do zwiększenia zainteresowania Partii Demokratycznej w Teksasie i zwróciły uwagę na możliwość przekształcenia tradycyjnie republikańskiego stanu w bardziej konkurencyjny dla Demokratów.

Życie prywatne

O'Rourke jest żonaty z Amy Laura Sanders; para ma trójkę dzieci. Mieszka w Teksasie i pozostaje aktywny w działalności społecznej oraz politycznej. W przeszłości otwarcie mówił o doświadczeniach życiowych, które wpłynęły na jego priorytety polityczne i publiczną postawę.

Krytyka i kontrowersje

W trakcie kariery O'Rourke napotykał krytykę zarówno ze strony przeciwników politycznych, jak i wewnątrz własnej partii. Krytycy zwracali uwagę na brak doświadczenia na szczeblu federalnym przed startem w większych wyścigach oraz na decyzje polityczne oceniane jako niekonsekwentne przez niektórych komentatorów. Jego kampanie były również intensywnie analizowane pod kątem strategii i finansowania.

Pomimo porażek w wyborach do Senatu i na gubernatora, O'Rourke pozostaje rozpoznawalną postacią w amerykańskiej polityce, szczególnie jako symbol młodszej, bardziej progresywnej części Partii Demokratycznej i polityk potrafiący przyciągnąć uwagę mediów oraz aktywizować wolontariuszy.