Zanzibar to nazwa archipelagu położonego na Oceanie Indyjskim 25-50 km od wybrzeży Afryki Wschodniej. Znajduje się tam wiele małych wysp i dwie duże: Unguja (główna wyspa, czasem nieformalnie nazywana "Zanzibarem") i wyspa Pemba.

Archipelag był kiedyś oddzielnym państwem Zanzibar, które zjednoczyło się z Tanganiką tworząc Tanzanię (od obu nazw). Zanzibar jest półautonomią w ramach unii, z własnym rządem.

Stolicą Zanzibaru jest miasto Zanzibar. Znajduje się ono na wyspie Unguja. Stara dzielnica miasta, znana jako Stone Town, jest wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Mieszkańcy to w większości afrykańscy Bantu, z kilkoma Azjatami pochodzenia indyjskiego.